Boliviako presidentetzarako hauteskundeen zenbaketa martxan, eskuineko bi hautagairen artean erabakitzeko
Presidentea eta presidenteordea aterako dira hauteskunde hauetatik. Ezkerraren 20 urteko botere zikloari amaiera emango zaio, Evo Moralesen MAS ez baita bigarren itzuli honetara iritsi. Quiroga kontserbadorea da faborito, Paz zentristaren aurretik.
La Paz. Argazkia: EFE
Boliviako Hauteskundeen Auzitegi Gorenak jakinarazi duenez, normaltasun osoz igaro da bigarren itzuli historiko honen hauteskunde eguna. Auzitegiak nabarmendu du herrialde osoan jarritako 34.000 mahaietan % 100ean funtzionatu dutela eta herritarren konpromisoa goraipatu du.
Hauteskunde eguna izan dute gaur, izan ere, Bolivian, presidentea eta presidenteordea hautatzeko. Faboritoak Rodrigo Paz senatari zentrista eta Jorge Quiroga agintari kontserbadore ohia dira.
20 urtean lehen aldiz, Evo Moralesen MAS alderdia ez da buruz burukora iritsi eta eskuineko bi hautagaien artean egin behar izan da aukera.
Bolivian bezala, munduko 22 herrialdetatik ere parte hartu ahal izan dute boliviarrek hauteskundeetan, eta dagoeneko 300 mahai baino gehiago itxi dituzte Europan eta Japonian.
Euskal Herrian 22:00ak zirenean itxi dituzte hauteslekuak eta kontaketaren emaitza ondorengo orduetan ezagutuko da. Lau hautagaiek La Pazen itxarongo dituzte emaitzak, Edman Lara presidenteorde izateko hautagaiak izan ezik.
Quiroga, faboritoa
Paz eta Quiroga izan ziren bi hautagai bozkatuenak abuztuaren 17an egindako hauteskunde orokorretan, eta Boliviako Parlamentua berritu zuten hurrengo bost urteetarako, baina inork ez zuen lortu lehen itzulian garaile izateko adina babes.
Abuztuko bozketan, Alderdi Demokrata Kristauak (PDC) aurkeztutako senatari zentristak botoen % 32,06 lortu zituen, eta presidente ohi kontserbadoreak, Aliantza Librea ordezkatuz, % 26,70.
Bigarren itzulia 2009tik indarrean dagoen Konstituzioan sartu zuten. Horren arabera, "Presidentetza eta Presidenteordetza aitortuko zaio hauteskunde zerrenda irabazleari", baldin eta baliozko botoen % 50 baino gehiago lortzen baditu, edo gutxienez botoen % 40 jaso eta hurrengoari gutxienez 10 puntuko aldea ateratzen badio.
Urriaren 19 honetan lehenengoz erabiliko da mekanismo hori presidentea eta presidenteordea hautatzeko, eta "botoen gehiengoa" lortzen duen binomioa izango da irabazle.
Inkestek Quiroga jotzen dute faborito, baina Pazek zalantzan jarri du galdeketa horien balioa, lehen itzulian azken tokietan utzi zutelako.
Bi hautagaiek premiazko neurriak iragarri dituzte Bolivia krisi ekonomikotik ateratzeko. Quirogak dolarrak sartuko ditu, Nazioarteko Diru Funtsaren (NDF) bitartez, eta Pazek hornidura arazoari konponbidea emateko erregaiak lortuko dituela hitzeman du.
Biak bat etorri dira esaten Estatua txikitu behar dela, eta horrek Sozialismorako Mugimenduak (MAS) 20 urtez mantendu duen eredu ekonomikoa aldatzea ekarriko du.
Bolivian botoa ematea derrigorrezkoa da, eta botoa emandakoan herritarrek ziurtagiri bat jasotzen dute, hauteskundeak izan eta hurrengo 90 egunetan erakunde publikoetan eta bankuetan edozein izapide egiteko aurkeztu beharrekoa.
Hauteskunde lasaiak
Europar Batasuneko Hauteskundeak Behatzeko Misioak jakitera eman duenez, "lasaia" izaten ari da presidentetzarako bigarren itzuliko bozketa-eguna.
Misioaren buruak, Davor Ivo Stier kroaziarrak, azaldu du "11:00ak arte (15:00 GMT) egun lasaia izan da" eta herritarrak "kopuru handian" bozkatzen ari dira.
