Gobernuak eta FARCek biktimen inguruko akordioa sinatu dute
Kolonbiako Gobernuaren eta FARCen ordezkariek gatazkako biktimei buruzko akordioa sinatu dute gaur, Habanan. Hain zuzen ere, biktimei kalte-ordainak, justizia eta egia emateko bermeak jasotzen dituen sistema integral bat adostu dute.
Akordioa Humberto de la Calle Gobernuko ordezkariak eta Ivan Marquez FARCeko kideak sinatu dute. Kubak, Norvegiak, Txilek eta Venezuelak ere egin dute; lehenengo bi herrialdeek, bake-prozesuaren bermatzaileak direlako, eta, beste biak, laguntzaileak baitira.
Aldeek adostutako adierazpen bateratuan, bake egonkorra eta iraunkorra eraikitzeko "funtsezko pausoa" eman dutela aldarrikatu dute.
Egia, kalte-ordaina eta bermeak biltzen ditu dokumentuak, eta baita trantsiziorako justizia sistemaren nondik norakoak ere, gatazkaren arduradunei aplikatuko zaiena, hain zuzen.
Bakerako jurisdikzio berezi horren ildo nagusiak irailaren 23an iragarri zituzten Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak eta Rodrigo Londoño FARCeko buruzagiak. Bosteko historikoa eman zioten elkarri bi agintariek Habanan, eta keinu hori inflexio-puntua izan zen bake prozesuan.
Gerrako inplikatu guztientzako jurisdikzio berezi bat aurreikusten du akordioak. Hala, erantzukizunak onartzen dituztenek onurak izango dituzte.
Gatazka armatua bukatu eta gero, amnistia zabala onartuko dutela hitzartu dute. Hori bai, ezingo diete neurri hori ezarri gizateriaren aurkako krimenak, genozidioa, gerra krimenak edota giza eskubideen urraketak egin dituztenei.
Horren ildotik, inpunitateari amaiera eman nahi diotela nabarmendu dute.
Erreakzioak
Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak adierazi du gaurko akordioa bake-prozesuko "garrantzitsuena" izan litekeela uste duela.
Ivar Marquez FARCko ordezkariaren esanetan, gerrillak ez du "txalotu" nahi "etsaiak" kartzelan sartzea, eta horiekin batera bakea eraiki nahi dutela erantsi du.
Bestalde, biktimen ordezkariak pozik agertu dira, eta akordioa "zorrotz" betetzen dela ikuskatuko dutela aurreratu dute.
Laugarren akordioa
Gaur iragarri duten akordioa bake-prozesuko laugarrena da. Bake-prozesua duela hiru urte baino gehiago hasi zen. Lehenengo, lurraren eta landa garapenaren inguruko testua adostu zuten; ondoren, gerrillaren parte-hartze politikoa, eta, azkenik, droga eta narkotrafikoa.
Halere, biktimen inguruko agiria adosteko denbora gehiago behar izan dute negoziatzaileek. 2014ko abuztuan hasi zituzten elkarrizketak, eta gerraren kalteak jasan dituztenen bost ordezkaritza aritu dira Habanako Mahaian.
Eztabaidan zehar, bake-prozesuak gorabehera ugari izan ditu, krisi eta aurrerapauso garrantzitsuak tartean. Pertsonen kontrako minak kentzeko plan bat eta desagertuak bilatzeko egitasmo bat adostu dituzte bidean.
Gatazkaren amaiera
Biktimen inguruko testua adostu ondoren, Kolonbiako prozesuak gai-zerrendako azken puntuari eutsiko dio: gatazkaren amaierari buruzkoa.
Besteak beste, aldebiko behin betiko su-etenaren baldintzak eta gerrillaren armagabetzea negoziatu beharko dituzte orduan. Justiziaren inguruko akordioaren arabera, desarmea 60 eguneko epean egingo dute behin betiko bake-akordioa sinatu ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.