Datuen arabera, beroaldiak gero eta ugariagoak dira Euskal Herrian
Kalean sarritan entzuten da gaur egungo uda sasoiak lehengoak baino beroagoak direla. Datuek hori islatzen dute. Sasoi horretako batez besteko tenperaturak gora egin du XXI. mendean eta, XX. mendeari begiratuta, aldea nabaria da.
“Gehiegizko beroa daukagu!”. Maiz esan eta entzun dugu baieztapen hori aurtengo udan, batik bat, abuztu erdialdean. Egun askotan muturreko beroa izan dugula ikusita, tenperaturei buruzko datuak bildu ditu EITBk astelehen honetan argitaratutako EITB Data txostenean.
Azken urteetan antzeman den tenperaturen goranzko joera nabari-nabaria izan da 2025 honetako udan, bai Euskal Autonomia Erkidegoan bai Nafarroan.
EAEn udako batez besteko tenperatura 21 gradutakoa izan da aurten eta oso gertu gelditu da 2003an neurtu zen maximo historikotik (21,5 ºC-koa izan zen orduan). Horrez gainera, goiko grafikoan ikusten denez, 2015etik aurrera kolore gorrixkak dira nagusi, XX. mendeko urdinen ordez.
Nafarroan gauza bera gertatu da. Foru erkidegoko datuei erreparatuta, 23 ºC-ko batez besteko tenperatura izan dute udan. Gehiengo historikoa 2022an neurtu zuten; 23,8 gradukoa izan zen.
TENPERATUREN BILAKAERA NAFARROAN
Aurten beroa muturrekoa izan da eskualde eta herri askotan, batik bat, abuztuko lehen 20 egunetan. Hil horretako 15a egun kritikoa izan zen. Estazio meteorologiko askotan 40 gradutik gorako tenperaturak neurtu zituzten. Aste osoan zehar tenperaturak oso altuak izan ziren.
Uztaila, ordea, oasia izan zen ekain amaierako eta abuztuko beroaldien artean.
Uda gero eta luzeagoak
Tenperatura altuez gainera, muturreko beroa egin duen egunen eta egun oso beroen kopurua ugaritu egin da. Izan ere, esan daiteke uda luzatu egin dela, tenperatura altuak ekainetik urrira bitartean izaten ditugu eta gaur egun. 2024an, esate baterako, urrira arte izan ziren batez besteko egun epelak, 20 graduren bueltakoak.
BATEZ BESTEKO TENPERATURA, EGUN ETA ERKIDEGOKO (2022-2025)
Lurra berotzen ari da, baita itsasoa ere. Bildutako datuek argi erakusten dute itsasoko uren tenperatura igo egin dela, batez beste, hilabete guztietan, eta igoera hori areagotu egiten da udako hilabeteetan.
Bilboko portuko buia inguruan 2 gradu berotu da ura uztailean, azken 10 urteetan.
ITSASOKO TENPERATURA
Zure interesekoa izan daiteke
Unai Lekuona arabarrak jantzi du txapela Ordiziako LIII. Idiazabal gazta lehiaketan
Araiako Unai Lekuona artzainak irabazi du Ordiziako Idiazabal Gaztaren LIII. Lehiaketa, eta Donostiako El Vaskito jatetxeak eskuratu du gazta irabazlea, 5.400 euroren truke. Urteroko legez, Beti Alai frontoian ikusmin handia sortu aurkeztu diren 49 gaztetatik irabazlea zein izango zen jakiteko: 49 gaztak hartu dute parte bertan: 20 Gipuzkoakoak, 16 Nafarroakoak, 9 Arabakoak eta 4 Bizkaikoak.
Laudioko loteria-saltzaile batek dezimotan 40.000 euro bota zituen zakarrontzira, nahi gabe
Carlos Resa Laudioko loteria-saltzaileak 40.000 euroan baloratutako 6.000 dezimo bota zituen zakarrontzira, nahi gabe, kartoien artean. Gabonetako Loteriako 500 dezimo zeuden (10.000 euro) eta asteko zozketaren beste 5.000 dezimo (30.000 euro). Suhiltzaileei laguntza eskatu zien, eta hiru orduren ondoren, dezimoak erreskatatzea lortu zuten. Gogoan izan zenbaki hau: 55626. Gabonetako loteriarako zortearen zenbakia izango den ospea irabazi du dagoeneko!
Normaltasuna Bizkaiko errepide-sarean, goizean goiz hainbat istripu izan ostean
Auto-ilarak izan dira Santo Domingoko jaitsieran, Sondikako BI-30 errepidean eta Txorierrin. Bi puntu horietan errei bat itxita egon da eta zirkulazioa motel ibili da.
Albiste izango dira: EITB Data osasun mentalari buruz, lehendakariaren bilera-sorta eta PISA Txostenaren emaitzak
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Psikiatriako kontsultak bikoiztu egin dira bost urtean
Euskadik 58.100 paziente zituen psikiatria kontsultetan 2019an. 2024an zenbakia ia bikoitza zen: 109.400. Aldi berean, osasun mentalarekin lotutako laneko bajak ere etengabe hazten ari dira, eta 16-25 urteko gazteen artean, esate baterako, sei aldiz handitu dira 2016tik.
75 urtetik gorakoen 10etik ia hiruk antsietatea edo estresa du, baina hazkunde handiena gazteengan eman da
Ondoez psikologikoa ez da berdin azaltzen gizarteko sektore guztietan. Emakumeei gehiago eragiteaz gain, adina ere faktore garrantzitsua da: 75 urtetik gorako herritarren % 28,5ek pairatzen ditu sintomak, baina gazteenak dira (15-24 urte) pandemiaren ondoren osasun mentalaren narriadura gehien nozitu dutenak.
Osasun mentalaren inguruko kontzientzia gero eta handiagoa da euskal gizartean
Azken urteetan handitu egin da ondoez psikologikoren bat pairatzen dutela eta laguntza behar dutela adierazten duten EAEko biztanleen kopurua; 2018an % 13 izatetik 2023an % 22,4 izatera igaro da. Duela ez asko, gaitz horiek ezkutatu egiten ziren, orain publikoki aitortzen hasi gara, baita konponbidea bilatzen ere.
Zer dago PISA txostenaren emaitzen atzean?
Lucas Gortazar Hezkuntza arloko adituak eta Nelida Zaitegi irakasle eta pedagogoak PISA txostenaren emaitzen gakoak azaldu dituzte. Aldagaiak bat baino gehiago diren arren, bat datoz esatean teknologiak eta Adimen Artifizialak eragin zuzena dutela.
Euskal Herria atzean utzita, Freedom Flotilla Gazara bidean da
Bilbotik Vigora joango da, eta ondoren, Mediterraneoko beste portu batzuetara. Urrian iritsi asmo dute Gazara. Genozidioa, okupazioa eta Palestinako zein Gazako garbiketa etnikoa salatzeko helburuarekin, Israelek ezarritako blokeoa apurtzen saiatuko dira.
Zein mailatan kokatzen dira Euskadi eta Nafarroa munduko gainerako herrialdeen artean PISA txostenean?
Azken txostena astearte honetan argitaratu du ELGAk, eta agerian utzi du atzerakada orokorra izan dela Espainiako Estatuan eta Hegoaldean.