Musika, nagusi: EAEko 10 kultur ekitalditatik hiru musikari lotutakoak dira
2024an, 20.000 kultur ekitaldi inguru izan ziren EAEn, Kulturklikek jasotako datuen arabera, eta 10etik hiru musikari lotutakoak izan ziren. 6.342 kontzerturekin, musika euskal agendan gehien agertzen den forma kultural gisa finkatu da. Ondoren antzerkia (4.239 ekitaldi) eta, urrunago, zinema/ikus-entzunezkoak (2.349) eta dantza (860).
Ekitaldien bolumen osoa hirigune handietan pilatzen den arren —Bilbon, Donostian eta Gasteizen biltzen da urteko kultur eskaintzaren ia erdia—, datuek banaketa konplexuagoa erakusten dute eskualdeka begiratuz gero, nahiz eta kasu ia guztietan musika eta antzerkia nagusi diren.
Bilbo Handia da liderra, 6.414 ekitaldirekin, ondoren Donostialdea (4.337) eta Arabako Lautada (2.550). Hiru eremu horiek, hiriburuak barne izateaz gain, azpiegitura gehiago dituzte eta errazagoa da joan-etorriak egitea.
Hala ere, biztanle gutxiago dituzten eskualdeetan ere kulturak indarra du: sei eskualdetan urtean 10 ekitaldi baino gehiago izaten dira 1.000 biztanleko, besteak beste, Gorbeialdean (17,7), Arabako Mendialdean (12,4), Tolosaldean (10,7) eta Debagoienan (11). Bizkaian, eskualde bakar bat ere ez da iristen marka horretara; Durangaldea soilik hurbiltzen da, 1.000 biztanleko 9 ekitaldi egiten baitira bertan.
Halaber, 1.000 biztanleko 7 ekitaldi baino gutxiago dituzten hiru eskualde nabarmentzen dira: Bizkaian, Arratia-Nerbioi (6,6) eta Enkarterri (4,9); eta Gipuzkoako Bidasoa (5,7).
Musika eta antzerkia, ia eskualde guztietan nagusi
Datuak ekitaldi motaren eta eskualdearen arabera aztertuz gero, ikusten da kasu ia guztietan musika eta antzerkia direla gehien agertzen diren kategoriak. Joera orokorra da, baita landa-eremuetan eta biztanleria-dentsitate txikiagoa duten lurraldeetan ere. Enkarterrin, esaterako, oro har programazio urriena duen eskualdeetako batean, antzerkia eta musika dira eskaintzan nagusi. Donostialdean eta Bilbo Handian, bolumen handia duten arren, proportzioak mantendu egiten dira.
Saretzenek ondutako txostenak Kulturklik plataformaren kategoriak sinplifikatzen ditu konparazioa errazteko; hala, musika eta dantza barne hartzen dituen ekitaldiak "misto" gisa sailkatu dira. Hala ere, hierarkia orokorra argi mantentzen da: lehenengo, musika, eta gero, antzerkia. Araban izan ezik, bertan sei eskualdeetatik lautan kontrakoa gertatzen da: antzerki gehiago dago, musika baino.
Dantzak, bestalde, leku txikiagoa izan zuen programazioan: 860 ekitaldi, eta 49, urte osoan zehar.
Eszenatokietatik haratago, bestelako arterako tarterik ere izan zuen 2024ak: iaz 1.372 erakusketa inauguratu ziren. Eta, horiekin batera, 4.700 ekitaldi baino gehiago hitzaldiak, tailerrak eta bestelako ekitaldiak izan ziren.
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.
1.778 ikaslek eskatu dute USaPeko euskara azterketa berrikustea
Behin betiko emaitzak datorren astelehenean argitaratuko dira. EHUko errektoreak zehaztu duenez, "ez dute baloraziorik egingo probaren emaitzari buruz"; izan ere, kalifikazioak, une honetan, "behin-behinekoak dira eta berrikuspen prozesuan daude".