Pandemiak baztertuta daudenen eskubideak higatzen ditu, AIren arabera
Covid-19aren pandemiak handitu egin ditu munduan jada bazeuden desberdintasun sozialak eta baztertuta zeuden kolektiboen eskubideak higatzen ditu, tartean gutxiengo etnikoenak, errefuxiatuenak eta emakumeenak, Amnistia Internazionalak (AI) gaur argitaratu duen urteko txostenean agertzen denez.
Erakunde humanitarioak 149 herrialdetako egoera aztertu du 2020 osoan, eta salatu du hainbat gobernuk osasun krisia erabili dutela agenda propioetan aurrera egiteko eta herritar talde ahulenak baztertzen jarraitzeko, Agnes Callamard idazkari nagusiak Efe albiste-agentziari azaldu dionez.
"Koronabirusari aurre egiteko neurriek handitu egin dituzte desberdintasunak", azpimarratu du Aik.
"Jendeari etxean geratzeko esan zaio, baina nola geratuko zara etxean ez baduzu? Nola geratuko zara etxean baztertutako inguru batean biziz gero? Nola geratuko zara etxean familia elikatu behar baduzu eta egunerokoaren mende bizi bazara? Ez da posible, beraz, arriskatu eta kanpora ateratzen zara", adierazi du Callamardek.
Migratzaileak
Osasun krisiarekin larritu egin da milioika errefuxiaturen, migratzaileren eta asilo eskatzaileren egoera, bizitzeko hornidura eten delako, mugetako kontrolak gogortu direlako eta horietako asko harrera zentroetan harrapatuta geratu direlako.
Amnistia Internazionalak Ugandako egoera azpimarratu du, Afrikan errefuxiatu gehien dituen herrialdea delako (1,4 milioi). Izan ere, pandemiaren hasieran muga itxi zuen eta ez zuen salbuespenik egin herrialdean sartu nahi zuten asilo eskatzaileekin. Ondorioz, 10.000 pertsona baino gehiago blokeatuta geratu ziren Kongoko mugan.
"Gobernuak euren herritarretan zentratu dira, eta ez dituzte zaindu bertako naziotasunik ez duten eta muturreko zaurgarritasun egoeran dauden pertsonak", aipatu du Callamardek, errefuxiatu eremuak "erabat utzita" egon direla azpimarratu aurretik.
Indarkeria matxista
Amnistia Internazionalak indarkeria matxistaren eta familia barruko indarkeriaren gorakada atzeman du pandemian. Emakumeek, LGBTI pertsonekin batera, oztopo handiagoak dituztela babesa jasotzeko mugikortasunean dauden murrizketengatik, eta horrek egoera zaurgarriagoan uzten dituela.
Biktima asko erasotzailearekin isolatuta geratu ziren etxean, erasoak salatzeko eta laguntza jasotzeko inolako baliabiderik gabe.
Autoritarismoa
Erakunde humanitarioaren txostenean azaltzen denez, buruzagi politiko askok krisia aprobetxatu dute neurri autoritarioak normaltzeko, "giza-eskubideekiko erabateko mespretxua" erakutsiz.
"Gobernuek covid-19a erabili dute disidentzia, kritika eta adierazpen askatasuna deuseztatzeko", ohartarazi du Callamard.
Zure interesekoa izan daiteke
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kripto-txanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak informazio pribilegiatuaren erabileraz ohartarazi du; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehaztasun osoz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.
Ukrainar soldaduek emakume bat erreskatatu dute urrutiko agintearekin kontrolatutako robot bati esker
77 urteko emakumea onik ateratzea lortu dute robot baten laguntzarekin. Etxeraino eraman dute, eta onik iritsi da bertara.