Vietnam
Historian zehar gutxi izango dira gerrari Vietnam bezain lotuak dauden herrialdeak. 95 miloi biztanle izan eta gaur egun Asiako jarduera ekonomiko biziena izan arren, hitza entzuten dugunean irudi bakarra datorkigu burura, Mendebaldeko belaunaldi oso baten bizitza eta pentsaera baldintzatu zuen gerra.
Orain dela 44 urte amaitu zen gerra honetako datuak, ezagutu eta egiaztatutakoak behinik behin, beldurgarriak dira. Hildakoak 3 milioitik gora izan ziren, gehienak zibil vietnamdarrak. Herrialdea txikituta geratu zen, azpiegitura deseginda, urak eta lurrak kutsatuta. Baina galtzaileak estatubatuarrak izan ziren, soldadutza egiteko adinean zeuden 58.000 gazte hil zituzten eta 150.000 zauritu.Gerrak iraun zuen garaian 3 milioitik gora gazte estatubatuarrek egin zuten zerbitzua Vietnamen, itzultzerakoan ez zituzten heroi gisa hartu, hondamendiaren erantzukizuna leporatu zien, ustez bere balore preziatuenak babestera bidali zituen gizarteak.
Vietnamgo gatazka, Gerra Hotzaren erdian gertatu zen eta potentzien arteko zeharkako borroka horrek zuzenean eragindakoa izan zela esan genezake. Bi gizarte eredu omen zeuden jokoan, komunista eta kapitalista. Banatzailea eta berdintzailea bata, askatasuna eta gizabanakoaren burujabetza aldarrikatzen zituena bestea. Gero borroka lekuetako lokatzaren artean zaila izan arren batzuk eta besteak bereiztea.
Vietnamek, Europa eta Estatu Batuetako gazteei tresna berriak eman zizkien boteretsuen aurka eta gerrazaleen kontra altxatzeko, gizarte orekatuagoak eta adeitsuagoak errebindikatzeko, izugarrikerien aurka zegoen gizaki berria irudikatzeko… Eta gerra amaitu zen. Eta txikiak erraldoia menderatu zuen. Eta vietnamdarrek euren buruaren jabe izanik amestutako gizartea eraikitzen hasi ziren…
Alderdi Komunista izan da harrezkero herriaren gidari, ekonomia vietnamdarra Asiako biziena eta dinamikoena da gaur egun, besteak beste, urtero maila oneko 60.000 ingeniari ateratzen direlako bertako unibertsitateetatik. Estatu Batuetan Vietnam amesgaizto guztien eragile da, Afganistanen eta Iraken berpiztutako mamua. Milaka asko dira aspaldiko gerrak utzitako zama astuna ezin eraman bizi diren beteranoak. Vietnamen, berriz, biztanleen hiru herenak ez zuen hura bizi, gazteek Estatu Batuak dituzte amets eta eredu, baina estatuak jartzen dizkien eragozpenek eta oztopoek, ezinezkoa egiten diete gizabanako gisa nahi bezala garatzea. Vietnamgo gazteen zati handi batek dio ahal balute Estatu Batuetara joango liratekeela lan egin eta bizitzera.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.