Trumpen garaipenak bere defentsa indartzera eta autonomia globala borrokatzera bultzatuko du Europa
Donald Trumpek Ameriketako Estatu Batuetako hauteskundeak irabazi izanak Europako herrialdeak euren defentsa gaitasunak indartzera bultzatuko ditu, Washingtonek Ukrainara armak bidaltzeko atzerapausoa emango duen eta ekonomia globalean lehiatzeko ahaleginak azkartuko dituen beldur.
Budapestek (Hungaria) hartu du Europar Batasuneko 27 estatuen eta kontinenteko beste hogei herrialderen arteko bosgarren topaketa, besteak beste, Erresuma Batua, Ukraina, Turkia, Mendebaldeko Balkanetako herrialdeak edo Kaukasoko kideak. Eta, Trumpen garaipenak goi-bilera horretako eztabaidak baldintzatu ditu, horrek kontinentean izan ditzakeen eraginen ondorioz.
Besteak beste, Errusiak Ukrainan egindako inbasioak, Estatu Batuen eta Txinaren arteko tentsio geopolitiko gero eta handiagoek, potentzia horiekiko Europako ekonomien lehiakortasunaren galerak eta klima-aldaketa bezalako erronka globalek zipriztindutako testuinguru batean, europarrek errepublikanoa Etxe Zurira itzultzean ikusten dute beren kanpoko dependentziak murrizteko beharra.
Ildo horretan, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak azpimarratu du Europak bere ekonomia eta eredu demokratikoa defendatu behar dituela, eta 700 milioi herritarrekin Europa munduan guztiz independentea eta eragingarria den "potentzia geopolitikoa" izateko prest dagoela. "Nahi badugu, kontrola har dezakegu berriro", esan du.
"Gure inozotasun geopolitikotik esnatzeko unea iritsi dela uste dut, eta erronka handiei, lehiakortasunari eta Europaren defentsari aurre egiteko baliabide gehigarriak konprometitu behar ditugula konturatzeko unea", laburbildu du Kyriakos Mitsotakis Greziako lehen ministroak.
Ildo beretik, Charles Michel Europako Kontseiluko presidenteak esan du Europar Batasunak bere agenda estrategikoan lan egingo duela, baina prest dagoela "Estatu Batuekin dituen loturak sakontzeko", eta AEBko administrazio berriak Ukrainaren babesarekin konprometituta jarraitzea espero duela.
Trumpek Europan duen aliaturik onenetakoa da Viktor Orban Hungariako lehen ministroa, eta bera izan da goi-bilera honen anfitrioia. Horren osteko prentsaurrekoan, estatubatuarra goraipatu eta bere garaipena vodkarekin ospatu zuela adierazi du.
Orban Putinen gertukoa da, eta ez dator guztiz bat Europar Batasuneko gainontzeko kideen iritziarekin. Hartara, Washingtonen agintea aldatzeak "kapitulu bat itxi eta beste bat ireki" duela ziurtatu du, Ukrainari dagokionez, eta Kievi ematen dion babesa birplanteatzeko deia egin dio Europari.
"Europako jendea gero eta gutxiago dago prestatuta zehazki ulertzen ez duen, bere helburua ulertzen ez duen eta inork zenbat iraungo duen bermatzen ez duen gerra bat finantzatzeko", esan du Orbanek, eta gatazkan "su-etena" lortzeko deia berretsi du, bakea lortzeko "lehen urrats" gisa.
Eslovakiako lehen ministroak, Robert Fico ezkerreko populistak, ohartarazi du bere herrialdeak ez duela onartuko Europak "Ukrainaren gaineko finantza-erantzukizun osoa" bere gain hartzea.
Hala ere, agintari horien diskurtsoa ez dator bat Europar Batasuneko kideen gehiengoarekin; izan ere, 2022an gerra hasi zenetik, Kievi "behar beste denboran" laguntza emango diotela berretsi dute.
Zure interesekoa izan daiteke
EBren berrarmatzea: Alemaniak Europako armadarik handiena izan nahi du
Europar Batasuna berrarmatzeko moduaz eztabaidatzen ari da, AEBk kontinentean duen presentzia militarra murrizteko mehatxua egin ostean. Ane Irazabal EITBk Berlinen duen korrespontsalak egoeraren gakoak aztertu ditu EITBk ekoitzitako “Europa norabide bila” erreportaje sortako atal honetan.
AEBk eta Iranek elkarri eraso egin dioten arren, su-etenak indarrean jarraitzen duela ziurtatu du Trumpek
AEBko presidentearen arabera, bere Administrazioak Iranekin "negoziatzen" jarraitzen du Ekialde Hurbileko gatazkari amaiera emango dion akordioa lortzeko. Iranek, bere aldetik, "garaipena laster" ospatuko duela iragarri du, eta, aldi berean, Ormuzko itsasartearen "jabetza" aldarrikatu du.
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.