Barnahus, sexu-abusuen biktima izan diren adingabeei arreta integrala emateko EAEko lehen zerbitzua

Sexu-abusuak jasan dituzten haurrek, nerabeek eta euren familiek zerbitzu integrala jaso ahal izango dute hemendik aurrera Gasteizen. Barnahus  (haurren etxea, islandieraz) izeneko eredua jarraituko duen zentroa zabaldu dute gaur. Lehen kasuak artatzen datorren urteko urtarrilean hasiko badira ere, langileak hasi dira lanean, honezkero. Eredu berritzaileak dakarren nobedade nagusia da zerbitzu guztiak —osasuna, hezkuntza, justizia, segurtasuna eta gizarte-zerbitzuak— espazio bakarren arituko direla lanean, koordinatuta, biktimak inguru erosoa izan dezan. 

Zerbitzu hori ematen duen EAEko lehen zentroa izango da, eta Arabako haur eta gazteak artatuko ditu. Helburua da erreferentziazko gune bihurtzea, datozen urteotan Gipuzkoan eta Bizkaian ere bide horri jarraitzeko.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak emandako datuen arabera, 2020 eta 2023 artean 1.009 salaketa jaso zituzten adin txikikoei egindako sexu-abusuekin lotuta: 2020an 130 kasu izatetik 2023an 448 izatera igaro ziren. Gainera, gora egin du nesken kontrako indarkeria-kasuen kopuruak (% 25), baita sexu-indarkeriako delitu kopuruak (% 24,2) eta bikotekide edo bikotekide ohiek egindako sexu-indarkeriako delituen kopuruak ere (% 24,2). Save the Childrenen datuen arabera, Euskadiko 5 adingabetik 1ek sexu-indarkeria jasan du.

"Oinarrizko eskubideak bermatuko ditu"

Zentroaren aurkezpenean, Nerea Melgosa Eusko Jaurlaritzkao Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburuak azaldu du Barnahus ereduak biktimei erantzun "arinagoa, eraginkorragoa eta gizatiarragoa" ematea bermatzen duela, eta "inpaktua oso positiboa" dela gaineratu du. "Barnahus ereduak adingabeen trauma murrizten du, hainbat erakunderen aurreko adierazpen eta desplazamendu ugari saihesten baititu. Arreta integral eta koordinatuak erakundeen erantzuna arinagoa, eraginkorragoa eta gizatiarragoa izatea bermatuko du. Oinarrizko eskubideak bermatuko ditu", esan du.

Adingabearen "interes gorena" erdigunean jartzen duen eredua dela zehaztu du sailburuak, "etengabe biktimizatzea" saihesten duena.

Espazio atsegina

Lantalde finko batek eta mugikor batek emango dute zerbitzua zentro berrian. Lantalde finkoan koordinatzailea, administraria, psikologoa eta gizarte-langilea egongo dira, eta, bestalde, ekipo mugikorrean, gizarte-langileak, psikologoak, pediatrak, auzitegiko medikuak, ginekologoak, ertzainak eta epaitegiko langileak arituko dira.

Adingabeak Barnahusera Gasteizko Udalaren eta Arabako Foru Aldundiaren gizarte-zerbitzuen bidez bideratuko dira, eta zentrora iristen direnean, haurrei hasierako harrera eta ebaluazioa egingo zaie. Ondoren, psikologoen laguntza jasoko dute, eta osasun-azterketa ere egingo zaie.

Adingabeak prest daudenean, zer gertatu zaien kontatuko dute, beti psikologoaren laguntzarekin, eta espazio seguru batean. Deklarazio-gela ondoan egongo da, konektatuta, eta han jarraituko dute kontakizuna koordinatzaileek, Ertzaintzak, fiskaltzak eta mediku-taldeak. Epaileak ere horren berri izateko aukera izango du, eta hauraren kontakizunak epaitegiko deklarazio baten balio judiziala izango du. Adingabeak laguntza psikologikoa eta juridikoa jasoko du prozesu osoan zehar.