Lidergoa
Gizakia espezie nagusia omen, lankidetza bizi jardueraren ardatz nagusi bihurtu zuelako. Animalien artean ahulena izanik, besteen babesa eta laguntza behar zuen bizirik iraun ahal izateko, ugariak zeuzkan harrapakariak uxatzeko eta jakia lortzeko. Hasieran ahuldadeak eragin zuena, apurka-apurka bere indarraren adierazle nagusia bihurtu zen, eta, harrezkeroko, garapena ia mugagabea izan da. Beharrak sortutako talde horietan zuzendariak, antolatzaileak, ehiza-buruak eta gerrarako buruzagiak beti izan zituzten, baina iraunkorrak bihurtzen hasi zirenean sortu ziren arazoak, edo aldatu ziren helburuak.
Gizakion historia buruzagi horiek edo agintari nagusi horien menpeko kontalariek idatzi dute. Haiek dira protagonistak. Sarri, 100.000 soldaduen buruan zihoanaren izena bakarrik geratu zaigu, soldaduak, sukaldariak, zaldi zaintzaileak edo perratzaileak aurpegi bako irudiak bailiran. Demokrazia, justizia, parekotasuna, eskubideak eta antzerako hitzak edukia hartzen hasi ziren; erabakien ardura zabaltzen hasi zenean, gizon-emakume anonimoak hitza eta boterea eskuratzen hasi zirenean, gehiengoek hitza eta boto eskubidea lortu zuenean.
Antolatzaileak, iritzi sortzaileak ,liderrak. Aholku emaileak ezinbestekoak dira gizakiz osatutako gure gizarteek helburuak eta proiektuak izan ditzaten, norantz jo behar duten jakiteko, aukera ezberdinak izateko… Baina azken urte hauetan munduan "lider indartsuak" deitutakoak nagusitzen ari dira. Erabakiak, baliabideak eta ardurak euren esku uzteko eskatzen digutenak, ondo baino hobeto dakitelako beraiek besteoi komeni zaiguna eta hori lortzeko egin beharrekoa.
Gaur egun, munduko biztanle gehienak horrelako buruzagien aginduetara daude, baina joera ez da demokraziak ez diren lurraldetakoak bakarrik. Mendebaldeko herrialde askotako alderdi politikoetan gauza bera gertatzen ari da. Barne hauteskundeak irabazi dituenak (hauteskundeak egiten dituzten alderdietan) edo alderdiko talde nagusien oniritzia lortzen duena bihurtzen da agintari bakar, erabakien jabe, jorratu beharreko bideen erakusle eta jendearentzat, herritarrentzat, ona eta txarra zer den adieraziko diguna.
Pandemia garaian, mendebaldeko komunikabideetan eraginkortasunari buruzko eztabaida nagusitu zen. Gobernu batzuk, sistema politiko batzuk, eraginkorragoak, eta, ondorioz, egokiagoak ei ziren egoera batzuei aurre egiteko, erabakiak gutxi batzuek hartzen zituztelako, eztabaidarik ez zegoelako eta jendeak agindutakoa bete behar zuela bazekielako.
Horren aurrean, demokrazia, erabakiak askoren artean hartzeko beharra, eztabaida eta akordiorako zailtasunak zama, oztopo eta arindu beharreko lasta bilakatu ziren. Munduko bi potentzia militar handienetan "sistema eraginkor hori" gauzatu eta errotu da, eta, itxuraz, gehiengoaren oniritziaz. Potentzia nagusian gero eta nabarmenagoa da antzerako zerbait gertatzeko arriskua. Hala gertatuz gero ez dugu pentsatzeko eta erabakitzeko beharrik izango.
Zoritxar igarleek diote etorkizuna gertu dagoela.
Zure interesekoa izan daiteke
Bertan behera geratu da Flotillako euskal aktibistei Loiun egin nahi zioten ongietorria, bi kide erietxean baitaude
Flotillaren ontzietan bidaiatu duten sei euskal herritarrak gaur ziren Euskal Herrira iristekoak. Horietako bi, ordea, Turkian daude ospitaleratuta, atxiloaldian jasandako indarkeriak eragindako lesioengatik, eta ez dira itzuli.
