Haurren obesitateak pisu txikikoa gainditu du lehen aldiz: hamar haurretatik batek gizentasuna pairatzen du munduan
Unicefek ohartarazi du elikagai ultraprozesatuen eraginaz eta haurrei zuzendutako publizitate oldakorraz, osasun, gizarte eta ekonomia ondorio larriak dituen epidemia globala bultzatzen ari dela.
Historian lehen aldiz, haurren obesitateak pisu baxua dutenen indizea gainditu du munduko malnutrizio modu ohikoena den aldetik, Unicefek argitaratutako "Negozioa elikatzen" izeneko txostenaren arabera.
Gaur egun, 188 milioi haur eta nerabek (hamarretik batek) obesitatea dute, eta guztira 391 milioik gehiegizko pisua pairatzen dute; kopuru hori 2000 urteaz geroztik bikoiztu egin da.
Txostenak adierazten du elikadura-ingurune ez osasuntsuak direla krisi horren motor nagusia, elikagai ultraprozesatuak, edari azukredunak eta janari azkarra eskura izatearen ondorioz.
Publizitate digital intentsiboak arazoa areagotzen du
Txostenaren arabera, gazteen % 75ek adierazi dute azken astean osasungarriak ez diren iragarkiak ikusi dituztela, eta 10etik 6k onartu dute esposizio horrek areagotu egiten duela kontsumoa.
Ondorio larriak osasunean
UNICEFek ohartarazi du obesitateak ondorio sakonak dituela osasunean, bai haurtzaroan bai etorkizunean:
- Gaixotasun kronikoak: 2 motako diabetesa, hipertentsioa eta gaixotasun kardiobaskularrak garatzeko arrisku handiagoa.
- Eragin mentala: antsietatea, depresioa eta autoestimua jaisten dira.
- Kostu ekonomikoa: ezer egin ezean, gizentasunak eragindako gastua urtean lau bilioi dolarretik gorakoa izango da 2035ean.
Unicefek salatu du elikagai ultraprozesatuen industriak neurriz kanpoko eragina duela gobernuengan, eta erregulazio eraginkorren inplementazioa oztopatzen duela.
Hala ere, zenbait herrialdek neurri ausartak hartu dituzte: Mexikon, debekatu egin dute elikagai ultraprozesatuak saltzea eskola publikoetan. Espainian, berriz, Eskola-jantoki osasungarri eta jasangarrien Errege Dekretua onartu dute; horri esker, menu orekatuak eskaintzen dira eta azukre, gatz eta koipe gehiegi dituzten produktuak kendu dira eskoletatik.
Erakundeak premiazko ekintzak eskatu ditu, eta, besteak beste, honako neurriak proposatu ditu:
- Publizitatea mugatzea: haurrenganako elikagai kaltegarrien publizitatea kontrolatzea.
- Etiketatzea hobetzea: produktuaren informazioa argiagoa eta errazagoa izatea.
- Zerga bereziak ezartzea: elikagai ultraprozesatuetan zergak aplikatzea.
- Dieta osasungarriak sustatzea eta familiei elikadura nutritiboa erraztea.
- Politika publikoak babestea: industria presioaren aurrean blindatzea.
“Arazoa ez da jada desnutrizioa soilik”, ohartarazi du Catherine Russell Unicefeko zuzendari exekutiboak. “Haurren obesitatea mehatxu global bihurtu da, eta politika irmoak behar dira haur guztiek elikadura osasungarria izateko aukera izan dezaten”, esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.