Iragarritako aldaketa baten gakoak
Igande honetako Alemaniako legebiltzarreko hauteskundeak behin-behineko emaitzek argi erakusten dute eskuinera bira egin duela Alemaniak. Hala ere, Behe Ganbera oso zatituta egongo da, eta horrek gobernu egonkor bat eratzea zaildu dezake. 1990etik izan den parte-hartzerik handiena izan da igandeko hauteskundeetan eta mundu osoa adi dago hurrengo egunetan zer gertatzen den ikusteko.
Hauek dira egunak utzi dituen gakoetako batzuk:
Eskuina garaile
Bloke kontserbadore garailea oso urrun geratu da gehiengo absolututik, botoen % 30 baino gutxiago lortu baititu —gertu geratu bada ere—, eta historiako bigarren emaitzarik txarrena lortu du, 2021ekoen atzetik. Hala ere, Friedrich Merz izango da kantziler CDU alderdi eskuindarraren ordezkari gisa. Angela Merkelen arerio izandakoa, alderdiaren alde kontserbadoreenaren ordezkari da.
Aldi berean, Alemaniarako Alternatiba (AfD) ultraeskuindarrak botoen % 20 baino gehiago lortu ditu, aurreko hauteskundeetako emaitza bikoiztu ditu eta 2013an sortu zenetik izandako emaitzarik onenak lortu ditu.
Ultraeskuinari betoa
Kontserbadoreek AfDrekin edozein motatako itunak negoziatzeari uko egin diote. Bi alderdiek legez kanpoko migrazioarekin amaitzeko eta asilo eskatzailei mugak ixtea defendatzen duten arren, CDUren buruak esan du ez duela koaliziorik egingo AfDrekin, Alice Weidel buru duten alderdiak eskua luzatu dien arren.
'Bosgarren zutabe' bat Bundestagen
Gobernuan sartzen ez bada, oposizioko buru izango da AfD alderdi ultraeskuindarra eta Elon Musk handiki teknologikoaren interesen 'bosgarren zutabe' gisa jardun dezake, kanpainan babesa eman baitio. Donald Trump AEBko presidenteak berak ere esan du gaurkoa "egun handia" izan dela Alemaniarentzat.
Gobernua eratzeko zailtasunak
Parlamentuan sartzeko botoen % 5 behar da eta bi alderdi —liberalak eta ezkerreko Sahra Wagenknecht Aliantza (BSW)— hortxe-hortxe daude. Beraz, zenbaketa amaitu arte ezingo da jakin zein izango den eserlekuen behin betiko banaketa.
Bi indarretako bat Behe Ganberan sartzen bada, oso litekeena da kontserbadoreek diputatu nahikorik ez izatea Olaf Scholz kantzilerraren sozialdemokratekin batera gehiengoa osatzeko, eta Berdeekin ere koalizio elkarrizketak hasi beharko lituzkete, nahiz eta aukera hori CDUren gustukoa ez izan.
Scholzen agurra
Alderdi Sozialdemokratak (SPD) 1980tik izan duen emaitzarik txarrena lortu du, eta hirugarren geratu da, botoen % 16 pasatxo lortuta. Scholzek emaitza "mingotsa" dela esan du, azken unera arte emaitza iraultzeko itxaropena baitzuen.
Kantzilerrak aurreratu du ez dela hurrengo Gobernuko kide izango, eta negoziazioetarako bere alderdiaren lidergoa Boris Pistorius egungo Defentsa ministroari utziko diola.
Blokeo arriskua
Merzek Gobernua Aste Santurako osatzea espero duela esan duen arren, Bundestagaren zatiketak ezegonkortasun handiko eszenatokia iradokitzen du, negoziaketak hiru talderen artean egin behar izanez gero, arazoak sortuko baitira.
Alemania atzeraldi ekonomikoan murgilduta dagoela kontuan izanda eta Europako kanpo politika ere kinka larrian dagoela jakinda, Alemaniari ez zaio komeni hilabete luzez gobernurik gabe izatea.
