190 herrialdek baino gehiagok itun bat onartu dute, hurrengo pandemiari hobeto aurre egiteko

190 herrialdek baino gehiagok lortu dute pandemiei buruzko lehen itun globala onartzea, Munduko Osasun Erakundearen (MOE) negoziazioen esparruan hiru urtez eztabaida gogorrak izan ondoren.

Nazioarteko akordio horrek herrialdeen arteko koordinazioa hobetzen eta hurrengo pandemiari aurre egiteko eskuragarri dauden baliabideak modu bidezkoagoan banatzen lagunduko du. Zientzialariak bat datoz: patogeno berriren batekin lehenago edo beranduago gertatuko da.

Akordioak jarduera-ildo nagusiak zehaztu ditu nazio barruko eta nazioarteko mailetan etorkizuneko pandemiei aurrea hartzeko, prestatzeko eta erantzuteko mekanismoak gara daitezen, elkartasuna eta elkarrekikotasuna azpimarratuta, baina ez garapen ertaineko eta baxuko herrialdeek espero zuten neurrian.

Negoziazioen azken zatian parte hartu zuten hainbat diplomazialarik akordioan hartutako konpromiso gehienak borondatezkoak izatea deitoratu zuten, baina, azaldu dutenez, "mahai gainekoa onartu edo esku hutsik joan" ziren aukerak.

Gainera, negoziazio horiek nazioarteko batasuna eta multilateralismoari babesa erakusteko aukera gisa ikusi dira, MOEk bere 75 urteko bizitzako unerik zailenetako bati aurre egin behar dionean, Estatu Batuek atzera egin baitu, eta herrialde horrek bideratzen zizkion baliabideak ez dituztelako jasoko aurrerantzean.

Akordioari esker hornidura eta logistika katearen sare globala sortu da, pandemia bati aurre egiteko eta kontrolatzeko ez ezik, krisi humanitarioetan ere beharrezkoak diren produktuak (botikak, txertoak eta material medikoa, besteak beste) eskuratu ahal izateko, modu berdinzale eta azkarrean.

Helburua da kate horretan guztian gardentasuna egotea eta dauden nazioarteko erreserbak koordinatzea, eta hori beste artikulu batekin osatzen da. Artikulu horrek planteatzen du herrialdeek ez dutela ezinbesteko produktuen "gehiegizko erreserba nazionalik" egin behar pandemia bat geldiarazteko.

Era berean, lehendik dagoen eta MOEk kudeatzen duen sistema batean partekatutako patogenoetatik eratorritako onurak eskuratzeko eta horietan parte hartzeko mekanismo berria ezarri du itunak.

Pandemian zehar nagusitu zen egoerari dagokionez lortu nahi den aldaketa handia da patogeno horiek eskuratzen dituzten farmazialariek, horietatik abiatuta txertoak eta tratamenduak ikertu eta garatu daitezkeelarik, MOEri produktuaren % 20 esleitzea, erdia dohaintza gisa eta gainerakoa prezio eskuragarrian, erakundeak beharrak premiazkoenak diren lekuetan bana dezan.

Azken pandemia lehertu zenean, herrialde garatuetako hainbat gobernuk farmazia eta bioteknologia industria finantzatu zituzten txerto eta tratamendu baten garapena bizkortzeko, baina ez zen inbertsio horren itzulerarik egon, eta, txertoa prest egon ondoren, enpresa ekoizleekin negoziatu behar izan zuten hura eskuratzea.

Lortutako akordioaren helburua horrelako zerbait ez errepikatzea da, eta, horretarako, lehen aldiz adierazten du funts publikoekin tratamendu, diagnostiko edo txerto berrien ikerketa eta garapena guztion onerako onura bermatuko duten baldintzetan finantzatu behar dela.