Boliviako presidentetzarako hauteskundeen zenbaketa martxan, eskuineko bi hautagairen artean erabakitzeko
Presidentea eta presidenteordea aterako dira hauteskunde hauetatik. Ezkerraren 20 urteko botere zikloari amaiera emango zaio, Evo Moralesen MAS ez baita bigarren itzuli honetara iritsi. Quiroga kontserbadorea da faborito, Paz zentristaren aurretik.
La Paz. Argazkia: EFE
Boliviako Hauteskundeen Auzitegi Gorenak jakinarazi duenez, normaltasun osoz igaro da bigarren itzuli historiko honen hauteskunde eguna. Auzitegiak nabarmendu du herrialde osoan jarritako 34.000 mahaietan % 100ean funtzionatu dutela eta herritarren konpromisoa goraipatu du.
Hauteskunde eguna izan dute gaur, izan ere, Bolivian, presidentea eta presidenteordea hautatzeko. Faboritoak Rodrigo Paz senatari zentrista eta Jorge Quiroga agintari kontserbadore ohia dira.
20 urtean lehen aldiz, Evo Moralesen MAS alderdia ez da buruz burukora iritsi eta eskuineko bi hautagaien artean egin behar izan da aukera.
Bolivian bezala, munduko 22 herrialdetatik ere parte hartu ahal izan dute boliviarrek hauteskundeetan, eta dagoeneko 300 mahai baino gehiago itxi dituzte Europan eta Japonian.
Euskal Herrian 22:00ak zirenean itxi dituzte hauteslekuak eta kontaketaren emaitza ondorengo orduetan ezagutuko da. Lau hautagaiek La Pazen itxarongo dituzte emaitzak, Edman Lara presidenteorde izateko hautagaiak izan ezik.
Quiroga, faboritoa
Paz eta Quiroga izan ziren bi hautagai bozkatuenak abuztuaren 17an egindako hauteskunde orokorretan, eta Boliviako Parlamentua berritu zuten hurrengo bost urteetarako, baina inork ez zuen lortu lehen itzulian garaile izateko adina babes.
Abuztuko bozketan, Alderdi Demokrata Kristauak (PDC) aurkeztutako senatari zentristak botoen % 32,06 lortu zituen, eta presidente ohi kontserbadoreak, Aliantza Librea ordezkatuz, % 26,70.
Bigarren itzulia 2009tik indarrean dagoen Konstituzioan sartu zuten. Horren arabera, "Presidentetza eta Presidenteordetza aitortuko zaio hauteskunde zerrenda irabazleari", baldin eta baliozko botoen % 50 baino gehiago lortzen baditu, edo gutxienez botoen % 40 jaso eta hurrengoari gutxienez 10 puntuko aldea ateratzen badio.
Urriaren 19 honetan lehenengoz erabiliko da mekanismo hori presidentea eta presidenteordea hautatzeko, eta "botoen gehiengoa" lortzen duen binomioa izango da irabazle.
Inkestek Quiroga jotzen dute faborito, baina Pazek zalantzan jarri du galdeketa horien balioa, lehen itzulian azken tokietan utzi zutelako.
Bi hautagaiek premiazko neurriak iragarri dituzte Bolivia krisi ekonomikotik ateratzeko. Quirogak dolarrak sartuko ditu, Nazioarteko Diru Funtsaren (NDF) bitartez, eta Pazek hornidura arazoari konponbidea emateko erregaiak lortuko dituela hitzeman du.
Biak bat etorri dira esaten Estatua txikitu behar dela, eta horrek Sozialismorako Mugimenduak (MAS) 20 urtez mantendu duen eredu ekonomikoa aldatzea ekarriko du.
Bolivian botoa ematea derrigorrezkoa da, eta botoa emandakoan herritarrek ziurtagiri bat jasotzen dute, hauteskundeak izan eta hurrengo 90 egunetan erakunde publikoetan eta bankuetan edozein izapide egiteko aurkeztu beharrekoa.
Hauteskunde lasaiak
Europar Batasuneko Hauteskundeak Behatzeko Misioak jakitera eman duenez, "lasaia" izaten ari da presidentetzarako bigarren itzuliko bozketa-eguna.
Misioaren buruak, Davor Ivo Stier kroaziarrak, azaldu du "11:00ak arte (15:00 GMT) egun lasaia izan da" eta herritarrak "kopuru handian" bozkatzen ari dira.
"Espero dezagun horrela jarraitzea, egun osoa lasaia izatea eta Boliviako demokraziarentzat jaieguna izatea, lehen itzulia izan zen bezala", gaineratu du Stierrek.