Zure interesekoa izan daiteke
Ezkerreko blokea nagusitu da Danimarkan, baina akordioak beharko ditu
Moderatuek edukiko dute Gobernua osatzeko giltza: 14 eserleku lortuta, ezkerreko blokearen (84) eta eskuinekoaren (77) artean erabaki beharko dute.
AEBk gerra amaitzeko 15 puntuko plana aurkeztu dio Irani, "The New York Times" egunkariaren arabera
Irango programa nuklearra desegitea eta Ormuzko itsasartea irekitzea omen daude planean. Bien bitartean, Teheranek Washingtonekin zuzeneko negoziazioak daudela ukatu egin du, eta Israelen eta AEBko baseen aurkako erasoekin jarraitu du.
Ekialde Hurbilera 3.000 soldadu bidaltzea aztertzen ari da AEB
Hainbat hedabideren arabera, 82. Aireko Brigada —aireko operazioak egiten espezialdua den eliteko unitate militarra— bidali nahi du Trumpek Ekialde Hurbilera, Iranen aurkako operazio militarrean parte hartzera.
Israelek adierazi du "segurtasun eremu bat" ezarri eta kontrolatuko duela Libano hegoaldetik Litani ibairaino
Israelgo Defentsa ministroak adierazi duenez, Israel iparraldean bizi direnen segurtasuna bermatzen den arte ez dira itzuliko Libano hegoaldetik iparraldera ebakuatu dituzten ehunka mila herritarrak.
Bruselak Hungariari eskatu dio argitu dezan Errusiari egin omen dizkion filtrazioen auzia
Hungariak ukatu egin du Errusiari Europar Batasuneko barne gaiei buruzko informazioa ematen ari zaiola, eta "albiste faltsutzat" eta "gezurtzat" jo ditu horren inguruan hedabideetan agertu diren informazioak.
EBk eta Australiak merkataritza libreko akordioa sinatu dute, ia hamar urteko negoziazioen ondoren
Horri esker, Australiak guztira 1.000 milioi euroko balioa duten muga-zergak kenduko ditu. Merkataritzan ez ezik, Defentsan eta Segurtasunean ere elkarlanean aritzea adostu dute bi aldeek.
Gutxienez 66 lagun hil eta 70 zauritu dira, Kolonbian, hegazkin militar batek izandako istripuan
C-130 Hercules aireontzia Puerto Leguizamo-Puerto Asis bidea egiten ari zen, eta Armadako langileak zeuden barruan istripua izan duenean. Guztira, 128 pertsona zeuden hegazkinean.
EAEko Osasun arloko lan-eskaintzetako hizkuntza-eskakizunen eskumena "nazionala” dela ondorioztatu du Europako Batzordeak
Bruselak horrela erantzun dio Espainiako herritar batek aurkeztutako ekimen bati. Horrek salatzen zuen Osasun arloko lanpostu publikoetara sartzeko euskara eskatzea neurriz kanpoko oztopoa izan daitekeela profesional kualifikatuentzat, eta arretaren kalitaterako kaltegarria izan daitekeela.
Trumpek bost egunez atzeratu du zentral elektrikoen aurkako eraso-oldea, Iranekin "elkarrizketa oparoa" izan baitu
"Azken bi egunetan" Iranekin gatazka "erabat konpontzeko" harremanak izan dituela jakinarazi du AEBko presidenteak. Irango Atzerri Ministerioak aitortu du AEB eurekin harremanetan jarri zela, baina azpimarratu du ez dela negoziaziorik izan.
Libano hegoaldea ez da leku segurua, ez kristauentzat ezta musulmanentzat ere
Israelgo Defentsa ministroak iragarri zuen Libano hegoaldea Gaza bihurtuko zela, eta horixe ari da gertatzen. Libanoko kristauak harrapatuta daude, askok Beiruteko aterpetxeetara egin dute ihes, baina beste batzuek ez dute hiria uzteko asmorik.