Herentzia
Edade bat dugun pertsonok sarri esan dugu, egungo gazteak direla etorkizuna, beraien esku dagoela datorrena eraiki eta erronkei aurre egitea. Baina beste batzuek erantzuten digute esanez gu, adinean aurrera egin dugunok garela gazte horien etorkizuna, gu garelako beraiek izango direna gure adinera iristen badira.
Eztabaida honek ziur aski ez du amaierarik, baina ukaezina da gaur egungo gazteek guk, orain agintzen eta erabakitzen dugunok, edo agindu eta erabakitzen dutenak aukeratzen ditugunok, eraiki edo eraitsitakoa bizi beharko dutela. Eta jaraunspenaren sobrea irekitzen dutenean ez dirudi aurkituko dutena pozteko modukoa izango denik.
Ukrainako gatazkak aspaldiko joerak areagotu ditu. 2015n, Parisen klima aldaketari aurre egiteko sinatutako baldintza bakarra ez dugu bete, erregai fosilen erabilerak ez du oraindik goia jo, eta ustezko behar ekonomikoek bultzatuta ez dugu inongo asmorik zikintzeari, kutsatzeari eta ingurumena hondatzeari uzteko.
Pandemiak salbuespen egoera sortu zuenez, normaltzat jo genuen ezohiko neurri eta erabakiak hartzea. Ekonomiak jasandako kolpeari aurre egiteko, gehienok ontzat eman genituen ordurarte onartezinak izan zitezkeen erabakiak. Gero Ukrainakoak leherketa ekarri du, batzuen beharrei aurre egiteko, beste batzuek eskuak aske dituzte ia edozer gauza egiteko, premiak garrantzitsua zapaldu duelako. Adituek behin eta berriz adierazi digute, ingurumen orekaturik gabe gizateriak jai duela, ez duela etorkizunik. Baina gaur etsaiak garenok, eta atzo aliatuak zirenek beste zer edo zer egin dugu. Ekonomia aitzakiatzat hartuta egin dugun gehienak iruzur itxura du hala ere, egungo egoerari aurre egiteko leporaino zorpetzen ari garelako.
Europako herrialde gehienek, urtean sortu dezaketen aberastasun guztia baino zor handiagoa pilatu dugu, eta sakoneko aldaketarik ez badago zama hori gero eta astunagoa izango da, egungo konponketa etorkizuneko arazo bihurtzen ari garelako. Mendebaldeko ekonomian, bestalde, lan baldintzak urtetik urtera eskasagoak dira, soldatak murrizten ari dira eta ondo daudenak gero eta gutxiago dira. Gizarte barruko aldea, aldiz, gero eta nabarmenagoa da. Eta guzti hau gutxi balitz, azken hamarkadetan sendoa zirudien sistema politikoa, akats eta inperfekzio asko duen demokrazia kolokan dago eta ez dugu ordezkorik asmatu.
Egia da guzti hau Mendebaldeari buruz esan dezakegula, Munduko beste lurraldeetan kontatuko zuketena beste zerbait delako, leku gehienetan ez dutelako gure ongizate sistemaren antzerako ezer bizi izan inoiz. Baina lurra bakarra da gizateria anitza izan arren, eta datorrena Artikoan eta Madagaskarren antzemango dute, bakoitzaren ardura oso ezberdina izan arren egindako txikizio honetan.
20 urte duzunean pentsatzen duzu inoiz ez zarela gaixotuko, ez zarela sekula hilko eta etorkizunean guztia posible dela. Hobe horrela.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.