Europa 'brexit'aren ostean

Brexitak sortutako ziurgabetasunaren ostean, azkenean Erresuma Batua prest dago bloke komunitarioa utzi eta "independentzia" berreskuratzeko. Urtarrilaren 31n, erloju batek atzerako zenbaketa proiektatuko du Erresuma Batuko lehen ministroaren bizilekuan, Downing Streeten, "dibortzioaren ospakizunerako" aurreikusitako argi ikuskizunaren zati gisa.

Hala ere, egun horretarako britainiarren artean sortutako gogo bizia gutxituz joan da. Otsailaren 1a "data sinbolikoa izango da"; "ziklo berri bat" zabalduko da, baina herritarrentzat "denak berdin jarraituko du". Erresuma Batuak Europar Batasuneko egiturei eta arauei lotuta jarraituko du abenduaren 31ra arte, Europako merkatu bakarretik ateratzearen ondorioz aldebiko merkataritza itun berri bat negoziatzen duen bitartean.

Epe horretan, Londresek eta Bruselak aldebiko harremanaren nondik norakoak negoziatu beharko dituzte, horiek ez baitaude zehaztuta irteera akordioan. Azkenean, hiru luzapenen ostean, azkenean bai, agur esango dio Erresuma Batuak Europar Batasunari, baina oraindik zehazteke dago zein baldintzatan joango den: brexit biguna ala brexit gogorra?, breturn ("Britain return") bat egongo da gero edo ezin da itzulerarik espero?

Beraz, Boris Johnsonen gobernuarekiko negoziazioek Bruselako energia gehienak xurgatuko dituzte berriro 2020an. Elkarrizketa merkataritza-akordioan oinarrituko da orain, aduana-batasuna, Erresuma Batuan bizi diren europar herritarren eskubideak, osasun-laguntza, boto-eskubidea, turismoan duten eragina, aire-konpainien eraginkortasuna, merkantzien garraioa, nekazaritzaren eta arrantzaren merkatuan duten eragina, ikerketako eta unibertsitateko programa komunak eta abar ahaztu gabe.

Zer aldatuko da orduan?

Oraingoz ez da bisarik egongo, eta Erresuma Batura bidaiatzeko dokumentazioa ez da aldatuko. Europar Batasuneko herritarrek nortasun agiriarekin bidaiatu ahalko dute 2020ko abenduaren 31ra arte, gutxienez. Azkenean Erresuma Batua Europar Batasunetik akordiorik gabe ateratzen bada, bidaiariek pasaportea eraman beharko dute, eta ez dute bisarik beharko 90 egunetik beherako egonaldi laburretarako. Era berean, Schengen espaziora egonaldi labur baterako bidaiatzen duten britainiarrek bisarik gabe egin ahalko dute.

Erresuma Batuan bizi, lan egin edo ikasi nahi duten Europako herritar guztiek Erresuma Batuko Barne Ministerioaren prozedura berri bat gainditu beharko dute, 'EU Settlement Scheme' izenekoa, alegia.

Brexita gauzatu ostean Europako Osasun Txartelak ez du balioko, baina 2020ko abenduaren 31ra arte, eta akordiorik gabeko irteera izanez gero, Espainiak britainiarrak artatzeko konpromisoa hartu du, eta, alderantziz, Erresuma Batuan bizi diren edo bertara turismoa egitera joaten diren espainiarrek osasun-laguntza jasotzeko eskubidea izango dute.

Erresuma Baturako hegaldiak ere orain arte bezala arituko dira. Aire-konpainiek etenik gabe jardungo dute, baita akordiorik gabeko agertoki baten kasuan ere. Egindako erreserba guztiak baieztatuta daude, eta ez dituzte bidaiariek emandako datuak aldatu beharko. Hegaldiak egiteko lizentziei dagokienez ere, 2020ko abenduaren 31ra arte ez da ezer aldatuko.

Hala ere, baliteke brexitaren osteko immigrazio kontrolak aldatzea eta Erresuma Batuko mugan itxaronaldiak eragitea.

Brexitaren ostean Ingalaterran roaminga dohainik erabiltzeko aukerari dagokionez, ikusteko dago baldintzak aldatzen ez dituzten. Gaur egun, Erresuma Batuan eta Europar Batasuneko gainerako herrialdeetan sakelako telefonoak erabiltzeak ez du kostu gehigarririk, baldin eta gure linea Europar Batasuneko herrialde batean jarduten duen konpainia batekoa bada. Dena den, operadorearen araberakoa izango da. Hala ere, Erresuma Batuko konpainia batzuek dagoeneko iragarri dute Europar Batasuneko operadoreei doako roaminga eskaintzen jarraituko dutela.

Atzerrian kreditu-txartelak erabiltzeko politikak ere alda litezke. Txartel batzuk desaktibatuta datoz Europar Batasunaren eremutik kanpo erabiltzeko, edo murrizketa eta kargu gehigarriak izan ditzakete.

Brexitak ekar ditzakeen arazoetako bat da gidabaimenen bateragarritasuna, eta, bateragarriak ez badira, Erresuma Batura joanez gero nazioarteko gidabaimena eraman behar izatea. Oraingoz ez da inolako arazorik izango Erresuma Batutik gidatzeko, Espainiako edo Europar Batasuneko beste edozein herrialdetako gidabaimena izanez gero. Erresuma Batuan bizi diren atzerritarrentzat, bizileku eskaera egin eta hiru urtera ez da baliozkoa izango Espainiako txartela, eta Erresuma Batuko lizentzia eskatu beharko dute.

Europar Batasunaren eta Erresuma Batuaren arteko negoziazioen emaitza edozein dela ere, brexitak Erasmus+ programan aldaketa ugari eragitea espero da.

Brexitak Gibraltarren ere izango du eragina espainiarrentzat. Egunero hesia zeharkatzen duten ia 10.000 langile espainiarren eskubideak bermatu beharko dituzte; polizien eta aduanen arteko lankidetzari heldu beharko diote, batez ere tabakoaren prezioan dagoen alde handiari, horrek kontrabandoa errazten baitu; eta ingurumena hobetu beharko dute.

Britainiarrei "izugarri interesatzen zaie merkataritza libreko akordio on bat adostea, zero tarifa eta zero kuotarekin". Hala ere, Bruselak ohartarazi du hamaika hilabete oso denbora gutxi dela Londresekin merkataritza-akordio oso bat lortzeko.