Erantzukizuna
Arduraz edo ardura gabe jokatu ondoren, gure erantzukizunaren aurrean azaltzen zaigu gure burua. Zuzena izan bada gure portaera, agindutakoa bete badugu, saria edo laudorioa jasoko dugu; gure ahaleginak emaitzarik izan ez badu, gaitzespena eta zigorra izan liteke erantzuna. Hala omen da gizaki arruntontzat, eta hala beharko luke gizaki ororentzat, baina gertuko eta aintzinako historiak erakutsi digu hori ez dela horrela.
2001an, Estatu Batuetan Dorre Bikien aurkako erasoak izan ondoren, orduko presidenteak, George Bushek Afganistanen kontrako erasoa egitea erabaki zuen, atentatu haiek egin zituztenak babesteagatik. Eraso planak nazioartearen elkartasuna eta laguntza jaso zituen, eta Nazio Batuen oniritzia. Baina operazioaren zilegitasuna alde batera utzita, eta izango lituzken zalantzazko kontu nabarmenak, Estatu Batuek ez zuten prestatu eta antolatu horrenbesteko eragina izango zuen ekintza hura .Garbi zuten bakarra erasoa egiteko beharra izan zen, baina ez handik aurrera gerta zitekeena, noraino iritsiko ziren, nola antolatuko zuten ziurtzat jotako garaipena.
Orain 20 urteko okupazioaren ondoren, modu txarrenean ihes egin dute, herrialdea sartu zirenean baino okerrago utzita. Tartean 150.000 hildako, kopuruak finkatzea ezinezkoa bada ere, 2.500 soldadu estatubatuar hil dituzte eta zauritutakoak 20.000tik gora dira. Afganistanen Washingtonek bi bilioi dolar xahutu ditu eta, esan bezala, herrialdea sartu zirenean baino okerrago dago. Estatu Batuek gainera ez dute inoren iritzia onartu, ez dituzte euren erabakiaren ondorioak kontutan hartu, benetako hondamendia bihurtu den irteera nahasi eta antolatu gabea burutzeko.
Afganistanera soldaduak bidali zituen presidente berak, kasu honetan Nazio Batuen oniritzirik gabe eta nazioartean zatiketa handia eraginez, Irak inbaditzea erabaki zuen. Kasu horretan gezurrak esan eta zabaldu zituzten operazio militarra arrazoitzeko eta justifikatzeko. Herrialde horri eraso egiteko erabilitako aitzakiek munduko beste 80 bat herrialderen kontrakoak zilegi bihurtzeko balio zezaketen. Eta hemen burugabekeriaren ondorioak askoz larriagoak izan dira. Hildakoen kopurua Afganistangoa baino dezente handiagoa da, kasu honetan ere datu zehatzak ematea ezinezkoa bada ere. Iturri fidagarrienen arabera, milioi erdi izan litezke, bertan lurperatutako dirutza bilioi eta erdi dolarretik gorakoa da eta Iraken eragindako kaltea zenbatezina. Kontatu eta irudikatu daitezken kalteez gain, Estatu Batuek bi gerra hauetan izandako jokaerak, mendebaldeko demokraziaren oinarriak zulatu ditu, edozein portaera, tortura eta epaiketarik gabeko hilketak, ontzat eman dituzte helburuak lortu ahal izateko.
2009an agintea utzi ondoren, George Bushek etxea erosi zuen Dallas hirian, hitzaldiak ematen ditu, liburu bat idatzi du eta denbora librea koadroak margotzen erabiltzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
Hamar palestinar zauritu dituzte, bi tiroz, Israelgo kolonoek Zisjordanian egindako beste erasoa batean
Aita Santuak "Zisjordaniako populazio zibil palestinarraren aurkako indarkeriak bertan behera uztea" eskatu du, eta nazioarteko komunitateari premiaz eskatu dio "bi Estatuen konponbidea aurrera eraman dezatela, bake justu eta iraunkor baterako".
Gazan "gauero 30-40 pertsona hiltzeko" deia egin du Ben Gvir Israelgo ministroak
"Uste dut hilketa selektiboak egin beharko liratekeela Gazan, gauero 30-40 pertsona desagerraraziz. Ez soilik berehalako mehatxua direnak; badira han bizitzea merezi ez duten pertsonak. Ez lukete bizi behar. Ez dira pertsonak ere", esan du Segurtasun ministroak.
Landetako suteak hobera egin du, baina oraindik ez dute kontrolpean
Suak 1.700 hektareari eragin dio jada eta 550 suhiltzaile inguru ari dira itzaltzeko lanetan. 650 lagun atera behar izan dituzte euren etxeetatik eta kanpingetatik eta 50 pertsonak gaur gauean itzultzeko baimena jaso dute.
AEBk Hamasi hitzeman dio Israel Gazatik erretiratuko dela armagabetzeak aurrera egin ahala
Jared Kushnerrek Egipton azpimarratu du 2025ean adostutako bake-plana ez dela berriro negoziatuko eta haren baldintzak beteko direla.
Landetako baso-sutea berpiztu egin da eta 1.600 hektarea erre ditu
Luglon udalerriaren hegoaldean hasi zen sua, Mont-de-Marsanetik 30 kilometrora, eta Garein ingurura zabaldu da. 700 pertsona inguru ebakuatu dituzte prebentzioz.
7,7 graduko lurrikara batek hildakoak eragin ditu Indonesian
Lurrikarak Flores uhartea astindu du goizaldean, eta iparraldeko kostaldearen parean eta 15 kilometroko sakoneran izan du epizentroa. 2.000 pertsona ebakuatu dituzte, baina zaurituak eta kalte materialak eragin ditu.
Trumpek esan du Ormuzko itsasartea AEBko lurraldetzat joko duela "laster"
Iran "garaitu" ostean egingo duela eta Washingtonen baimenik gabe itsasontziek ezingo dutela itsasartea zeharkatu adierazi du. Teheranen hitzetan, "ezin da txioak, hegazkin-ontziak, dekretuak edo hauteskundeetako hitzaldiak baliatuta bereganatu".
Frantziako Konstituzionalak baliogabetu egin du 15 urtez azpikoei sare sozialak erabiltzeko debekua
Epai horren harira, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Sebastien Lecornu lehen ministroari eskatu dio Gobernuak "testu juridikoki sendoa" presta dezala, epaia bera eta Europako araudia aintzat hartuta, eta erreforma "2027ko udaberria baino lehen" indarrean sartzeko asmoari eusten diola gaineratu du.
Kolonbian 285 dira jada lurrikararen ondorioz hildakoak, eta 379 desagertu daude oraindik
7,4 graduko lurrikararen epizentroa San Jose del Palmarren izan zen, Ozeano Bareko kostaldean dagoen Choco departamenduko herrian. Azken datuen arabera, 3.975 pertsona zauritu eta 45.523 familia kaltetu dira. Horrez gain, 12.828 etxebizitza suntsitu dira.
20 elefanteren heriotza misteriotsuak alarma piztu du Kenyan
Amboseli parke nazionalean, Kenyako turismo-gune nagusietako batean, gutxienez 20 elefanteren heriotza zerk eragin duen ikertzen ari dira. Animaliek sintoma berberak dituzte: paralisia, ibiltzeko zailtasunak eta arnasa hartzeko arazoak. Fauna basatiak garrantzia handia du bertako ekonomian, eta kezka gero eta handiagoa da. Albaitariek, zientzialariek eta agintariek ikertzen jarraitzen dute heriotza horiek zerk eragin dituen argitzeko.