Araba, 2026ko abuztuko eguzki-eklipsea ikusteko Euskadiko lurralde pribilegiatua

Datorren abuztuaren 12an Iberiar penintsularen zati bat zeharkatuko du eguzki-eklipse oso batek A Coruñatik hasi eta Palmara. Tartean Euskal Herritik pasako da eta Araba izango da eklipsea oso-osorik ikusiko den lurralde bakarra, Araba osoan izango da, gainera, ikusgai. 

Ehun urte baino gehiago dira Euskal Herrian halako fenomenorik ez dela gertatzen. 

Virginia Garcia Aranzadi Zientzia Elkarteko Astronomia saileko kideak azaldu duenez, Bizkaian, Bilbotik ekialdera partziala izango da eta Bizkaia mendebaldean osoa. Gipuzkoan, aldiz, Arrasate aldera joan beharko da eklipsea osotasunean ikusi ahal izateko. Donostian, esaterako, % 99.8 'soilik' estaliko du, "eta ez dago gaizki baina ez da osoa izango". Bere esanetan, "desberdintasuna izango da ez dela zerua erabat ilunduko eta ez dela eguzki-koroa ikusi ahal izango, oso oso gertu egonda ere". 

Eklipse osoaren unean iluntasuna erabatekoa izango da, eguna gau bihurtuko da eta orduan kendu ahal izango dira eklipsea behatzeko betaurreko bereziak, eguzki-koroaren unea ikusteko, bai eta inguruan egon daitezkeen izar eta planetak ere; Jupiter, esaterako. 

Baina ilargia eguzki-diskotik mugitzen den unean jantzi egin beharko dira atzera betaurrekoak eklipsearen amaiera ikusi ahal izateko. 

Abuztuaren 12ko fenomeno Islandiatik gertu hasiko da eta Atlantiko iparretik hegoaldera zeharkatu ostean iberiar penintsulan amaituko da. "Hau da munduan lurra ukituko duen puntu bakarra, eta horrek egiten du guretzat horren berezi izatea", dio Garciak. 

"Eklipsearen amaiera iritsiko zaigu eta, horregatik, oso laburra izango da. Gaztela eta Leon inguruan iraungo du gehien, minutu eta 40 segundo inguru, baina Euskadin minutu erdi baino ez du iraungo eklipse osoak", iragarri du. 

Garciak azaldu duenez eklipsearen puntu gorena 20:28ak aldera izango da, eta, beraz, eguzkia "oso baxu egongo da" ordurako, eta litekeena da mendebal/ipar-mendebaldeko ortzi-muga garbi duen kokalekurik ez duenak ez ikustea, eguzkia beharbada ezkutatua egongo delako ordurako. 

Jakinik abuztuan Euskal Herriko leku askotan zeruak hodeitsu egoten direla eta eklipsea lurralde osoan ikusgai ez egoteak, pentsa liteke Garciaren ustez, halako fenomenoetan espezializatutako turismoak penintsulako beste leku batzuk aukeratuko dituela behaketarako, zeintzuetan Garciak dioenez, "urtebete baino gehiago da hoteletako gela guztiak agortuak daudela".