Txile, herrialdearen oinarriak alda ditzakeen bozketaren aurrean
Txilek bere etorkizuna erabakiko duen hitzordu historikoa du gaur; Konstituzio berri baten proposamenari buruz bozkatuko duelako. Azken urteetako bozketa garrantzitsuenetakoa da, eta herrialdearen oinarriak aldatzea erabaki lezake.
Onartzekotan, Augusto Pinocheten diktadura garaian onartutako Konstituzioa aldatuko dute, eta herrialdeak munduko konstituziorik feministena izango luke, "Estatu ekologikoa" aldarrikatu, ingurumenaren defentsaren aldeko apustu argia eginez.
Gainera, zuzenbide estatu sozial baterako urrats handiak emango lituzke, esparru publikoari garrantzia handiagoa emanda.
Ez hori bakarrik, Txile estatu plurinazional gisa aurkeztuko litzateke, indigenen eskubideak eta haien Justizia aitortuta.
Testuak, era berean, presidentearen eskumenak aldatuko lituzke, Senatua kendu eta sistema asimetrikoaren bultzatuko luke, eskualdeen Ganbera sortuta, deszentralizazioa sustatzeko.
Gabriel Boric Txileko presidenteak erreferendumaren izaera "historikoa" nabarmendu du botoa eman ostean, eta, ohartarazi duenez, mundu guztitik "begiratzen ari gaituzte".
"Jakin ezazue une historiko hau gure memorian sustraituta geratuko dela seguruenik, denbora luzez. Guri begira daude, mundu osotik, erabili dezagun gure bozkatzeko eskubidea eta bete dezagun gure historia idazteko beharra, erantzukizunez, lasaitasunez eta poztasun zein harrotasun handiarekin", esan du Boricek botoa eman ostean, Punta Arenas hiriko Armando Quezada Acharan Lizeo Industrialean.
Gainera, Boricek Konstituzio proposamenari buruz zabaldu diren inkestak aipatu ditu. "Herrialde bat eraikitzen ari gara, batasunean, eta, emaitza gorabehera, Errepublikaren presidente gisa izango dudan zeregina herrialde gisa berriro bat egitea izango da, justizian urratsak eman, berdintasunean, eta denon giza-garapen handiagoa lortzea helburu", gaineratu du.
15,1 milioi hautesle eta 3.000 hauteslekutik gora
Orotara, 15,1 milioi pertsonak dute botoa emateko eskubidea, eta "Onartzen dut" edo "Ukatzen dut" markatu beharko dute. Horretarako 3.000 boto zentrotik gora prestatu dituzte.
Hauteslekuak militarrek jagon behar dute, legeak aginduta, eta 26.000 soldatu baino gehiago bidali dituzte lan hori egitera. 08:00etatik (hemengo 14:00etan) ari dira botoa ematen, eta 18:00ak arte (00:00) izango dute. Alabaina, pertsonak ilaran zain egonez gero, botoa ematen utziko diete.
Esan bezala, gaurko bozketan testua aldatzearen alde egiten badute, diktaduran (1973-1990) onartutako Konstituzioa aldatuko da. Hain zuzen, indarrean dagoen Konstituzioa da gaur egun herrialdean dauden berdintasun ezaren jatorria, oinarrizko zerbitzuak horren arabera pribatizatuta daude eta.
Aldiz, aldatzearen aurka bozkatzekotan, Oinarrizko Legeak indarrean jarraituko badu ere, Boricek iragarri zuen prozesu konstituziogile berri bat abiatuko duela, 2020ko plebizsituan agindutakoa betez, horretan, txiletarren ia % 80k Konstituzioa aldatzea eskatu baitzuen.
Emaitza estua espero da, herritarrak oso zatituta daudelako bozketaren aurrean. Hauteslekuak itxi eta ordu pare bat ingurura ezagutuko da txiletarrek zer erabaki duten, eta Gabriel Boric presidenteak hitzaldia emango du, emaitza gorabehera.
Zure interesekoa izan daiteke
UEFAk "ulertezin eta justifikaezin" jo du Balogun indultatzea
Aurrelari estatubatuarrari txartel gorria kentzeak erakundeen kritikak eragiten jarraitzen du Belgikaren aurkako partidaren atarian.
Zer dio 27. artikuluak Balogunek Belgikaren aurka jokatu ahal izateko?
FIFAri "diziplina neurri baten aplikazioa erabat edo partzialki eteteko" gaitasuna ematen dio. Aurrekari bat dago 1962ko Munduko Txapelketan Garrincha brasildarrarekin.
Tourrak bere hirugarren etapa moztuko du gaur eta Les Anglesen amaituko da suteengatik, ikuslerik gabe
Frantziako lasterketaren antolatzaileek hirugarren etaparen azken zatia aldatzea erabaki dute, Granollers eta Les Angles lotzen dituena, Frantzia hegoaldeko baso-suteengatik.
Ebola agerraldiak 500 hildako baino gehiago eragin ditu Kongoko Errepublika Demokratikoan
Tokiko agintarien arabera, 1.561 ebola kasu baieztatu dituzte eta horietatik 253k gaixotasuna gainditu dute.
FIFAk txartel gorria kendu dio AEBko jokalari bati Trumpek Infantinori ustez egindako dei baten ostean
Folarin Balogun Ipar Amerikako selekzioko izarrari kendu dio txartela, final-hamaseirenetako partidan kanporatua izan ostean, eta final-zortzirenetan Belgikaren aurka jokatzeko aukera izango du.
Gutxienez 11 pertsona hil eta 46 zauritu dira Kieven, Errusiaren bonbardaketetan
Volodímir Zelenski Ukrainako presidenteak horrelako eraso bat gertatuko zela ohartarazi ondoren etorri dira erasoak.
Milioika lagunek eman diote azken agurra Ali Khameneiri
Mendekua eta Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako Presindetearen heriotza eskatuz, ehunka milaka dira gaur ere Ali Khameneiri azken agurra ematen ari direnak Teheranen. Haren hiru seme ikusi ahal izen dira hilkutxaren aldamenean otoiz egiten, baina ez haren ondorengo izendatu zuten Motjaba Khamenei.
Trumpek AEBren handitasuna goraipatu du independentziaren 250. urteurrenean: "Inor ezin da gu bezalakoa izan"
Agintariak aukera aprobetxatu du herrialdeko "komunisten" aurka egiteko eta bere hauteskunde erreforma polemikoa sustatzeko.
Kanpalekuetan bizirauten ari dira astindutik bizirik irtendako venezuelarrak
Askok etxea galdu dute eta beste batzuek kalteak dituzte, ez dakite itzultzerik izango duten. Laguntza humanitarioa behintzat iristen ari da Hego Amerikako herrialdera.
ETBk Iranera sartzea lortu du, Ali Khamenei buruzagiaren hileta bertatik bertara kontatzeko
Milaka herritar ari dira ayatola gorenaren agur ekitaldietan parte hartzen. Mendeku eskean batzuk; negar malkotan, besteak. Ekitaldiak aste betez luzatuko dira, eta erregimenak indar eta batasun irudia eman nahi du.