Macronek tabu bat apurtu du Korsikaren autonomiarekin
Frantziako Estatuak azken 50 urteetan autonomia ukatu ondoren, Emmanuel Macron presidenteak tabu bat apurtu du Korsikako irlari autonomia politikoa eskainiz. Bertako indar abertzaleentzat garaipen bat izan da hori. Macronek "une historikotzat" jo du iragarpena Ajaccioko parlamentuan hitz egin duenean. Arlo horretan, autonomia hori Frantziako Konstituzioan aldaketa sartzearen alde azaldu da. "Korsikak askatasun handiagoa behar du", esan du presidente frantziarrak. Macron Korsikako berezitasunak, hizkuntza ere bai, Frantziako Konstituzioan aitortzearen alde dago. Beraz, korsikarrak estatus koofiziala izango luke.
Zein da prozesua autonomia politikoa sortzeko?
Frantziako Estatuaren eskumen batzuk Korsikara igortzea Estatu Kontseiluaren eta Konstituzio Kontseiluaren kontrolpean burutuko da.
Lehenengo eta behin, Korsikako talde politikoak ados jarri behar dira sei hilabeteko epean Konstituzioan sartu beharreko txostenari buruz. Horretarako adostutako testua erreferendumean edo Frantziako parlamentuko bi ganberen hiru herenek onartu beharko dute.
Baina errepublikanoek gehiengoa dute Senatuan, eta ez daude ados Korsikari autonomia gehiago ematearekin, beren ustez Frantziako beste lurraldeetan ere mugimendu independentistak indartuko lituzkeelako; hain zuzen ere, Alsazian, Bretainian, Euskal Herrian eta Katalunian. Eskuin indarren ustez, horrek Frantziaren zatiketarako mehatxua dakar.
Gainera, Bruno Retailleau errepublikanoen talde parlamentarioaren buruak dioenez, hizkuntza errekonozitzea "lerro gorria" zeharkatzea da. Bere ustez, Frantziako herritarren ideala hizkuntza bakarra izateari ere dagokio. Frantziak Europar Batasuneko Hizkuntza Erregional eta Gutxituen Karta sinatu bazuen ere, Parisek inoiz ez du hori berretsi.
Korsikarra uharteko hizkuntza eskola publikoetan ere indartzearen alde azaldu da Macron. Horren helburua benetako elebitasuna lortzea izango litzateke. Gaur egun Korsikak dituen 350.000 biztanleetatik, hizkuntza korsikarrak 30.000 hizlari baino ez ditu.
Frantziako presidenteak Italiako Sardinia uharteak duen autonomiari buruz hitz egin du, eta autonomia horren eredua jarraitzearen alde azaldu da.
Zure interesekoa izan daiteke
Bruselak ikerketa abiatu du Sheinen aurka, diseinu "adiktiboa" duelakoan eta legez kanpoko produktuen salmentagatik
Europako Batzordearen ustez, Txinako plataformak ez du Europako araudia betetzen, ez delako gardena bere gomendio-sistemekin eta legez kanpoko artikuluak merkaturatzeko aukera ematen duelako, besteak beste, haurren sexu-abusurako materiala.
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko handikiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal bat zela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura eta feminizidioa, besteak beste, egin direla frogatzeko moduko dokumentuak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.