Azken 24 orduetan 31 ontzik Ormuz zeharkatu dutela adierazi du Iranek, Guardia Iraultzailearen "koordinazioarekin"
Ameriketako Estatu Batuek ziurtatu dute 94 ontzi birbideratu dituztela Irango portuetara ezarritako blokeoa betetzeko.
Dagoeneko deportatuta dauden Flotillako aktibistek haien kontrako indarkeria areagotu egin dela salatu dute
Gazara bidean zihoazela Israelek nazioarteko uretan atxilotu dituen 430 ekintzailetatik gehienak (guztiak atzerritarrak, Israelgo emakume bat izan ezik) Ramongo aireportutik atera dira, Israelgo hegoaldeko muturrean, Turkiak jarritako hiru hegazkinetan. Ekintzaileek Israelek haien kontra erabilitako indarkeria maila salatu dute.
Suak erabat suntsitu du Japoniako Reikado tenplu budista historikoa
Kukai monje budistari eskainitako tenplua 806. urtean eraiki zen Misen mendian, Miyajima uhartean, eta ordutik piztuta egon da bertan "betiereko sugarra" deitua, 1.200 urtez etengabe piztuta egon den sugar sakratua. Su horrekin piztu zen Hiroshimako Bakearen Parkeko sugarra 1964an, munduko bonba nuklear guztiak desagertu arte piztuta egongo dena. Ez da inor zauritu, baina ondare-galera ordezkaezina da.
AEBren eta Kubaren arteko tentsioa areagotu egin da Raul Castroren auzipetzearekin: Washingtonek hegazkin-ontzi bat jarri du Karibean
Auzipetzearekin batera esku-hartze militar baten mamua berpiztu da uhartean; izan ere, Nicolas Maduro ere auzipetu egin zuten Venezuelako operazio militarra abiatu aurretik.
Israelek Flotillako ekintzaile solidarioak umiliatu egin ditu
Itamar Ben Gvir Israelgo Segurtasun Nazionaleko ministro ultraeskuindarrak argitaratutako bideo batek protesten erauntsia eragin du, ministroak atxilotuei emandako tratua dela eta.
AEBk Raul Castro Kubako presidente ohia inputatu du, 1996an bi hegazkin eraisteagatik
Duela berrogei urte, Kubako ehiza-hegazkinek Floridako itsasartean Anaia erbesteratuen Erreskaterako erakundeko bi hegazkin txiki eraitsi zituzten, eta lau pilotu hil ziren.
Hilabeteak beharko dira ebolaren azken agerraldiaren aurkako txertoa lortzeko, baina arrisku globala "txikia" da, MOEren arabera
Hala ere, nazio eta eskualde mailan birusa zabaltzeko arriskua altua dela azpimarratu du Munduko Osasun Erakundeak.
Txinak aldarrikatu du Errusiarekiko harremanak "inoizko mailarik altuenean" daudela
Xi Jinping Txinako presidenteak ohore guztiekin hartu du Vladimir Putin Errusiako presidentea. Donald Trumpek Txinara egindako bisitaren ostean, bi potentziek harremanak estutu dituzte eta hogei bat akordio eta memorandun sinatu dituzte. Horrez gain, “oihanaren legea” berriz nagusitzeko arriskuaz ohartarazi dute
Trumpen gerra botereak mugatzeko eta Irandik tropak erretiratzeko ebazpen bat onartu du AEBko Senatuak
Zazpi saiakeraren ostean, AEBko Senatuak ebazpena onartu du: lau errepublikanok lerroak hautsi eta botoa aldatu dute, eta hiruk bozkatzeari uko egin diote. Hala ere, eta Ordezkarien Ganberako bozketan aurrera egingo balu ere, Trumpek betoa jartzea aurreikusten da.