15 urteko etengabeko gatazka Iraken
Ameriketako Estatu Batuek Sadam Husein Irakeko presidentea kargutik kentzeko esku hartu zuten 2013ko martxoaren 20an, nazioartea alde batera utzita eta Espainiaren babesarekin. Horretarako, suntsipen masiboko armak zeuzkatela argudiatu zuten, froga faltsuak erabiliz. Egoera horrek gaur egun oraindik jarraitzen duen ezegonkortasun aldi bat eragin zuen bai Iraken bertan bai inguru osoan. “Irak Askatzeko Operazioak” 21 egun iraun zuen. Hala ere, talde armatu batek operazioak egiten jarraitu zuen herrialde guztian zehar.
Huseinen erregimena aste gutxitara bukatu zen, Paul Bremer administrariak Armada eta beste administrazio baazistak desegitea agindu zuenean. Erabaki horrek talde armatuetan soldadu kopuruak gora egitea ekarri zuen, eta igoera horrek nazioarteko indarrei ere eragin zien zuzenean, horien aurkako erasoak areagotu egin baitziren.
Botereak eskualdatzeko prozesuan izandako moteltasunak eta antolaketa faltak eta herritarrek Ameriketako Estatu Batuek jarritako agintariekin zuten konfiantzarik ezak liskarrak areagotu zituzten.
Apurka-apurka, sunnitak baztertu eta Iranekin lotutako politikari xiitak aginte postuetara iritsi ahala, gatazka prozesu sektario bihurtzen joan zen. Horri guztiari beste arrazoi bat gaineratu behar zaio: 2005eko irailean Irakeko Al Qaedako (AQI) buruzagi zen Abú Musab al Zarqauik “erabateko gerra” deklaratu zuen xiiten kontra. Testuinguru honetan, agintariek urte horretan hauteskundeak egitea erabaki zuten, sunnitek boikota egin arren. Hori dela eta, xiitek gehiengoa lortu zuten Gobernuan.
Gazte bat Mosulen etxebizitza baten hondakinen albotik ibiltzen. Argazkia: EFE
Hurrengo hilabeteetan, liderra hil arren, Irakeko Al Qaidak bere indarra handitu zuen. Hori ikusita, 2007an, Ameriketako Estatu Batuek tropa gehiago bidali zituzten eremu horretara.
2010ean berriro hautatu zutenean, Al Malikik bere politikei eutsi zien, eta, ondorioz, sunniten ezinegona handitu egin zen eta bazterketa salatzen jarraitu zuten.
Tropen atzera egitea eta krisi politikoa
Azkenik, 2011. urtean, Washingtonek tropak erretiratzea agindu zuen. Orduan, milizia sunnitek segurtasun indarren aurkako erasoak areagotu zituzten, eta horrek gatazka gogortzea ekarri zuen.
Polarizazioa 2013. urtearen amaieran Anbar probintzian egin ziren protestetan nabaritu zen. Eserialdiak egin zituzten bertan, demokrazia gehiago eta aukera berdintasuna eskatzeko. ‘Udaberri arabiarra’ gertatzen ari zen, eta egoera oso zaila zuten inguru hartan, ondoko herrialdean, Sirian, gatazka indartu baitzen.
Urte horretan Abú Bakr al Baghdadi Estatu Islamikoak Iraken zuen liderrak Irakeko eta Sortaldeko Estatu Islamikoa (ISIS) sortu zela iragarri zuen, Siriako Al Nusra Frontea taldearekin bat egin ondoren. Bi talde horien arteko desberdintasun nagusia honakoa zen: Al Nusra Fronteak Baxar Al Asad kargutik kentzea zuen helburu eta ISISek inguru horretan kalifa-herria ezarri nahi zuen. Talde berriak xaria ezarri zuen Sirian eta Iraken kontrolpean zituen zonaldeetan, eta aurkaritzat zituzten guztiak hil zituen.
Azkenik, Haider al Abadi Irakeko lehen ministroak erasoaldia agindu zuen Irakek galdutako lur-eremuak berreskuratzen saiatzeko.
Estatu Islamikoaren kontrako erasoaldian bat egin bazuten ere, Gobernu zentralaren eta Kurdistanen arteko tirabirak areagotu egin ziren irailean, Kurdistanen independentziaren aldeko erreferenduma egin eta baietzak irabazi ondoren. Hori dela eta, Al Abadik beste erasoaldi bat agindu zuen lurraldeak berreskuratzeko, eta blokeoa ezarri zuen inguru horretako aireportuetan. Aurreko astean altxatu dute blokeo hori.
