2030erako basoen deforestazioa gelditzeko konpromisoa hartu dute munduko 100 herrialdek baino gehiagok
Egunotan NBE Glasgow hirian egiten ari den klimari buruzko goi-bileraren baitan, 2030. urterako basoen deforestazioa gelditzeko konprometitu dira mundu osoko 100 herrialde baino gehiago. Gainera, akordioa sinatu duten herrialdeetako hamabik 10.300 milioi euro jarriko dituzte 2021etik 2025era bitartean basoak babesteko eta lehengoratzeko. Kopuru horri batu behar zaio inbertsio pribatuari dagokion zenbatekoa: 6.200 milioi euro.
100 herrialde baino gehiago horien artean hauek daude: Australia, Brasil, Txina, Kanada, Kolonbia, Costa Rica, Kolonbia, Ekuador, Ameriketako Estatu Batuak, Guatemala, Honduras, Indonesia, Norvegia, Peru, Erresuma Batua, Errusia, Turkia, Europar Batasuna edo Uruguai. Sinatzaile guztien artean 33,6 milioi kilometro karratu baso dituzte, mundu osoko basoen % 85.
Akordioari buruzko xehetasunak ezagutu zain, Erresuma Batuko Gobernuak aurreratu du akordioa COP26 goi-bileraren anfitrioi den heinean. Boris Johnson buru duen gobernuaren arabera, munduko basoak babesteko belaunaldi batek inoiz emandako aurrerapausorik handiena da.
Buruzagi kontserbadoreak azpimarratu duenez, "klima-aldaketa eta biodibertsitatea txanpon beraren bi aurpegi dira", eta, beraz, bati aurre egiten zaion bitartean, bestea babestu behar da.
Basoak ez ezik, komunitate indigenak babesteko konpromisoa ere hartu dute herrialdeek. Helburu hori lortze aldera, diru partida berriak onartzea aurreikusten da; besteak beste, munduko bigarren oihan tropikal handiena duen Kongo ibaiaren arroa babesteko.
Zifra katastrofikoak
Basoetan 60.000 zuhaitz espezie daude, anfibio espezieen % 80, hegazti espezieen % 75 eta lurreko ugaztunen % 68, Nazio Batuen Ingurumen Programaren (PNUMA) datuen arabera.
Baina datuek hondamendi horren tamaina erakusten dute: izan ere, azken 13 urteetan 43 milioi hektarea baso suntsitu dituzte ekosistema horietan.
WWF mundu mailako erakunde ekologistak berriki egindako txosten batek ohartarazi duenez, baso-soiltzea duela hamarkada askotatik ari da gertatzen Amazonian, erdialdeko Afrikan, Mekongen eta Indonesian, baina beste fronte batzuk ere aipatzen ditu Afrika mendebaldean (Liberia, Boli Kosta edo Ghana), ekialdeko Afrikan (Madagaskar) eta Latinoamerikan, baita Mexiko eta Guatemalako Selva Maya bezalako lekuetan ere.
Txostenaren arabera, ez dago ikuspegi bakar bat eta, hortaz, aukera ezberdinak egon daitezke egoerari aurre egiteko, eta guztiak konbinatzea dela erantzun egokiena. Horretarako, baina, gobernuen, enpresen eta arautzaileen premiazko ekintzen alde egiten du.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek murrizketak ezarri ditu berriro Ormuzko itsasartean
AEBk Irango portuei ezarritako blokeoa altxatu ezean, itsasartea berriro zarratuko zuela ohartarazi zuen Teheranek, eta ohartarazpena bete egin du gaur. Donal Trump AEBko presidenteak ere ez du tentsioa baretu, eta jakinarazi du asteazkenerako Iranekin akordioa lortzen ez badu "bonbak berriro jaurtitzen" hasiko dela.
