Mexikok barkamena eskatu dio maia herriari egindako "abusu izugarriengatik"
Andres Manuel Lopez Obrador Mexikoko presidenteak barkamena eskatu dio maia herriari, "partikularrek eta agintari nazional eta atzerritarrek konkistan egindako abusu izugarriengatik".
Lopez Obrador izan da Yucatango penintsulako jatorrizko herriari bost mendetan zehar egindako gehiegikeriengatik barkamena eskatzeko egin duten ekitaldian buru, ia 300 urte egin baitzituzten Espainiako kolonia gisa eta aurten 200 beteko dira Mexiko independente egin zela.
Tenochtitlan (azteken antzinako inperioaren hiriburua, herrialdearen erdialdeko goi ordokian zegoena) sortu zela 700 urte, europarrek inbaditu zutela 500 urte eta independentzia nazionala aldarrikatu zutela 200 urte bete direla ospatzeko ekitaldian egin du eskaria.
Alejandro Giammattei Guatemalako presidentea eta Estatuko agintariak ondoan zituela eskatu die maiei barkamena Mexikoko presidenteak.
"Hemen, gobernatzeko etikak eskatuta baina geuk ere sinetsita, zintzotasunez, barkamena eskatzen diogu maia harriari", adierazi du Mexikoko presidenteak, Milenio Mexikoko hedabidearen arabera.
Lopez Obradorrek azaldu duenez, "Mexikoko jatorrizko herriek gaur egun arte jasan dituzte esplotazioa, lapurretak, errepresioa, arrazakeria, bazterketa eta sarraskiak". "Herri guztiek jasan dituzte, baina, guztion lotsarako, jakiak eta maiak izan dira tratu okerrenen biktimak", gaineratu du.
Olga Sanchez Gobernazio idazkariak ere barkamena eskatu du eta Mexiko inklusibo bat elkarrekin eraikitzeko konpromisoa hartu du. Halaber, Kasten Gerran Estatuaren botereak maiekin anker jokatu zuela onartu du.
Ana Karen Dzib Poot maia herriaren ordezkariak hitzetatik ekintzetara pasatzeko eskatu du, memoria eta aitortza lantzeko batzorde bat sortuz edo garapen planekin herriaren beharrak konponduz, esate baterako.
Kasten Gerra
Kasten Gerra Yucatan penintsulan bizi diren maien herriak protagonista izan zituen gizarte mailako gatazka bat izan zen, altxamendu armatua egin baitzuten.
1847ko uztailean maiak espainiar kreolen eta mestizoen aurka altxatu ziren. Gerra 1901ean amaitu zen, militarrek maien hiriburu modernoa okupatuta, eta 250.000 pertsona hil ziren.
Zure interesekoa izan daiteke
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.