Copernicusek CO2 eta metano isurketa antropogenikoak monitorizatu ahal izango ditu ia denbora errealean
Atmosfera Zaintzeko Copernicus Zerbitzuak (CAMS) astearte honetan iragarri duenez, karbono dioxidoaren (CO2) eta metanoaren (CH4) isurketa antropogenikoak monitorizatzeko tresna berri bat lantzen ari da. Hala iragarri du Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen XXVI. Konferentzian (COP26), Glasgowen (Erresuma Batua).
Aurkezpenean, Copernicuseko ordezkariek adierazi dute zientzialariek CO2 eta CH4 emisioak neurtu ahal izango dituztela, "aurrekaririk gabeko zehaztasun eta xehetasunekin eta ia denbora errealean".
Sateliteek atmosferako CO2 kontzentrazioen aldaketak neurtzen dituzten arren, neurketa hauek karbonoaren ziklo naturalaren aldaketekin lotuta daude nagusiki, baso-suteek edo fotosintesiak sortutakoak kasu.
Oraindik ez da posible izan iturri antropogenikoen emisioak modu isolatuan kalkulatzea, hau da, giza jardueren ondorioz isuritako gasak. CO2MVS zerbitzu berriak "aldaketa iraultzailea" ekarriko du klima-aldaketaren aurkako borrokan; izan ere, planeta osoa espaziotik egun gutxi batzuetan monitorizatzea ahalbidetuko du, baita karbono dioxidoaren eta metanoaren iturri isolatuak aurkitzea ere, hala nola zentral elektrikoak eta erregai fosilen ekoizpen plantak. Eskualde-mailako datu zehatzak ere eman ahal izango ditu, eta hala, tokian tokiko murrizketa-helburuetara begira aztertu isurketak.
Proiektua ez da Copernicusena soilik; izan ere, Europako Batzordearen ordezkari gisa parte hartzen duen Epe Ertainerako Aurreikuspen Meteorologikoen Europako Zentroaren (CEPMPM) bidez ezartzen da, eta Europar Batasunak finantzatzen du. Gainera, beste erakunde eta aditu batzuekin lankidetzan dihardu, hala nola Europako Espazio Agentziarekin (AEE) eta Satelite Meteorologikoak Ustiatzeko Europako Erakundearekin (EUMETSAT).
Copernicusek aurreikusi du CO2MVS "2026an erabat operatibo" egongo dela. Hala izatekotan, ekimena garaiz iritsiko da Pariseko Akordioan parte hartzen duten herrialdeen berotegi-efektuko gasen emisioen munduko bigarren inbentarioan parte hartzeko, 2028an amaituko dena.
Zure interesekoa izan daiteke
Rafahko pasabidea bihar zabalduko dute, Israelen arabera
Gazako Zerrenda eta Egipto lotzen dituen pasabidea gaur irekiko zutela iragarri arren, prozesuaz arduratzen den erakunde militarrak argitu du "atariko prestaketen fase pilotu bat" egiten ari direla, eta palestinarrak ezin direla oraindik bertatik igaro. 16.500 gazatarrek baino gehiagok premiazko osasun arreta behar dute, baina egunero 150 baino ezingo dira bertatik igaro.
Liam Conejo Ramos bost urteko haurra eta haren aita kartzelatik ateratzeko agindu du epaile batek
San Antonio Express-News egunkariak jasotzen duenez, datorren asteartean askatzea aurreikusten da.
Milaka israeldar eta 1948ko palestinar bildu dira Tel Aviven, hiri arabiarretan sufritzen duten indarkeria salatzeko
2025ean 252 arabiar israeldar hil zituzten komunitate arabiarretan, aurrekaririk gabeko zifra bat, hein batean, agintari eta polizia israeldarren pasibitatearen edo konplizitatearen ondorioz.
Milaka pertsona kalera atera dira Minneapolisen eta AEBko beste hiri batzuetan, ICEren eta Trumpen kontra
Astebete da agente federalek Alex Pretti erizaina tiroz hil zutela, eta orduan gertatu zen bezala, manifestazioez gain, greba deitu dute protesten deitzaileek. Bruce Springsteenek kontzertua eskaini du, eta irabazitakoa ICEk hildako herritarren familiei emango diela esan du.
Israelek 32 lagun, tartean 7 haur, hil ditu larunbat honetan Gazan
Israelgo Armadak Zerrendaren aurkako "eraso ugari" baieztatu ditu, eta Hamaseko eta Jihad Islamikoko lau "komandante eta beste terrorista batzuk" hil dituela esan du, eraso horiek non gertatu diren zehaztu gabe.
Aznar Epsteinen paperetan ageri da, pederastaren ordainketa baten eta bi paketeren hartzaile gisa
Argitaratutako azken dokumentuetan jasotzen denez, Epsteinek 1.050 dolar ordaindu zizkion Jose María Aznarren izenean bere bidaia-agenteari 2003ko urriaren 17an. Paketeei dagokienez, esplizituki bidali ziren presidente ohiaren izenean: lehenengoa, Moncloara, 2003ko irailean, eta bigarrena, FAES fundazioaren egoitzara, 2004ko maiatzean.
Delcy Rodriguezek amnistia orokorra proposatu du Venezuelan "zauriak sendatzeko"
Chavismoaren agintaldi osoari eragingo lioke, baina ez lituzke barkatuko hilketak, droga-trafikoa edo giza eskubideak urratzea egotzita zigortutako pertsonak.
Guterresek ohartarazi du Nazio Batuak "finantza-krisi" baten atarian daudela
Honako herrialde hauek dira zordun handienak: AEB, Txina, Errusia, Venezuela, Brasil, Argentina, Mexiko eta Iran. NBEk finantza-krisi larriari aurre egin behar dio, eta 1.570 milioi dolarreko marka ezarri du ordaindu gabeko zorretan.
Epsteinekin lotutako hiru milioi orrialde argitaratu ditu Trumpen Gobernuak, tartean 2.000 bideo eta 180.000 irudi
Epsteinen Artxiboen Gardentasun Legeak abenduaren 19a ezarri zuen New Yorkeko finantzarioarekin lotutako dokumentu guztiak argitaratzeko epe gisa, eta, beraz, Trumpen Administrazioak teknikoki legea urratu du.
Milaka zuzik Eskoziako Lerwick herriko kaleak argitu dituzte Up Helly Aa jaialdi bikingoan
Jaialdi hau urtero ospatzen da Eskoziako Shetland uharteetan, Gabonetako denboraldiaren amaiera ospatzeko. Ekitaldirik ikusgarriena Lerwickeko kaleetan zehar egiten den zuzi-prozesioa da, bikingoen itsasontzi baten erreplika bati zuziak jaurtita amaitzen dena.