Iranek iragarri du Ormuzko itsasartea "erabat zabalik" egongo dela su etena indarrean dagoen bitartean
Israelen eta Libanoren arteko menia indarrean sartu berritan egin du iragarpena Irango Atzerri ministroak. Adierazi duenez, Irango Portu eta Itsas Erakundeak "jakinarazitako eta koordinatutako" bidea jarraitu beharko dute ontziek.
EBk dio Ormuzen irekiera albiste ona dela baina azpimarratu du joan-etorriek doakoak izan behar dutela
"Bertatik igarotzearren bidesaria ordainarazteak aurrekari arriskutsua ezarriko luke", adierazi du Kaja Kallas Europar Batasuneko Kanpo Arazoetarako goi ordezkariak. Bestalde, krisiaren harira eta Frantziak eta Erresuma Batuak deituta, Parisen bildu dira 50 herrialde eta nazioarteko erakunde. Iragarri dutenez, Persiar golkotik igarotzen diren ontziei "laguntza eta babesa" emango dien itsas misio "neutrala" abiatuko dute.
Israel su etena urratzen ari dela dioten mezuei entzungor, etxera itzultzen hasi dira milaka libanoar
Libanoren eta Israelen arteko menia gauerdian sartu da indarrean. Lehen orduotan, Libanoko Armadak salatu du Israelgoak su etena urratu duela, eta Hezbollahk ohartarazi du "hatza kakoan" dutela bere matxinoek. Ohartarazpenei entzungor, etxera bueltatzeari ekin diote milaka libanoar, eta ilarak sortu dira hegoaldeko hainbat autobidetan.
Israel eta Libanoren arteko 10 eguneko su-etena iragarri du Trumpek
Menia bi nazioen arteko "segurtasun eta bake akordio iraunkorra" lortzeko negoziazioak ahalbidetzera bideratuta dago. Tregoa luzatu ahal izango da negoziazioek aurrera egiten badute.
"Antisemitismo modu berriei" aurre egiteko lege-proposamenak polemika bizia eragin du Frantzian
Caroline Yadan diputatuaren ekimenak Asanblea Nazionala eta iritzi publikoa zatitu ditu. Kritikoek ohartarazi dute Israelen aurkako kritikak isilarazteko erabili daitekeela legea, besteak beste.
Repsolek Venezuelan egiten dituen operazioen kontrola berreskuratu du, eta gehiago ekoizteko baldintzak hitzartu ditu
Repsolen Venezuelako ekoizpena 45.000 upel gordin ingurukoa da gaur egun, batez ere Petroquiriquire petrolio-hobian. Konpainia prest dago petrolioaren ekoizpen gordina % 50 handitzeko 12 hilabeteko epean.
Libanoko presidenteak funtsezkotzat jo du Israelek atzera egitea su-etena ahalbidetzeko
Bi aldeen arteko liskar armatuek 2.000 hildako inguru eta milioi bat desplazatu baino gehiago utzi dituzte jada. Netanyahuren Gobernuak eraso armatuak justifikatzeko azaldu du talde islamistak koheteak jaurtitzen dituela.
Bruselak telelana derrigorrez ezartzea proposatu du, prezioen igoeraren eta Ormuzeko tentsioaren aurrean
Europako Batzordea neurri sorta bat prestatzen ari da prezioen igoerari aurre egiteko. Oraindik zirriborroa bada ere, datorren astean aurkeztuko dute, estatu kideek berehala aplika dezaten.
Azken hamarkadetako gatazka krudel eta bortitzenetako bat bizi dute Sudanen
Hiru urte bete dira Afrikako herrialde handienean gerra hasi zenetik, baina ezkutuan egon izan da. Ez dao¡go hildakoen kopuru zehatza jakiterik: 150.000 izan daitezke, baina kopurua askoz handiagoa izan liteke. Gosete latza dago han, eta milioika desplazatu eragin ditu. Urteurrenean, goi-bilera egin dute Berlinen laguntza humanitarioa bideratu eta irtenbide politikoa bilatzeko asmoz, baina borrokan ari diren bi aldeek ez dute parte hartu.