Ba al zenekien zure etxeak urtean 8 tona CO₂ kutsatzen dituela?

EAEko etxeetan, batez beste, pertsonako 8 tona CO₂ sortzen dira urtean. Adituen ustez, maila hori “oso altua” da, eta premiazkoa da Parisko Hitzarmenaren helburuetara hurbiltzeko neurriak hartzea. Zifra horretan sartzen dira kontsumitzen ditugun ondasunen eta zerbitzuen ekoizpenarekin lotutako zuzeneko emisioak —hala nola ibilgailu pribatuen erabilera edo etxebizitzen berokuntza— eta zeharkakoak.

Arkaitz Usubiaga Basque Centre for Climate Change (BC3) zentroko ikertzaileak azpimarratu duenez, Euskadiko karbono-aztarna Europako batez bestekoaren antzekoa den arren, oraindik asko dago egiteko nabarmen murrizteko.

Karbono-aztarnak, gobernuen erantzukizuna ez ezik, herritarrena ere islatzen du. Lurralde-ikuspegiak, berriz, herrialde bakoitzeko emisioak neurtzen ditu helburuak finkatzeko, eta kontsumo-ikuspegiak, edo “etxe bakoitzaren aztarnak”, erakusten du non jardun dezakegun zuzenean gure ohiturak aldatuz.

Usubiagaren arabera, hiru eremutan pilatzen dira emisio gehienak: garraioan, elikaduran eta etxebizitzan. Hona hemen ekintza eraginkorrenak:

• Garraioa: Ibilgailu pribatuaren erabilera murriztea, garraio publikoaren, bizikletaren edo oinez ibiltzearen aldeko apustua egitea, eta hegaldiak mugatzea.
• Elikadura: Barazki eta fruta gehiago dituzten dietak lehenetsi, ahal dela gertuko dietak, haragi kontsumoa murriztu eta elikagaiak alferrik galtzea saihestu.
• Etxebizitza: Isolamendua hobetzea, berogailua modu eraginkorrean erabiltzea eta energia kontsumoa murriztea.

Kontsumoan aldaketa kultural baten beharra ere azpimarratzen du ikertzaileak: beharrezkoa dena soilik erostea, mugikor, arropa eta etxetresna elektrikoen bizitza baliagarria luzatzea, eta gure aztarna biderkatzen duten kontsumo ohitura automatikoen inguruan hausnartzea.

Euskadin, etxeetako karbono-aztarnaren murrizketa partzialki lortu da: 2010etik 2019ra % 10 murriztu zen, baina oraindik bide luzea dago egiteko. Estatu Batuek eta Australiak, adibidez, bi edo hiru aldiz aztarna handiagoak dituzte, kontsumo-eredu intentsiboagoen eta ekoizpen-sistema ez hain jasangarrien eraginez.

Usubiagaren ustez, lehentasuna ez da beste herrialde batzuekin alderatzea, baizik eta geure aztarna murriztea, ongizate-maila ertain-altuari eusten diogun bitartean. “Oso ondo dago besteek zer egiten duten jakitea, baina zuk murriztu egin behar duzu”, dio.