Euskal alderdi eta eragileek euskara babesteko deia egin dute

Abenduaren 3a Euskararen Nazioarteko eguna da eta Euskal Herri luze-zabaleko alderdi politiko, sindikatu eta eragile askok euskararen aldeko aldarriak bota dituzte, nork bere ikuspegitik, era batera edo bestera.

Euskarak “estatus emozional positiboa” izan dezan lortzea jarri du helburu Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politiketako sailburuak, eta euskara oraindik iritsi ez den lekuetara eta “bizia dagoen lekuetara” eramateko deia egin du, “ileapaindegietara, dendetara, plazara, futbol partidetara…”.

Euskarak bizirik eutsi badio “pertsona, elkarte eta erakunde askoren ahaleginari esker” izan dela adierazi du Bengoetxeak, eta alderdi politikoei euskararen aldeko akordioak egiten saiatzeko dei egin die, Europar Batasunean hizkuntza ofizial gisa aitortu egingo dutela konbentzituta.

EBBk “jauzi kualitatiboa” ematea funtsezkoa dela adierazi du, globalizazioaren eta Adimen Artifizialaren garapenaren testuinguruan. “Sentimendu nazionalen gainetik” euskaldunen hizkuntza dela ziurtatu du, eta “erasorako aitzakia gisa” erabiltzen duenik egotea deitoratu du. Era berean, “etorkizuna duen hizkuntza” dela aldarrikatu du, eta egunero hura biziberritzeko deia egin du.

EH Bilduk eta EH Baik elkarrekin kaleratu duten oharrean aldarrikatu dutenez, “abenduaren 3ak balio behar digu euskararentzako beste estatus bat aldarrikatzeko, gure hizkuntza nazionalak dagokion plaza funtzionala bete behar duelako”. Eta euskararen jauziaren beharraren haritik, azpimarratu dutenez, jauzi egitea “ez da tipi-tapa ibiltzea, geldirik egotea, edo errotondan bueltaka jarraitzea. Jauzia da plaza berriak okupatzea, eta plaza zaharrak ez hustea”. Horretarako, baina, “aktibazio berriak” beharko direla azpimarratu dute, baita “kontzientzia berri bat piztea” ere, "Euskal Herri osoan euskararentzako berdintasunezko estatusa aldarrikatuko duena”.

Eneko Andueza PSE-EEren idazkari nagusiak sare sozialetan partekatu du euskararen eguneko mezua, eta, nabarmendu duenez, “euskarak azken urteetan izan duen sendotasunik handiena, parekorik gabeko hazkundea posible egin duena, herritarren artean lortutako atxikimendua izan da, baita hitz egiten ez dutenen artekoa ere”. Euskara den ondarea babestearen alde egin du, eta berretsi du “abenduaren 3 honetan, eta urteko gainerako egunetan, euskal sozialistok euskara, pluraltasuna eta elkarbizitza defendatuko” dituztela.

Euskadiko Alderdi Popularrak sare sozialetan zabaldutako bideo baten bitartez euskara zaintzeko deia egin du. Euskara euskal herritar guztien ondare gisa aldarrikatu dute popularrek. “Euskara guztiona da, zain dezagun, inposiziorik gabe”, dio mezuak.

Euskara kinka larritik aterako duten eta euskaraz lan egitea eta bizitzea bermatuko duten hizkuntza politika “burujabeak” aldarrikatu ditu LABek Euskararen Egunean. “Euskaraz normaltasun osoz lan egin eta bizi ahalko garen aldira igarotzeko garaia” dela defendatu du eta “larrialditik indarraldira” igarotzeko, euskal langileei dei egin die ekintzara pasa eta euskararen aldeko ekimen eta mobilizazioetan parte hartzera.

ELA sindikatuak ere mobilizazioetan parte hartzeko deia egin du Euskararen Egunaren harira kaleratutako oharrean; izan ere, sindikatuaren esanetan, euskaldunek ez dute bermaturik bizitzako eremu gehienetan euskaraz bizitzeko eskubidea, lan munduan, bereziki. “Euskararen aurkako oldarraldi judizial, politiko eta mediatikoak bat egin du alderdi abertzaleen apalaldi politikoarekin, eta, esandakoarengatik, euskaldunok pairatzen duten egiturazko zapalkuntza gainditzeko mobilizazioak sustatzea da bide eraginkor bakarra”. 

Santi Martinez Euskadiko CCOOren idazkari nagusiak ohartarazi duenez "kontrapisurik eta orekarik gabe" euskara bultzatzeak "albo kalteak" eragin ditzake. Euskararen Eguna dela eta, "Euskarari bai, klase-arrakalarik ez" lelopean sindikatuak Bilbon deitutako elkarretaratzean, Martinezek pozgarritzat jo du euskara "euskal gizartean gero eta zabalduago" egotea; eta euskara C1 mailara arte gutxienez doan ikasteko aukera berma dadila eskatu du, euskara ikastea ordainpekoa izatea, bere hitzetan, "langile klaseari kalte egiten baitio, pobretu egiten duen heinean".