EBk 120 behatzaile zabaldu ditu Boliviako bederatzi eskualdeetan zehar.
Stierrek zehaztu duenez, asteartean bigarren itzuliari buruzko atariko txostena eskainiko dute, "etorkizunerako gomendioekin".
Zure interesekoa izan daiteke
Patxi Alberdi, medikua Groenlandian: "Danimarkarrak burbuila batean bizi izan dira, eta sorpresaz hartu dituzte Trumpen asmoak"
Patxi Alberdi Danimarkan bizi den mediku eibartarra da. Psikiatra izan da Groenlandiako ospitale bakarrean eta oso ondo ezagutzen ditu bi gizarte horiek. Ane Irabazal ETBko korrespontsalak elkarrizketatuta, Trumpen estrategia espansionista shock bat izan dela danimarkarrentzat kontatu dio, eta herritar asko etsaitzat ikusten hasi direla orain, hamarkada luzez aliatu nagusia izan diren Ameriketako Estatu Batuak.
AEBko Alderdi Demokrata Groenlandiako aliatuen aurkako muga-zergak galarazten saiatuko da Senatuan
Chuck Schumer Goi Ganberako buruzagi demokratak "ergelkeriatzat" jo du Trumpen mehatxua.
EBk premiazko bilera egingo du gaur Trumpen muga-zergen "xantaiari erantzun bateratua" emateko
Enbaxadoreen ezohiko bilera deitu dute arratsalderako. Gainera, Europako Parlamentuko alderdiak AEBrekin udan lortutako merkataritza-ituna izoztearen alde azaldu dira.
Europako herrialdeak igande honetan bilduko dira, Trumpen "mehatxuak" eta "xantaia" gaitzetsi ondoren
Trumpen neurriei erantzun bateratua emateko asmoa dute kaltetutako herrialdeek. AEBko presidentearen "mehatxu onartezinak" kritikatu dituzte, eta Frantziako agintaria Europako gainerako buruzagiekin bilduko da, "irmotasuna" erakusteko asmoz.
Jameneik esan du "milaka pertsona" hil direla protestetan, eta Trumpi egotzi dio horren ardura
Irango buruzagi gorenak nabarmendu duenez, "gertaera oso ankerrak jazo dira, hala nola gazteak meskitetan giltzapetzea eta bizirik erretzea, edo neskato, gizon eta emakume babesgabeak hiltzea, atzerritik hornitutako armekin". Testuinguru horretan, Iranen "gobernu berri bat ezartzeko unea" dela adierazi du Trumpek.
Trumpek ezarritako muga-zergei "erantzun bateratua" eman nahi die EBk
Antonio Costa Europako Kontseiluko presidenteak adierazi duenez, Europak "oso jarrera irmoa izango du beti nazioarteko zuzenbidearen defentsan, edonon dela ere, eta, jakina, EBko estatu kideen lurraldetik hasita".
Netanyahuk dio AEBk ez zuela Israelekin koordinatu Gazarako Batzorde Exekutiboaren iragarpena
Ohar batean, tonu kritikoan hitz egin du AEBko Administrazioari buruz. Dena den, ez du sakondu Israelgo Gobernuak AEBeko presidenteak iragarritako zerrendarekin dituen desadostasunen inguruan.
Milaka lagun kalera atera dira Danimarkan eta Groenlandian Trumpen asmoen kontra protesta egiteko
Milaka pertsona bildu dira eguerdian Kopenhageko udaletxearen aurrean, eta protestak izan dira Aarhusen, Aalborgen, Odensen eta Koldingen. Arratsaldean beste manifestazio bat egin dute Groenlandiako hiriburuan, Nuuken.
Trumpek bete egin du mehatxua: muga-zergak ezarri dizkie Europako zortzi herrialderi Groenlandia babesteagatik
Danimarkak, Norvegiak, Suediak, Frantziak, Alemaniak, Erresuma Batuak, Herbehereek eta Finlandiak % 10eko muga-zerga ordaindu beharko dute otsailetik aurrera, eta % 25ekoa ekainaren 1ean hasita, AEBk "Groenlandia osorik erosteko" akordioa lortu arte.
Trumpek Tony Blair, Marco Rubio eta Jared Kushner jarri ditu Gaza berreraikitzeko Batzorde Exekutiboaren baitan
Donald Trump bera izango da batzorde horren buru. Azken orduotan, Erdogan, Al Sisi eta Milei Turkiako, Egiptoko eta Argentinako buruzagiei ere batzordera biltzeko eskaintza egin die AEBko presidenteak.