Familien Legeak urte eta erdi darama Kongresuan, ez aurrera ez atzera

Ministroen Kontseiluak 2024ko otsailean onartu zuen Familien Legeak urte eta erdi darama geldirik Diputatuen Kongresuan, ez aurrera ez atzera. Oraingoz, zuzenketak aurkezteko epeak 50 luzapen baino gehiago pilatu ditu, eta oraindik ez da jarri lehen eztabaidarako datarik.

Arauak familia moten eta egoeren aniztasuna aitortzen du, eta horiei ematen zaien gizarte-babesa hobetzea du helburu. Zehazki, hiru helburu ditu: familia-aniztasunaren aitorpen juridikoa eta lege-esparru orokorrarekin parekatzen saiatzea, familia-mota desberdinek hautematen duten gizarte-babesa hobetzea eta familia-egoerak juridikoki parekatzea.

Eskubide Sozialen, Kontsumoaren eta 2030 Agendaren Ministerioak proposatuta onartu zuen proiektua Ministroen Kontseiluak. Bilkura horren ondorengo prentsaurrekoan, Pablo Bustinduy ministroak adierazi zuen "gizarte-politikak, eta, bereziki, familien eta haurren babesarekin zerikusia duenak, tradizionalki defizita" izan duela inbertsio publikoari dagokionez.

Arauak "familiei eta haurren hazkuntzarako babesa eta laguntza emateko sare bat finkatzen" duela ziurtatu zuen, eta "norbanakoen bizi-proiektuak garatzeko askatasunean sakontzeko" balioko duela gaineratu zuen.

Familia-aniztasuna
   
Arauak juridikoki onartzen ditu familia-mota guztiak, hala nola guraso bakarrekoak, adopziokoak, LGTBI familiak eta kideen artean desgaitasuna duten pertsonak dituztenak.

Era berean, Gobernuak "familia ugariak" terminoa kendu eta "hazkuntzan laguntzeko behar handienak dituzten familiak" terminoa ezarri du.

Kategoria horretan sartzen dira lau seme-alaba edo gehiagoko familiak, hiru seme-alaba eta diru-sarrera txikikoak, bi seme-alabako guraso bakarreko familiak, gutxienez % 33ko desgaitasuna duen guraso edo seme-alaba bat duten bi seme-alabako familiak, eta genero-indarkeriaren biktima buru duten bi seme-alabako familiak.

Zaintza partekatua duten banantze edo dibortzioen kasuan, guraso biek izango dute hazkuntzan laguntzeko beharra duten familia-titulua, eta onura horiei heldu ahal izango diete biek.

Bestalde, arauak jasotzen du guraso bakarreko familiek lehentasuna izango dutela ikastetxeak aukeratzeko eta etxebizitza babestua eskuratzeko, besteak beste. Horrez gainera, familia horiek 16 aste doan izango dituzte haur-hezkuntzako ikastetxeetan, haurra jaio eta 24 hilabeteko epean.

Izatezko bikoteei dagokienez, Estatu osorako erregistroa sortuko da eta ezkondutako bikoteen eskubide berak izango dituzte. Kasu horretan, alargun-pentsioa jasoko dute, eta izatezko bikotea deseginez gero, ardurapeko seme-alabek Mantenua Ordaintzeko Berme Funtsera jo ahal izango dute.

Oposizioko alderdi nagusia, Alderdi Popularra, arau horren aurka agertu izan da, eskumen autonomikoak urratzen dituela iritzita. 2024ko urrian, kontziliazioari buruzko bere lege-proposamena erregistratu zuen Alberto Nuñez Feijook zuzendutako alderdiak.

Familien elkarteek, ordea, legea onartzea eskatu dute behin eta berriz urte eta erdi honetan zehar. Ama Ezkongabeen Elkarteen Federazioak (FAMS, gaztelaniazko siglak), adibidez, kanpaina bat abiarazi zuen joan zen maiatzean, "erakundeen utzikeria" salatzeko.