Joe Biden laguntza bila dabil gailur klimatikoaren bidez
Joe Biden laguntza bila dabil klima aldaketaren aurkako borrokan, bere herrialdearen barruan eta kanpoan. Gaur bukatuko da bi eguneko klimaren gailurra, haren administrazioak antolatutakoa. Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) Presidentetzara iritsi ondoren, Joe Bidenek, agindu bezala, Parisko Akordioa sinatu zuen krisi klimatikoari aurre egiteko. Orain, munduko ingurumen politikaren buru izaten saiatzen ari da Biden, baina zailtasunak ditu herrialde barruan nahiz kanpoan.
AEBn, presidentearen aldeko eta kontrako jarrerak berdinduta daude. Sektore batzuek egoera berriak dakartzan aldaketak onartzen dituzte. Automobil-fabrikatzaileak, esaterako, hasi dira onartzen hemendik aurrera, erregaia aurrezteko, eskaera askoz altuagoko estandar direla. Petrolio-konpainia handiek ere (ExxonMobil, Shell, BP eta Chevron) esan dute berotegi-efektuko kutsadurari Donald J. Trump presidente ohiak kendutako murrizketa batzuk berrezarri beharko liratekeela.
Gainera, apirilaren erdialdean, 300 konpainia eta inbertitzaile pribatuk (Apple, Google, Unilever, Walmart eta General Electric, besteak beste) gutun bat argitaratu zuten, Bideni klima krisiaren aurkako ahaleginak areagotu ditzala eskatzeko eta bere konpainietan neurriak hartzeko konpromisoa erakusteko. Helburua da berotegi efektua eragiten duten gasen emisioak 2005eko mailetatik behera murriztea 2030erako. Obama administrazioaren helburuetako bat zen 2025erako, baina Donald Trumpen politikaren ondorioz ezinezkoa izan zen betetzea.
Bidenek, ordea, oposizio handia du Senatuan. Ikatza eta gasa ekoizten duten estatuetako senatariek ez diote laguntzen. Mendebaldeko Virginia, Pennsylvania, Wyoming, Alaska eta Texas estatuetako senatariak, adibidez, kontra daude, batzuk alderdi demokrataren kideak izan arren.
Kasurik deigarrienetako bat Mendebaldeko Virginiako senatari demokrata da, Joe Manchin. Bidenen energia-politika berrien aurka egon arren, Senatuko Energia Batzordeko hurrengo zuzendaria izango da. Manchin, hain zuzen, bere estatuko ikatz industriaren defendatzaile gisa iritsi zen Senatura.
AEBtik kanpo
Bestalde, Trumpen administrazioak Presidentetza utzi izanak aldatu egin du nazioarteko egoera, klimari dagokionez. Urte askotan lehen aldiz, AEBko Gobernuaren interesak bat datoz Txina eta Europar Batasuneko gobernuen interesekin. Hala ere, akordioak ez dira hain errazak, potentzia handien arteko tentsioak direla eta.
Alde batetik, AEBk funtsezko parte-hartzea izan zuten Parisko Akordioa sinatu ahal izateko, Obamaren administrazioarekin, eta Biden presidenteordea zen. Baina gero, Donald Trump Akordiotik atera zen eta 4 urte atzeratu ditu Obamaren planak. Bidenekin, Ameriketako Estatu Batuek berriro sinatu dute Parisko Akordioa, eta mundu mailan klima aldaketari aurre egiteko mugimendua gidatu nahi dute.
Gainerako potentzien erreakzioa zuhurtzia da. Nolanahi ere, gaur egun mundua beste gailur klimatiko bati begira dago, aurten azaroaren 1etik 12ra Glasgown egingo dena. Bidenen apirileko gailurrak, neurri batean, Glasgown aurkeztuko diren helburu klimatikoak ezartzeko balio izan du.
"Nazio Batuek antolatzen dituzten klima aldaketari buruzko gailur horiek ia planeta osoa biltzen dute, 200 herrialde baino gehiago", esan du Alexander Botok, IHOBE Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Kudeaketarako Sozietate Publikoaren zuzendariak. "Berotze globala bi gradu baino gutxiago igotzea da helburua, industria baino lehenagoko garaitik neurtuta. Gaur egun 1,1 gradu baino gehiago gainditu ditugu. Gure joera hiru gradutik gorakoa da. Hala ere, geldiarazteko garaiz gaude", erantsi du.
Euskadi erreferentea
Helburu klimatikoak herrialdeek finkatuko dituzte, eta, hala ere, Glasgowko gailurrean eskualdeek ere garrantzi oso handia izango dute. "Euskadi erreferentzia da Europan klima-aldaketaren aurkako borrokan", adierazi du Botok. Horren esanetan, "2005az geroztik, euskal ekonomia % 17 hazi da eta isurpenak % 26 murriztu dira".
BIDEOA | Alexander Boto IHOBEko zuzendaria: "Euskadi erreferentzia da Europan klima-aldaketaren aurkako borrokan"
Zure interesekoa izan daiteke
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako ‘rave’ jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, halako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzea aurreikusten duena.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.