Afrika beltza
Norbait edo zerbait gutxietsi, hutsaldu edo zuzenean mespretxatu nahi badugu, lehendabizi banakotasuna kentzen diogu, taldean edo multzoan sartzen dugu. Eta itxuraz horixe gertatzen zaigu Afrika aipatu edo kontutan hartzen dugun une bakanetan. Afrika, beltzez eta animalia basatiez betetako lurralde arrotz eta arriskutsua da gehienontzat. Gizakion sorleku eta ondorioz oraindik arbaso haien ohitura zaharrenen gordailu. Baina gaur egungo afrikarrek mundua gu bezain ondo ezagutzen dute, telefono, ordenagailu eta telebista beretsuak dituzte, eta irudikatu lezakete nolakoa izan liteken amesten duten bizimodua, han bertan eta handik kanpo.
Afrika kontinente zaharra eta oso berria da aldi berean, bertan sortu ginen eta han bizi izan zen gizaki deitzen garenon ama, Lucy. Baina herrialde afrikarren historia politikoa oso berria da, Bigarren Mundu Gerra amaitu arte estatu afrikar gehienek ez zutelako burujabetza lortu. Kontinente Beltzaren deskolonizazioa europarron historiako pasarte beltzenetakoa da. Muga asko eta asko mapen gainean egindako marrak dira, barruan zer geratzen zen kontutan hartu gabe finkatutakoak. Hasierako gobernu gehienak, Europan ikasitako eliteek osatu zituzten, metropoliarekiko menpekotasuna eten ez zutenak. Mendebaldeak urtetan lehen gaiak ateratzeko erabili zuen kontinentea, bertako biztanleen ongizatea kontutan hartu gabe.
Egoera hau gainditzen ahalegindu ziren gobernuek ez zuten ez baliabiderik, ez benetako laguntzarik izan euren lurraldeak bizileku egoki eta eroso egiteko. Eta kanpotik bidalitako laguntzak onurak baino kalteak eragin ditu, maileguak zor bihurtu direlako, eta beste herrialde batzuetan ekoiztutako gaiek bertakoei ateak itxi dizkietelako. Afrikarren % 60k nekazaritza du ogibide eta 30 miloi kilometro koadro eta 1.300 miloi biztanle dituen kontinentearen ekonomia ez da munduko aberastasunaren % 3ra iristen.
Afrikak gaur egun bizi duen egoeraren arduradun eta erantzule, afrikarrak beraiek dira. Baina aro garaikidean guztia aurka izan dute. Euren gizarte antolaketa tribua izan da, zatiketa eta akordioetarako zailtasunak. Gutxitan lortu dute etsaiaren aurka elkartzea, eta azken mendetako gizarteak antolatu dituen nazio-estatua ez dute orain dela gutxi arte ezagutu. Aste honetan gobernu afrikarrek, kontinentearen historian mugarri izan liteken hitzarmena abiarazi dute, Merkataritza Librerako Akordioa. Muga-zergak kenduko dituzte 54 herrialdetan, hartu eman ekonomikoei hesi eta oztopo guztiak kentzeko. Oraindik eragozpenak handiak dira, batez ere azpiegitura eta komunikabideak penagarriak direlako. Baina historian lehen aldiz afrikarrek beraien etorkizuna elkarrekin eraikitzen hasteko erabakia eta konpromisoa hartu dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.