Europak % 155 areagotu du armen inportazioa 2020tik: Ukraina da inportatzaile nagusia, eta AEB, hornitzailea
Europak % 155 arma gehiago inportatu zituen 2020tik 2024ra, aurreko lau urteetan baino. 2022an Errusiak Ukraina inbaditu ondoren, munduan arma gehien inportatzen dituen lurraldea bihurtu zen Europa eta Estatu Batuekiko menpekotasuna ere areagotu egin zen, AEB baita munduko arma inportatzaile nagusia. Testuinguru honetan, eta Trumpekin izandako ika-mikak medio, Europako buruzagiak berrarmatzea eztabaidatzen ari dira une honetan, ideia aurrea ateraz gero, are gehigo areagotuko da armen inportazioa.
Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) erakundeak armen nazioarteko transferentziei buruz argitaratu dituen datuen arabera, gutxienez 35 estatuk bidali zituzten armak Ukrainara Errusiaren inbasioaren ondoren, eta hori dela eta, Ukrainak mundu mailako armen inportazioaren % 8,8 jaso du 2020-24 aldian. Arma gehienak Estatu Batuetatik iritsi dira Ukrainara ( % 45), Alemaniatik ondoren ( % 12) eta Polonia izan da hirugarren hornitzailea ( % 11).
Munduan arma gehien inportatu dituzten 10 herrialdeetatik lehena Ukraina da. Ondoren India, Qatar, Saudi Arabia, Pakistan, Japonia, Australia, Egipto, Estatu Batuak eta Kuwait daude.
Hala ere, SIPRIk azpimarratu duenez, Europako beste estatu askok ere nabarmen handitu dituzte epe horretan armamentu inportazioak: Erresuma Batuak % 2,5 eta Poloniak % 2,4, esate baterako. Bi herrialde horiek izan dira Europako herrialdeen artean, Ukraina kenduta, arma gehien erosi dituztenak.
"Arma transferentziei buruzko zifra berriek argi eta garbi islatzen dute Europako estatuen berrarmatzea, Errusiaren mehatxuari erantzunez", adierazi du Mathew George SIPRIren Arma Transferentzien Programako zuzendariak.
AEBrekiko mendekotasuna
Bestalde, SIPRIren datuek beste errealitate bat ere berresten dute: Europak Estatu Batuek emandako armamentuarekiko duen mendekotasuna. Zehazki, Washingtonek hornitu zuen Europako armamentuaren % 64 2020-2024 epean. Aurreko epean, 2015etik 2019ra bitartean, inportazioen % 52 zetozen Ameriketako Estatu Batuetatik. Hurrengo hornitzaileak oso daude: Frantzia eta Hego Korea ( % 6,5 bakoitzak), Alemania ( % 4,7) eta Israel ( % 3,9).
Estatu Batuak dira, hain zuzen ere, munduko arma-esportatzaile nagusiak. Zehazki, arma estatubatuarren esportazioa % 21 hazi da azken lau urteetan, eta gaur egun mundu osoko armen esportazioan % 43 AEBko armak dira (2015-19an % 35 zen).
AEBk 107 estatutara bidali zituen bere armak 2020-24 epean, eta azken bi hamarkadetan lehen aldiz, esportazio gehienak Europara izan zire ( % 35), Ekialde Hurbila aurreratuz ( % 33).
Errusiaren arma esportazioek, berriz, % 64 egin zuten behera 2020tik 2024ra bitartean, aurreko aldiarekin alderatuta. Datuek erakusten dutenez, gainera, gainbehera hori ez zen 2022ko otsailean, Errusiak Ukraina inbaditu zuenean, hasi; 2020an eta 2021ean jada esportazio bolumenak aurreko urteetakoak baino nabarmen txikiagoak izan baitziren.
"India beste hornitzaile batzuei erosten hasi zen eta Txinak gero eta arma gehiago erosten ditu bere industria nazionaletik", nabarmendu du SIPRIren programaren zuzendaria.
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek protestan jarraitzeko deia egin die irandarrei, eta "laguntza bidean" dela agindu die
AEBko presidenteak mezu bat zabaldu du Truth sare sozialean "manifestariak hiltzearen arduradunek prezio altua ordainduko" dutela esanez.
Tanke israeldarrek espainiar patruila bati tiro egin diote Libanon
Israelgo blindatuak segurtasun-eremutik kanpo zeuden, eta Espainiako patruila bere posizioa monitorizatzeko bertaratu zen, Defentsako Estatu Nagusiaren arabera.
Trumpek % 25eko muga-zergak ezarri dizkio Iranekin negozioak dituzten herrialde guztiei
Donald Trump AEBko presidenteak goi-tentsioko nazioarteko neurri ekonomikoa iragarri du: Irango Errepublika Islamikoarekin harreman komertzialak dituzten herrialde guztiei % 25eko zerga ezarriko die. Bitartean, gero eta protesta eta errepresio gehiago dago Iranen.
Donald Trumpek Maria Corina Machado hartuko du ostegunean Etxe Zurian
AEBko presidenteak baztertu egin zuen Venezuelako oposizioaren burua eta Bakearen Nobel sariaren irabazlea bere herrialdeko presidente izateko, Nicolas Maduro atxilotu eta kartzelatu ostean.
Gazako agintea erakunde palestinar teknokratiko baten esku uzteko trantsiziorako argibideak eman ditu Hamasek
Donald Trumpek datozen egunetan Gazarako bake-batzordea osatuko dute kideak izendatuko dituela iragarri ostean egin dute iragarpena. Batzorde hori AEBko proposamenaren bigarren fasean aipatzen da.
Euroganberako instalazioetara sartzea debekatu diete Irango ordezkariei eta diplomatikoei
Errepresio bortitza izan da azken bi asteetan Iranen, protestan ari diren pertsonen kontra, eta Iran Human Rights (IHRNGO) gobernuz kanpoko erakundearen arabera, gutxienez 648 dira hildakoak.
Milaka pertsona atera dira kalera Iranen, Gobernuari babesa adieraztera
Milaka pertsona mobilizatu dira astelehen honetan Irango hiriburuan, Teheranen, eta herrialdeko beste hainbat tokitan, hango Gobernuari babesa adierazteko, azken egunotan izaten ari diren protesten aurrean.
Abbas Araghchi Irango ministroaren esanetan, Iranek "ez du gerrarik nahi, baina erabat prest dago", eta AEBrekin "bidezko" negoziazioak egitearen alde dago
Esmaeil Baqaei Atzerri Ministerioaren bozeramaileak astelehen honetan bertan adierazi duenez, AEBrekin komunikatzeko kanala "irekita dago". "Beharrezkoa denean, mezuak trukatzen dira", azpimarratu du, eta gaineratu duenez, Iran "diplomazia eta negoziazio printzipioari" eusten ari zaio.
Venezuelak iragarri du 116 preso politiko gehiago askatu dituela
Hala ziurtatu du Venezuelako Gobernuak. Italiako Gobernuak ordu batzuk lehenago adierazi du askatuko diztuzten bi pertsona italiarrak direla.
Groenlandia "modu batera edo bestera" eskuratuko duela esan du Trumpek
AEBko presidenteak ukatu egin du Danimarkako Gobernuari benetako eskaintzarik egin izana. Gainera, "Errusiak eta Txinak kontrola hartzea nahi ez duen" arren, Groenlandia ez babestea leporatu dio Danimakari. "Funtsean, txakurrek eragindako bi lerarekin defendatzen ari dira uhartea", salatu du Trumpek.