Haurren obesitateak pisu txikikoa gainditu du lehen aldiz: hamar haurretatik batek gizentasuna pairatzen du munduan
Unicefek ohartarazi du elikagai ultraprozesatuen eraginaz eta haurrei zuzendutako publizitate oldakorraz, osasun, gizarte eta ekonomia ondorio larriak dituen epidemia globala bultzatzen ari dela.
Historian lehen aldiz, haurren obesitateak pisu baxua dutenen indizea gainditu du munduko malnutrizio modu ohikoena den aldetik, Unicefek argitaratutako "Negozioa elikatzen" izeneko txostenaren arabera.
Gaur egun, 188 milioi haur eta nerabek (hamarretik batek) obesitatea dute, eta guztira 391 milioik gehiegizko pisua pairatzen dute; kopuru hori 2000 urteaz geroztik bikoiztu egin da.
Txostenak adierazten du elikadura-ingurune ez osasuntsuak direla krisi horren motor nagusia, elikagai ultraprozesatuak, edari azukredunak eta janari azkarra eskura izatearen ondorioz.
Publizitate digital intentsiboak arazoa areagotzen du
Txostenaren arabera, gazteen % 75ek adierazi dute azken astean osasungarriak ez diren iragarkiak ikusi dituztela, eta 10etik 6k onartu dute esposizio horrek areagotu egiten duela kontsumoa.
Ondorio larriak osasunean
UNICEFek ohartarazi du obesitateak ondorio sakonak dituela osasunean, bai haurtzaroan bai etorkizunean:
- Gaixotasun kronikoak: 2 motako diabetesa, hipertentsioa eta gaixotasun kardiobaskularrak garatzeko arrisku handiagoa.
- Eragin mentala: antsietatea, depresioa eta autoestimua jaisten dira.
- Kostu ekonomikoa: ezer egin ezean, gizentasunak eragindako gastua urtean lau bilioi dolarretik gorakoa izango da 2035ean.
Unicefek salatu du elikagai ultraprozesatuen industriak neurriz kanpoko eragina duela gobernuengan, eta erregulazio eraginkorren inplementazioa oztopatzen duela.
Hala ere, zenbait herrialdek neurri ausartak hartu dituzte: Mexikon, debekatu egin dute elikagai ultraprozesatuak saltzea eskola publikoetan. Espainian, berriz, Eskola-jantoki osasungarri eta jasangarrien Errege Dekretua onartu dute; horri esker, menu orekatuak eskaintzen dira eta azukre, gatz eta koipe gehiegi dituzten produktuak kendu dira eskoletatik.
Erakundeak premiazko ekintzak eskatu ditu, eta, besteak beste, honako neurriak proposatu ditu:
- Publizitatea mugatzea: haurrenganako elikagai kaltegarrien publizitatea kontrolatzea.
- Etiketatzea hobetzea: produktuaren informazioa argiagoa eta errazagoa izatea.
- Zerga bereziak ezartzea: elikagai ultraprozesatuetan zergak aplikatzea.
- Dieta osasungarriak sustatzea eta familiei elikadura nutritiboa erraztea.
- Politika publikoak babestea: industria presioaren aurrean blindatzea.
“Arazoa ez da jada desnutrizioa soilik”, ohartarazi du Catherine Russell Unicefeko zuzendari exekutiboak. “Haurren obesitatea mehatxu global bihurtu da, eta politika irmoak behar dira haur guztiek elikadura osasungarria izateko aukera izan dezaten”, esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.
Hezbollahk ontzat jo du Libanoko su-etena eta Iran zoriondu du lortutako akordioagatik
Hala ere, xiiten miliziak akordioa lurraldea "erabat askatu aurreko" pausotzat jo du, eta Libanoko indar politikoei "jarrera nazional bateratua" eskatu die, Israelen aurrean herrialdearen subiranotasuna babesteko. Israelek, ordea, argi du momentuz ez dituela indar armatuak Libano hegoaldetik erretiratuko.
Zer gertatuko da Ormuzko itsasartearekin? AEB-Iran akordioaren gakoak
Estatu Batuen, Iranen eta bien arteko bitartekari Pakistanen ikuspuntuak, gerrari amaiera emateko atariko akordioaren edukiari buruz.
UFCren 60 milioiko borroka-gala, Etxe Zurian: honela ospatu du Trumpek bere 80. urtebetetzea
Ekitaldirako, estadio bat eraiki zuten Etxe Zuriko hegoaldeko lorategian, 4.000 bat laguneko edukierarekin. Arte martzialetako borroka-ikuskizunak 60 milioi dolarreko kostua izan du, eta Trumpen aurkariek kritikatu egin dute, Etxe Zuria helburu komertzialak dituen ekitaldi pribatu baterako erabiltzea leporatuta.
Lau urteko kartzela-zigorra ezarri diote Mette-Marit printzesaren semeari, bortxaketa eta tratu txarrak egotzita
39 delitu leporatzen zizkioten Marius Borg Høibyri, Mette-Maritek Haakon printze oinordekoarekin ezkondu aurretik izan zuen semeari.