Ukraina, Iraneko matxinada eta pandemia Txinan, nazioarteko gai nagusiak 2023an
Otsailaren 24an urtea beteko duen Ukrainako gerra, covid-19aren pandemia Txinan, bere ondorioak munduan eta Iraneko matxinadak, besteak beste, izango dira arazo nagusiak nazioarte mailan urte berrian.
1.-Ukrainako gerraren areagotzea
Nahiz eta azken egunotan Errusiak Ukrainako azpiegituren aurkako erasoak gogortu dituen, Ukrainak gerra irabazi dezakeela uste da. Kievek inbasioarekin galdutako lurraldeak berreskuratuz, Donbass barne. Aurreikuspen hau hasieran ezinezkoa bazirudien ere, orain gerta daitekeela uste da, batez ere azken sei hilabeteetako gertakariak ikusita.
Putinek ez badu lortzen 300.000 soldadu bildu eta armatzea eta Ameriketako Estatu Batuek ez badute uzten Kiev laguntzarik gabe, eta hori oraingoz zaila dirudi, Errusia porrot militarrera bideratuta dago. Horrek Putinen garaiari amaiera jarriko lioke. Bere Armadak ez du aurrera egiterik lortu ekainaz geroztik, eta hutsune nabariak izan ditu borroka zelaian, arlo logistikoan eta militarrean.
Kremlinek bere tanke blindatuen erdiak galdu ditu eta ez dauka arma modernoen sistemarik erreserban.
2.-Iraneko erregimena erortzeko zorian
Milioika emakumezkoek burua beloz estaltzeari utzi diote Iranen. Gizonezkoen gehiengoen babesa dute. Matxinada irailean hasi zen Masha Amini Moralerako Poliziaren eskuetan hil ondoren. Harrez gero hasitako protestek arriskuan jarri dute erregimenaren jarraipena bera.
Iraneko erregimena salba daiteke boterearen barnean orekak aldatzen badira, erlijiosoek boterea galdu eta pragmatikoek irabazten badute. Erregimenak errepresioa gogortu dezake, eta ondorioek gaindituta geratuz boterea galdu. Erregimenak daukan abantaila bakarra, oposizioa antolaturik ez egotea, da, eta ondorioz, boterea eskuratzeko gai ez izatea. Hori argitzeko ondorengo asteak erabakigarriak izango dira.
3.-Covidaren ondoren, Txina bere ekonomia bultzatzen saiatuko da
Txinako ekonomiak 2023an izan dezakeen hazkundeari buruzko ziurgabetasuna handia da. Hala diote ekonomialari batzuk. Txinak alde batera utzi du, bere ekonomiarentzat zama handia izan duen zero covid-19aren politika. Aldaketa hori dela eta, aditu askoren ustez, ekonomia % 5 hastea lortu dezake urte berrian. Edonola ere, txinatarrek prezio garestia ordaindu beharko dute, epidemiologoen ustez, pandemiak bi miloi hildako utzi ditzakeelako Asiako erraldoian.
Zure interesekoa izan daiteke
Venezuelan atxilotutako preso politiko espainiarrak askatzeko eskatu dio Espainiak Delcy Rodriguezi
Nicolas Maduro atxilotu eta Venezuelako presidenteordeak agintea bere gain hartu ostean, Espainiako Gobernuak ahozko ohar baten bidez helarazi dio bere eskaera.
Trumpek bultzatutako Kapitolioaren aurkako erasoaren bosgarren urteurrena
2021eko urtarrilaren 6an, Donald Trumpen ehunka jarraitzaile Kapitolioan sartu ziren, Joe Biden demokrataren hauteskunde garaipena berresten zen bitartean. Bost urte geroago, erasoagatik auzipetutako 1600 pertsonak indultatu egin dituzte, edo zigorrak kommutatu zaizkie.
Boluntarioen Koalizioak Ukrainarentzako segurtasun konpromiso zehatzak lortu nahi ditu Parisen
AEBk lehen aldiz parte hartuko du Europako buruzagiekin eta Zelenskirekin batera Ukrainako gerrari irtenbide bat bilatzeko aurrez aurreko goi-bilera oso batean.
6,2 graduko lurrikara batek Japonia astindu du
Japoniako agintariek ziurtatu dute ez dagoela tsunami arriskurik.
Machadok eskerrak eman dizkio Trumpi Maduro atxikitzeagatik eta lehenbailehen itzultzeko asmoa agertu du
Fox News telebista katean egindako elkarrizketa batean, Machadok adierazi du bera buru duen oposizioak Venezuela Ameriketako energia gune bihurtuko lukeela, atzerriko inbertsioaren segurtasuna bermatzeko zuzenbide estatua berrezarri eta Maduroren agintaldian herrialdetik ihes egin zuten venezuelarren itzulera erraztu. Hala ere, Trumpek Venezuelako gobernua Machadoren esku uztea baztertu du, herrialdearen babesik ez duela argudiatuta.
Delcy Rodriguezek Venezuelako presidente karguaren zina egin du, Maduroren bahiketaren ostean
Orain arteko presidenteorde exekutiboak "ohorez eta minez" zin egin du Latinoamerikako herrialdeko behin-behineko buruzagi berri bezala, Asanblea Nazionalean. Jorge Rodriguez Parlamentuko presidenteak Nicolas Maduro presidentearen itzulera ezarri du helburu nagusitzat. Caracasen dozenaka hildako utzi zituen operazio militar batean atzeman zuen AEBk.
Madurok errugabetzat jo du bere burua AEBko epailearen aurrean
Venezuelako presidentearen eta haren emaztearen abokatu taldeek erabaki dute "une honetan" baldintzapeko askatasuna ez eskatzea.
EBk ez du Groenlandia arriskuan ikusten, AEB herrialde aliatua delako
Bestalde, Danimarkako lehen ministroak ohartarazi duenez, "NATOko herrialde batek NATOko beste herrialde bati eraso egiten badio, dena amaituko da".
NBEren ustez, AEBk Venezuelan egindako esku-hartzeak ez du Nazioarteko Zuzenbidea errespetatzen
New Yorken egiten ari diren premiazko bileran, Guterresek eskatu du gatazka zabaltzea saihesteko. Alabaina, AEBk ukatu egin du Venezuelan okupaziorik egin izana: "ez gaude gerran, ez dugu herrialderik okupatu".
Omenaldi hunkigarria Crans Montanako suteko biktimei
Crans Montanako eskiatzaile talde batek bihotz erraldoi bat osatu du eski-estazioko pistetako batean, Le Constellation tabernako zorigaiztoko sutearen biktimak omentzeko.