15 urteko gatazka etengabeari bukaera emateko datorren maiatzaren 12an udal hauteskundeak eta parlamenturako hauteskundeak egingo dituzte Iraken, eta herrialdeko gatazketatik ihesi bertatik alde egin duten herritarrek ere parte hartu ahalko dute hauteskunde horietan. Hauteskundeak herriarentzat abiapuntu berri bat izatea nahi dute Irakeko agintariek eta herri batasuna lortzea da hauteskunde hauen helburuetako bat.
Al Abadik urtarrilean iragarri zuen berriro aurkeztuko dela hauteskundeetara, Garaipenaren Aliantza blokearen buru. Al Maliki, bere aldetik, Zuzenbidezko Estatua koalizioarekin aurkeztuko da. Bi horiek dira faborito nagusiak hauteskundeak irabazteko, xiiten babesa baitute.
Zure interesekoa izan daiteke
Europa itolarrian, beroaren ondorioz
Kontinenteak egunak daramatza ezohiko tenperatura altuak jasaten. Beroari bereziki aurre egiteko egokituta ez dauden herrialdeak dira gehienak eta herritarrak ahal duten moduan ari dira egun hauek igarotzen. Okerrena, gainera, etortzeko dago herrialde horietan.
Brexitak irabazi eta 10 urtera, "rejoin": dimisioak, ekonomia ahula eta independentismoaren gorakada Erresuma Batuan
Hamarkada bat pasa da Erresuma Batua EBtik atera zenetik, eta tarte horretan Keir Starmer dimisioa emango duen seigarren lehen ministroa da; ekonomiak ez du suspertzea lortu, eta independentismoak indarra hartu du Eskozian, Galesen eta Ipar Irlandan.
Hurrengo bi hilabeetan Irango petrolioa saltzeko baimena eman du AEBk, negoziazioak ondo doazelako
Pakistanek eta Qatarrek, Burgenstocken (Suitza) egiten ari diren negoziazioetako bitartekariek, adierazi dutenez, lehenengo saioa "giro positiboan egin da" eta "aurrerapauso pozgarriak" izan dira.
Zergatik eman du dimisioa Keir Starmerrek? Hauek dira kolokan utzi zuten polemikak
Agintariaren dimisioaren ondorioz, Erresuma Batuak zazpigarren lehen ministroa izango du hamar urtean.
Keir Starmerrek Erresuma Batuko lehen ministro kargua utziko duela iragarri du
Ordezkoa bilatzeko prozesua uztailaren 9an hasiko da, eta egun horretatik aurrera hautagaitzak aurkeztu ahal izango dira alderdia zuzentzeko eta lehen ministro kargua lortzeko. Starmerrek adierazi du bere asmoa trantsizio ordenatu bat erraztea dela, eta erreleboa modu egonkorrean gertatzea.
Abelardo de la Espriella ultraeskuindarrak irabazi ditu Kolonbiako hauteskundeak, %1eko aldearekin
Hautagai ultraeskuindarrak 250.000 boto atera dizkio Ivan Cepeda ezkertiarrari bigarren itzuliko aurre-zenbaketan, eta oposizioak 33.000 mahai inpugnatu dituela iragarri du. Gustavo Petro presidenteak adierazi du oraindik ezin duela presidente berria izendatu.
Trumpen mehatxu berrien ostean, Iranek iragarri du eten egin dituela AEBrekiko negoziazioak, baina Qatarrek dio aurrera jarraitzen dutela
JD Vance AEBko presidenteordea ari da bilera horietan AEB ordezkatzen eta Trumpek ezer esan aurretik, elkarrizketetan "aurrerapauso handiak" eman dituztela adierazi du.
Iranek Libanon "arazoak" sortzen baditu, AEBk erasoei berrekingo diela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuaren ordezkaritza bat eta AEBkoaren bat Suitzako bainuetxe batean elkartu dira, Teherango programa nuklearrari eta joan den astean adostutako bakerako memorandumari buruz hitz egiteko.
AEBren eta Iranen arteko bake-negoziazioak abian dira, Libanon, Ormuzko itsasartean eta garapen nuklearrean arreta jarrita
Negoziazioak ostiralean hastea espero zen, baina Iranek bertan behera utzi zituen egun horretan, Israelek Libanoko hegoaldean egindako erasoen ondorioz. Teheranek behin-behineko akordioa osorik betetzeko eskatu du, gerrari amaiera emateko.
Starmerrek Erresuma Batuko lehen ministro kargua utziko duela iragar lezake astelehen honetan
Maiatzeko udal hauteskundeetan laboristek nabarmen egin zuten behera, eskuin muturraren mesedetan. Lehen ministroak bere gain hartu zuen porrot horren erantzukizuna, eta bere irudia kolokan dago ordutik.