Talibanen garaipenak kaosa piztu du Kabulgo aireportuan
Afganistango gerrak bi hamarkada iraun du, eta, azkenean, talibanak nagusitu dira, talibanek euren zabaldutako mezu batean aldarrikatu dutenez. Garaipen horrek kaosa piztu du Kabul hiriburuko aireportuan astelehen honetan; bertan, hainbat lekukoren arabera, gutxienez sei pertsona hil dira, milaka herritar herrialdetik ihes egiten saiatzen ari ziren bitartean.
Baradar Akhund mullahek, talibanek Qatarren duten Bulego Politikoaren nagusiak, mezu bat eman du, bideo bidez, astelehen goizaldean; bertan, Afganistango gerra amaitu egin dela adierazi eta garaipena matxinatuek eskuratu dutela esan du: "Espero ez zen garaipena lortu dugu; umiltasuna erakutsi behar dugu Alaren aurrean". Herrialdea konkistatu ostean talibanen buru batek egindako lehen adierazpen publikoa izan da.
Ameriketako Estatu Batuek 2001ean inbaditu zuten Afganistan, eta, ordutik, astelehen honetan egon da herrialdea lehen aldiz talibanen kontrolpean. Baradar Akhunden esanetan, "proba-garaia" da: "Ahaleginduko gara aztertzen nola emango diogun zerbitzua gure jendeari, nola babestuko dugun, eta nola ziurtatuko dugun herritarren etorkizuna. Helburua da bizitza ona eskaintzea, ahalik eta onena".
Talibanek igande gauean hartu zuten Kabul, indar nazionalek aurka egin gabe. Astebete baino apur gehiago behar izan dute bertako probintzia ia guztiak euren esku hartzeko; lorpen horrek ez du aurrekaririk, eta AEBko eta Ipar Atlantikoko Tratatuaren Erakundeko tropen atzera-egitearen azken fasea baliatuta gauzatu dute. Hain zuzen, maiatzaren 1ean hasi zen azken fase hori.
BIDEOA | Nortzuk dira talibanak eta zer egin nahi dute Afganistanen?
Nolanahi ere, matxinoek ez dute zehaztu, oraingoz, nolakoa izango den trantsizio-prozesua, ezta agintea hartzeko prozesua ere.
Emakume oso gutxi, kalean
Bitartean, Kabulen, herritarrak aurrera egiten jarraitzen ari dira. Isiltasuna da nagusi kaleetan, eta talibanak egoera kontrolatzen ari dira. Nabarmentzekoa da oso emakume gutxi dabiltzala; bulegoetako emakumezko langileak eta emakumezko unibertsitate-ikasleak, besteak beste, ez dira kalera atera.
Etxean geratu dira, beldur direlako erregimen talibana itzuli ondoren; izan ere, erregimen horren zigorrak basatiak dira, eta emakumeek zapalkuntza pairatzen dute.
BIDEOA | Talibanen itzulerarekin emakume afganiarrak duela 20 urteko egoerara itzultzeko kezka handitu da
Afganistango presidente Ashraf Ghanik igande gauean ihes egin zuen herrialdetik, eta gerora hartu zuten talibanek hiriburua. Milaka herritar joan ziren Kabulgo aireportura, bertatik aterako zituzten hegazkinetan sartzeko asmoz.
Gehienak desesperatuta dauden zibilak ziren. AEBko Gobernua herrialdean dituen langileak bertatik ateratzen ari da, eta milaka afganiar aireportura joan dira uste zutelako aukera hori bera izango zutela. Gutxienez sei pertsona hil dira aireportuko kaosean, taliban bat tartean.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek eta Hezbollah miliziak su-etena adostu dute, Israelgo hainbat hedabideren arabera
Hala ere, oraingoz, egoerak ez du baretzeko itxurarik Libanon. Azken orduotan, gutxienez 18 pertsona hil eta 30 baino gehiago zauritu ditu Israelgo Armadak Libano hegoaldean egindako bonbardaketen ondorioz.
Frantziako justiziak Achraf Hakimi futbolaria epaituko du emakume bati sexu erasoa egitea leporatuta
Paris Saint-Germain taldeko jokalaria Marokoko selekzioarekin Munduko Kopan parte hartzen ari den bitartean, Versallesko Apelazio Auzitegiko instrukzio salak atzera bota du horren defentsak aurkeztutako helegitea, eta, ondorioz, akusatuen aulkian eseri beharko du 2023an emakume bati sexu erasoa egitea egotzita.
AEBk eta Iranek bertan behera utzi dituzte Suitzan itunaren inguruan egin behar zituzten elkarrizketak
Burgenstockeko bilera bertan behera utzi dute JD Vance ez delako bertara joan eta ez zegoelako argi Irango Gobernuaren ordezkaritza bertan izango zen, baina Washingtonek negoziazio teknikoetan aurrera egiteko asmoari eutsi dio.
Andy Burnham alkate laboristak eserleku bat lortu du, eta Starmerri aurre egin ahal izango dio
Makerfieldeko hauteskundeetan lortutako garaipenak Alderdi Laboristaren buruzagitza eskuratu eta Erresuma Batuko Gobernua gidatzeko bere asmoa indartu du.
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.