Mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak eztarria trabatzea saihets dezake 5 urtetik beherakoetan
Adituek argi diote ahal den heinean saihestu egin behar dela haur txikiek mahats osoak, fruitu lehorrak edo gozoki gogorrak jatea, eta janez gero, beti heldu bat ondoan dutela egin behar dutela. Gainera, eztarrian geldituz gero nola jokatu azaldu dute.
Mahatsak zurituta eta lautan moztuta Argazkia: EITB.
Urte amaierako ospakizunean mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak urte 5 urtetik beherakoei eztarria trabatzea prebenitu dezake, Ignacio Manrique doktoreak, Espainiako Pediatria Elkarteko (CSV-AEP) Bizi Euskarriko Batzordeko koordinatzaileak, nabarmendu duenez. Izan ere, egun honetan itotzeko arriskua handitu egiten da mahatsen kontsumoarekin, eta itotzea da, hain zuzen ere, haurren heriotza-kausa nagusietako bat.
"Ez dago urterik arrazoi horrengatik haurren batek larrialdietan amaitzen ez duenik, batzuetan ondorio larriekin edo atzeraezinekin", adierazi du Manrique doktoreak, eta azpimarratu du "eztarria trabatzea prebenitu daitekeela neurri egokiak hartuta eta, ezbeharren bat gertatzen bada, behar bezala jokatzen ikasita".
Horregatik, mahatsak azalik eta hazirik gabe uztea ere gomendatu du, azala irristakorra delako eta eztarrira "nahi gabe" irrist egin dezakeelako.
Segurtasun handiagoa izateko, Manriquek nabarmendu du garrantzitsua dela haurrak eserita eta lasai dagoenean kontsumitzea, eta, betiere, heldu batek gainbegiratuta; gainera, arto semolaren gusanitoak edo mahaspasak gomendatu ditu mahatsen alternatiba "seguru" gisa.
Hala ere, fruta horiek ez dira arrisku bakarra Eguberrietako oporretan, garai horretan gehiago jaten baitira turroiak, fruitu lehorrak, azukre-almendrak, arto-krispetak edo gozokiak. Azken horien kasuan, bereziki gogorrek eta biribilek, haur baten arnasbidea erabat blokea dezakete segundo gutxitan, ez baitira azkar desegiten eta erraz sartzen baitira eztarrian.
Hori dela eta, 0 eta 3 urte bitarteko haurrek gozokiak ez kontsumitzea gomendatzen dute eta gogorarazi dute 3-5 urteko taldeak arrisku handia izaten jarraitzen duela, baita senideek edo helduek gainbegiratuta ere. 5 urtetik gora, arrisku horrek behera egiten du, baina ez da desagertzen.
Nola jokatu eztarria trabatuz gero
Eztarria trabatuz gero, Manrique doktoreak egin behar ez direna gauzak azpimarratu ditu, esaterako, hatza ahoan sartzea objektua ateratzen laguntzeko, horrek are "sakonago bultza dezake" objektua eta lesioak eragin; edo haurra oinetatik altxatzea trabatutako objektua arnasbidetik ateratzen laguntzeko, "praktika ez-eraginkorra" izateaz gain, "arriskutsua" delako.
Hori jakinda, nola jokatu azaldu du. Azpimarratu du haurra kontziente dagoenean eta eztul eraginkorra duenean hobe dela ez esku hartzea eta bizkarrean kolperik ez ematea, eztula baita objektua kanporatzeko mekanismo naturala.
Konortea izanda ere, eztula ez bada eraginkorra edo arnasa hartzeko zailtasunak baditu, laguntza eskatu beharko zaie inguruko pertsonei edo 112 telefonoan; ahoa begiratu behar da eta objektua atera, soilik irisgarria denean; hala ez bada, bost kolpe eman beharko dira bizkarrean (eskapula artean, sorbalden azpiko hezur irtenen artean), eta, ondoren, abdomeneko bost konpresio egin (Heimlichen maniobra). Urrats horiek errepikatu egin beharko dira haurrak arnasa ondo hartu arte, objektua kanporatu arte edo konortea galdu arte.
Azken kasu horretan, haurrak konortea galtzen badu, bihotz-biriketako oinarrizko bizkortze-maniobrak hasi beharko dira, eta berehala jarri harremanetan larrialdi-zerbitzuarekin. Behin objektua kanporatzen denean, ospitalera eraman beharko da haurra, lesioak edo konplikazioak baztertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Sarrigurenen, emaztea hiltzea eta ama larri zauritzea egotzita
Gertakariak Eguesibarrean (Nafarroa) jazo dira, arratsaldeko 19:30ak aldera.
Gaizki aparkatzeagatik jarritako isunak egiazkoak direla ziurtatu du Hendaiako Herriko Etxeak
Bidasoa eskualdeko hainbat bizilaguni isunak kobratzeko posta bidez bidalitako gutunak iruzurra zirela zabaldu zuen ostegunean Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak.
11 urteko zigorra ezarri diote gizon bati Bizkaian, bikotekide ohiaren etxera baimen gabe sartu eta hura bortxatzeagatik
Bikotekideak izan ziren sei urtez, nahiz eta ez ziren elkarrekin bizi. 2021eko azaroan neskak amaitutzat eman zuen harremana. Gizonak, ordea, kontaktuan jarraitzeko eskatu zion, eta 2021eko azaroaren 22ko goizean emakumearen etxera sartu zen, haren baimenik gabe, eta bortxatu egin zuen.
Baskoniak ehunka zaleren babesa jasoko du Valentzian
Baskoniaren mila jarraitzaile inguru joan dira Valentziara 2026ko Errege Kopa dela eta. Eguraldia lagun, giroa ezin hobea da Baskoniako zaleen bilgunea den "Araba Etxean".
65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonaren heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak akordioa adostu dute, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil du eta emaztea larri zauritu du bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteei matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.