Egia
Esan ohi da gerra guztietako lehen biktima egia dela. Guztiok gezurra zilegi bihurtzen dugu, jokoan dagoena handiegia delako eta etsaiari iruzur egitea indarkeria jardueraren zutabeetako bat bihurtu dugulako. Hain garbi ez dago, hala ere, noiz hasten den gezurra egiaren ordezko bihurtzen.
Armada bakoitzaren plangintza orokorrak, ustekabeko kontraerasoak edo atxilotutakoak askatzeko operazioak ezkutukoak behar dute izan, derrigorrez. Soldaduen joan-etorriak, hornidura iturrien kokapenak eta babes lekuen ezaugarriak gerra sekretuak izan litezke. Gerra aldarrikatzeko edo erasoei ekiteko arrazoiek garbiak eta gardenak behar dute izan, soldaduek eta herriek zeren alde borrokan ari diren jakin dezaten eta lekukoek eta kanpoko begiraleek uler dezaten hiltzeko arrazoia ez dela arinkeriaz edo botere eta aberastasun egarriz finkatu.
Inork ez du odola isurtzeko erabakia hartzen goiz batean esnatu ondorengo bulkadak hori adierazi diolako, sekula ez digute esango buru kolpe batek eraman duela herri bat gerrara. Guztiek arrazoiren bat dute, emandako pausoa ezinbestekoa izan dela jakin dezagun. Historian idatzitakoa erakusten digute, egin dutena egiteko beste erremediorik ez zutela onar dezagun.
Baina urteetan atzera eginda, lehertutako gatazken jatorrietara joz gero, antzerako kontuak aurkitzen ditugu beti: menderatzeko borondatea, ustezko mehatxuei aurre egiteko beharra, gertuko edo aspaldiko zorrak kitatzeko ahalegina… Historia irabazleek idazten dute; galtzaileak, aldiz, goitik behera aldatzen ahalegintzen dira horretarako aukera txikiena suertatzen zaienean.
Iragana ezagutzeko lekukoak eta baliabideak falta zaizkigu sarri; egungoa ulertzeko, egoeraren osotasuna. Gizakien arteko borroka guztien leherketak aurrez prestatutako giroak eragiten ditu, eta giro horren oinarrian, susmo txarrenen zantzuak, euskarri sendorik gabeko eraikuntzak, aspaldi iraungitako arrazoiak, erdipurdiko egiak eta gezur borobilak azaltzen zaizkigu ia beti. Gerrara joateko beste aukerarik izan ez duela dionak, zerbait irabazteko aukera duela uste duelako hartuko du erabakia, arrazoi berdinak izanik, beste modu bateko burutazioak izango lituzkeelako etorkizunak hondamendia erakutsiko balio. Eta hori ukaezina bihurtzen zaigu gatazkak aurrera egin ahala, hasierako eragileak aldatzen direnean, mezuen esanahia beste bat denean ,sarraskiak aurreikusitako ondorioen kontrakoak dituenean.
Egia lehen tiroa egin aurretik da biktima nagusia. Gure burua baieztatzeko kontrarioa behar dugu. Parean ez badugu urrutiago joango gara bila. Gertatutakoak ez badigu kontakizuna borobiltzen, asmatu egingo dugu. Etsaia beldurgarria eta arriskutsua ez bada, komeni zaigun irudia emango diogu… Eta guzti honek sinesgarritasuna izan dezan eta ukaezina bihurtu dadin, biktimak garela argi utziko dugu, gaur egun, biktima ez dena ez baita ezer.
Zure interesekoa izan daiteke
6,5 graduko lurrikara batek Mexiko erdialdea astindu du
Hegoaldeko Guerrero estatuko kostaldean izan du epizentroa lurrikarak, Ozeano Barean, baina astindua herrialdeko hainbat hiritan antzeman dute, Mexikoko hiriburua barne. Oraindik ez dute kalte material edo pertsonalik jakinarazi.
Bengala bat, Urtezahar egunean Suitzako taberna batean sua piztu izanaren arrazoi nagusia
Oraingoz, ez dago argi zenbat pertsona zeuden lokal horretan, baina hainbat lekukok adierazi dute sutea gertatu zen ordurako bengala zuten xanpain botila batzuk piztuta zeudela, eta sarrera bakarra oso estua zela deitoratu dute.
Irango protestetan "manifestariak hiltzen badituzte" herritarrak "erreskatatuko" dituela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuak bere programa nuklearra berriro garatzen saiatzen ari dela adierazi du Trumpek azken egunotan, eta balizko bonbardaketekin erantzuteko prest agertu da, ekainean Israelekin egin bezala.
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.