Statu Quo

Aljerian gazteak berriro kalera irten dira agintariei adierazteko gogait eginda daudela, aldaketa nahi dutela eta beraiek ere etorkizuna merezi dutela. Betiko agintariek erantzun diete prest daudela aldarrikapenak entzun eta bideratzeko, baina denbora behar dutela eta denbora hori hartuko dutela.

Aljeriak 1962an Frantziarengandik independentzia lortu zuen gerra luze eta basatiaren ondoren. Askatasunerako Fronteak zuzendu zuen altxamendua eta beraiek jabetu ziren garaipenaz. Aljerian harrezkero gertatutakoa ondo kokatzeko gertakizun bakoitzaren une historikoa kontutan hartu beharra dago. Iraultza eta deskolonizazio garaia, Gerra Hotza, herrialde sozialisten erorketa, erakunde islamiarren suspertze eta hedatze garaia, gerra zibil izugarria, globalizazioa… Sasoi bakoitzak bere ezaugarriak ditu, barne eta kanpoko eragileak ezberdinak eta aldakorrak direlako. Ukroniak alferrikakoak dira, egungo irizpideek eta baloreek ez dutelako balio iragana aztertu eta epaitzeko.

Aljerian, hala ere, historiaren borobiltasuna egiaztatu dute behin eta berriz herritarrek. Askatasunerako Fronteak erregaien mozkin oparoak erabili zituen, lehendabizi estatua eraikitzeko, gero herritarren premiazko beharrei erantzuteko. Baina erakunde bera agintean luzatu ahala, oligarkia sortu zen, ustelkeria zabaldu eta gobernari eta herritarren arteko aldea neurri gabe zabaldu. Aldaketak goian egin dituzte beti, estatu kolpeen bidez normalean edo talde bat beste baten ordez ezarriz. Eta aldiro-aldiro jendea kalera irten da han dagoela adierazteko, beraiek ere eskubidea badutela aberastasun horien zatitxo bat eskuratzeko. Gehienetan erantzun bertsua jaso dute, ukazioa eta errepresioa.

Ez da diktadura gogorrena, adierazpen askatasuna badute, mugatua bada ere. Hauteskundeak egiten dituzte, baina gehienetan aldez aurretik jakina da irabazlearen izena. Joan zen mendeko 80ko hamarkadaren amaieran Chadli Benjedid presidenteak gizartea eta politika demokratizatzeko ahalegina egin zuen, alderdi-aniztasuna onartu zuen eta Aljerian,, lehen aldiz botoa eman aurretik inork ez zekien zeinek irabaziko zuen. Eta ahalegin hura hondamendiaren ataria bihurtu zen. Islamiarrek irabazi zituzten hauteskundeak, Armadak Benjedid kendu eta baliorik gabe utzi zituen eta Afrikako herrialde zabalenak, ondorengo sarraski eta basakeria guztien aitzindari izan zen gatazka ezagutu zuen. Gerrillariek eta Armadak muga guztiak gainditu zituzten, eskubide guztiak urratu. Eta hemen ere Armada izan zen garaile.

Berriro ere garaipenean sendotuta Askatasunerako Fronteak, Armadak eta zerbitzu sekretuek erabaki eta antolatu zuten egin beharrekoa. Aljeriak beti izan du gizarte oso gaztea, gaur egun 30 urte bete ez dituztenak % 70 dira, baina itxuraz agintzeko edo zerbait izateko 60 urte izatea ezinbestekoa da. Berriro kalera irten diren gazteek ostera aldaketa eta demokrazia aldarrikatu dute eta aginteak atzera agindu diete aztertu eta erantzungo dietela.