Macronek tabu bat apurtu du Korsikaren autonomiarekin
Frantziako Estatuak azken 50 urteetan autonomia ukatu ondoren, Emmanuel Macron presidenteak tabu bat apurtu du Korsikako irlari autonomia politikoa eskainiz. Bertako indar abertzaleentzat garaipen bat izan da hori. Macronek "une historikotzat" jo du iragarpena Ajaccioko parlamentuan hitz egin duenean. Arlo horretan, autonomia hori Frantziako Konstituzioan aldaketa sartzearen alde azaldu da. "Korsikak askatasun handiagoa behar du", esan du presidente frantziarrak. Macron Korsikako berezitasunak, hizkuntza ere bai, Frantziako Konstituzioan aitortzearen alde dago. Beraz, korsikarrak estatus koofiziala izango luke.
Zein da prozesua autonomia politikoa sortzeko?
Frantziako Estatuaren eskumen batzuk Korsikara igortzea Estatu Kontseiluaren eta Konstituzio Kontseiluaren kontrolpean burutuko da.
Lehenengo eta behin, Korsikako talde politikoak ados jarri behar dira sei hilabeteko epean Konstituzioan sartu beharreko txostenari buruz. Horretarako adostutako testua erreferendumean edo Frantziako parlamentuko bi ganberen hiru herenek onartu beharko dute.
Baina errepublikanoek gehiengoa dute Senatuan, eta ez daude ados Korsikari autonomia gehiago ematearekin, beren ustez Frantziako beste lurraldeetan ere mugimendu independentistak indartuko lituzkeelako; hain zuzen ere, Alsazian, Bretainian, Euskal Herrian eta Katalunian. Eskuin indarren ustez, horrek Frantziaren zatiketarako mehatxua dakar.
Gainera, Bruno Retailleau errepublikanoen talde parlamentarioaren buruak dioenez, hizkuntza errekonozitzea "lerro gorria" zeharkatzea da. Bere ustez, Frantziako herritarren ideala hizkuntza bakarra izateari ere dagokio. Frantziak Europar Batasuneko Hizkuntza Erregional eta Gutxituen Karta sinatu bazuen ere, Parisek inoiz ez du hori berretsi.
Korsikarra uharteko hizkuntza eskola publikoetan ere indartzearen alde azaldu da Macron. Horren helburua benetako elebitasuna lortzea izango litzateke. Gaur egun Korsikak dituen 350.000 biztanleetatik, hizkuntza korsikarrak 30.000 hizlari baino ez ditu.
Frantziako presidenteak Italiako Sardinia uharteak duen autonomiari buruz hitz egin du, eta autonomia horren eredua jarraitzearen alde azaldu da.
Zure interesekoa izan daiteke
Pentagonoak kargutik kendu du AEBko Armadako Estatu Nagusiko burua
Erasoen gorakadaren erdian, Randy Georgek agintea utzi du eta Trumpek bere erretorika belizista areagotu du.
Artemis II misio espaziala Ilargira bidean da jada
Bidaia tripulatuak bueltan dira Ilargira, 50 urteren ostean, baina oraingoan ez da ilargiratzerik aurreikusi.
Trumpek kargutik kendu du Pam Bondi fiskal nagusia, Espstein auziaren kudeaketarekin hainbat desadostasun izan ostean
AEBko presidenteak 2024ko azaroan jarri zuen karguan, baina denbora horretan hainbat enfrentamendu izan dituzte. Todd Blanchek ordezkatuko du Bondi, Trump presidente izan aurretik jasotako lau inputazio penaletan defendatu zuen abokatuak, alegia.
Amazonek Bahrainen duen zentro baten aurkako erasoa egin duela aldarrikatu du Iranek
Irango Guardia Iraultzaileak Microsoft, Apple, Google, Meta, Boeing, Tesla eta beste 14 enpresaren aurkako erasoak egiteko mehatxua egin zuen asteartean, Iranen kontrako "operazio terroristetan parte hartzea" leporatuta.
Erreskate faltsuak gauzatzen zituen sare bat desegin dute Nepalen
Mendizaleei iruzur egiten saiatzen ziren, beharrezkoak ez ziren ebakuazio medikoen bidez. Agintariek faltsututako 171 erreskate baieztatu dituzte 2022tik 2025era. Ikerketak zabalik jarraitzen du, eta ez da baztertzen kaltetuen kopurua handitzea.
Texasko petrolioak ia % 13 egin du gora, gerra laster amaitzeko zantzurik ez dagoelako
Trumpen azken agerraldiak gerra azkar amaitzeko itxaropena zapuztu du inbertsiogileen artean. Wall Streetek % 1,28 egin du behera, Trumpek Irani "gogor" erasotzen jarraituko duela iragarri ostean.
Artemis II-ko komuna, Ilargira bueltatzeko misioa kolokan jarri duen ustekabea
Tripulazioak akats bat antzeman zuen Orion ontziko hondakinen sisteman. Hala ere, arazoa konpondu zuten, aireratu eta ordu batzuk geroago, misioa arriskuan jarri gabe.
Albiste izango da: "Artemis II" ilargi-bidaia, NAN digitala mugikorrean eta Balmasedako prozesioa
Orain-eko albisteen laburpena, minutu batean.
AEB Iranen dituen helburuak betetzetik gertu dagoela ziurtatu du Trumpek, eta eraso gehiago iragarri ditu
AEBko presidenteak aste gutxi barru aurreikusten du gerraren amaiera, eta Ormuzko itsasartea "modu naturalean" irekiko dela dio. Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du su-etena eskatu izana.
"Artemis II" aireratu da Ilargira bidean
NASAko tripulazioa Lurreko orbitan erabat sartu da, eta 10 eguneko bidaiari ekin dio. Gorabehera txikiak izan dira jaurtiketan, baina konpondu dituzte.