Aung San Suu Kyi: Birmaniako demokraziaren aldeko borroka sutsua
Birmaniako diktaduraren aurka borroka egiteagatik azken 25 urteetan etxean giltzapetuta eman ostean, bere herrialderako demokrazia ametsetatik hurbilago dago Aung San Suu Kyi Bakearen Nobel sariduna. Kyik Mahatma Ghandiren bakezaletasuna ideiekin bat egiten du eta urteetan militarren erregimenaren aurkari sutsua izan da.
Suu Kyi 1945eko ekainaren 19an jaio zen eta bi urte zituela, aita hil zuten Birmaniaren independentziaren alde lan egiteagatik. 1964. urtean Oxford Erresuma Batuko hirira heldu zen eta Filosofia, Ekonomia eta Politika ikasketak egin zituen. Michael Aris irakaslearekin ezkondu zen eta bi seme-alaba izan zituen: Alexander (1973) eta Kim (1977).
Oxforden lanean zegoela, aitaren biografia batean Birmaniari buruzko liburu batean lan egiten hasi zen. Argitalpen horretan 1962ko estatu-kolpearen gaineko alde ilunenak isilean gorde zituen, kritikoen arabera.
Birmania, asaldatuta
Urteak eman zituen Erresuma Batuaren eta atzerriko herrialdeen arteko bidaietan. 1988.ean Birmaniara itzuli zen, ama gaixorik zegoelako. Une horietan Birmania asaldatuta zegoen, Ne Win general sozialistaren porrot ekonomikoak lagunduta.
Ondorioz, manifestazio jendetsuak izan ziren eta 3.000 lagun inguru hil ziren istiluetan, gehienak ikasleak, protestak gelditzeko Gobernuak Ranguneko kaleetan egindako errepresioaren ondorioz. Saw Maungek agintaritza aldatu zuen eta hauteskundeak egingo zituela iragarri zuen baina ondoren, ez zuen emandako hitza bete.
Etxean giltzapetuta
Birmaniako Gobernua Suu Kyi etxean giltzapetzeko agindua eman zuen lehen aldiz 1989. urtean. Internet eta telefonorik gabe, 20 urte inguruko espetxealdia bizi zuen (1989-1995, 2000-2002 eta 2003-2010) eta, bitartean, Birmanian demokrazia finkatzen lagundu zuen.
2011an Batzorde Militarra desegin zuten eta boterea gobernu zibil bati eman zioten. 2010ko azaroan Suu Kyi askatu zuten eta ordutik hona, demokraziaren mugimendua berriro eraikitzeko Birmaniatik bidaiatzen ari da. Litekeena da igande honetan Parlamentuko jezarleku bat lortzea.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek 2023an hil zituen 50 pertsonen gorpuzkiak lurperatu dituzte Gazan
Gazako hiru familitako kideak dira denak, tartean 19 adin txikiko. Defentsa Zibileko erreskatatzaileek orain lortu dute haien gorpuzkiak 2023an bonbardatu zituzten eraikinaren hondakinen azpititik ateratzea. Gazatarren Osasun Ministerioak egindako kalkuluen arabera, 73.400 pertsona baino gehiago hil dira Gazan Israelen erasoaldia hasi zenetik eta 7.500 gorpuk hondakinen azpian jarraitzen dute.
Sussexeko dukeak, Harry eta Meghan, Erresuma Batura itzuliko dira, baina Errege Etxetik kanpo jarraituko dute
Sussexeko dukeek, Harryk eta Meghanek, Erresuma Batura itzultzea erabaki dute, eta han matrikulatu dituzte bi seme-alabak, Archie eta Lilibet, oraindik identifikatu gabeko ikastetxe batean. Bikoteak Errege Etxetik urrun jarraituko du eta Londrestik kanpo biziko da, hedabide britainiarren arabera.
Gutxienez 15 pertsona hil dira Errusiak Kieven aurka egindako erasoan
Ukrainako presidenteak salatu duenez, erasoan etxebizitza eraikinak, haurrentzako ospitale bat eta eskola bat kaltetu dira, eta Odesa eskualdean mugako postu bati eta gas azpiegitura bati eraso egin diete errusiarrek.
Gutxienez 107 pertsona hil dira urre-meategi bat hondoratuta Afrika Erdiko Errepublikan
Ustiategi irregularra Kamerungo mugatik gertu dago. Tokiko agintariek ohartarazi dute biktima kopuruak gora egingo duela erreskate-lanetarako baliabide urriak direla eta.
Eutanasia eta heriotza lagundua ahalbidetuko dituen legea promulgatu du Macronek
Legea Frantziako Aldizkari Ofizialean argitaratu da, legea indarrean sartu aurretik eman beharreko ezinbesteko pausoa.
Haurrak Facebook eta Instagramera katigatu nahi izana ukatu du Metak epaiketa federalaren hasieran
29 estatu estatubatuarrek Facebook eta Instagram nahita manipulatu izana eta Interneten Haurren Pribatutasuna Babesteko Legea (COPPA) urratu izana leporatzen diote Metari.
AEBko bandera, kolono israeldarren aurrean babesteko erreminta
Loui Ridik Ohio utzi eta Zisjordaniara itzultzea erabaki du bere etxea eta familia kolono israeldarrengandik defendatu ahal izateko.
Bruselak Ceutan dauden migratzaile adingabeak Marokora itzultzearen alde egin du
Europako Batzordeko bozeramaile Markus Lammertek berretsi du hiri autonomoan legez kanpo dauden migratzaile guztiak itzuli behar direla, eta espero duela Espainiako eta Marokoko agintariek hori bermatzeko lan egingo dutela.
Baso-suteek ez dute tregoarik ematen Europan
Dozenaka sutek kontinente osoa kiskali dute uda honetan. Baso Suteei buruzko Europako Informazio Sistemaren (EFFIS) datuen arabera, abuztuaren 12ra arte 576.027 hektarea erre ziren lurraldean. Hauek dira sugarren suntsipena erakusten duten satelite-irudi batzuk.
AEB eta Iran bake-elkarrizketa "estraofizialak" egiten ari dira, Trumpen arabera
Bake Memorandumean ezarritako 60 eguneko epea amaitzen den egunean, AEBko presidenteak berretsi du Iranek amore eman beharko lukeela. Horrez gainera, Oman bonbardatzearekin ere mehatxu egin du, honek Ormuzeko itsasartearen kudeaketan esku hartuko balu.