"Espero dezagun horrela jarraitzea, egun osoa lasaia izatea eta Boliviako demokraziarentzat jaieguna izatea, lehen itzulia izan zen bezala", gaineratu du Stierrek.
EBk 120 behatzaile zabaldu ditu Boliviako bederatzi eskualdeetan zehar.
Stierrek zehaztu duenez, asteartean bigarren itzuliari buruzko atariko txostena eskainiko dute, "etorkizunerako gomendioekin".
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek murrizketak ezarri ditu berriro Ormuzko itsasartean
AEBk Irango portuei ezarritako blokeoa altxatu ezean, itsasartea berriro zarratuko zuela ohartarazi zuen Teheranek, eta ohartarazpena bete egin du gaur. Donal Trump AEBko presidenteak ere ez du tentsioa baretu, eta jakinarazi du asteazkenerako Iranekin akordioa lortzen ez badu "bonbak berriro jaurtitzen" hasiko dela.
Iranek iragarri du Ormuzko itsasartea "erabat zabalik" egongo dela su etena indarrean dagoen bitartean
Israelen eta Libanoren arteko menia indarrean sartu berritan egin du iragarpena Irango Atzerri ministroak. Adierazi duenez, Irango Portu eta Itsas Erakundeak "jakinarazitako eta koordinatutako" bidea jarraitu beharko dute ontziek.
EBk dio Ormuzen irekiera albiste ona dela baina azpimarratu du joan-etorriek doakoak izan behar dutela
"Bertatik igarotzearren bidesaria ordainarazteak aurrekari arriskutsua ezarriko luke", adierazi du Kaja Kallas Europar Batasuneko Kanpo Arazoetarako goi ordezkariak. Bestalde, krisiaren harira eta Frantziak eta Erresuma Batuak deituta, Parisen bildu dira 50 herrialde eta nazioarteko erakunde. Iragarri dutenez, Persiar golkotik igarotzen diren ontziei "laguntza eta babesa" emango dien itsas misio "neutrala" abiatuko dute.
Israel su etena urratzen ari dela dioten mezuei entzungor, etxera itzultzen hasi dira milaka libanoar
Libanoren eta Israelen arteko menia gauerdian sartu da indarrean. Lehen orduotan, Libanoko Armadak salatu du Israelgoak su etena urratu duela, eta Hezbollahk ohartarazi du "hatza kakoan" dutela bere matxinoek. Ohartarazpenei entzungor, etxera bueltatzeari ekin diote milaka libanoar, eta ilarak sortu dira hegoaldeko hainbat autobidetan.
Israel eta Libanoren arteko 10 eguneko su-etena iragarri du Trumpek
Menia bi nazioen arteko "segurtasun eta bake akordio iraunkorra" lortzeko negoziazioak ahalbidetzera bideratuta dago. Tregoa luzatu ahal izango da negoziazioek aurrera egiten badute.
"Antisemitismo modu berriei" aurre egiteko lege-proposamenak polemika bizia eragin du Frantzian
Caroline Yadan diputatuaren ekimenak Asanblea Nazionala eta iritzi publikoa zatitu ditu. Kritikoek ohartarazi dute Israelen aurkako kritikak isilarazteko erabili daitekeela legea, besteak beste.
Repsolek Venezuelan egiten dituen operazioen kontrola berreskuratu du, eta gehiago ekoizteko baldintzak hitzartu ditu
Repsolen Venezuelako ekoizpena 45.000 upel gordin ingurukoa da gaur egun, batez ere Petroquiriquire petrolio-hobian. Konpainia prest dago petrolioaren ekoizpen gordina % 50 handitzeko 12 hilabeteko epean.
Libanoko presidenteak funtsezkotzat jo du Israelek atzera egitea su-etena ahalbidetzeko
Bi aldeen arteko liskar armatuek 2.000 hildako inguru eta milioi bat desplazatu baino gehiago utzi dituzte jada. Netanyahuren Gobernuak eraso armatuak justifikatzeko azaldu du talde islamistak koheteak jaurtitzen dituela.
Bruselak telelana derrigorrez ezartzea proposatu du, prezioen igoeraren eta Ormuzeko tentsioaren aurrean
Europako Batzordea neurri sorta bat prestatzen ari da prezioen igoerari aurre egiteko. Oraindik zirriborroa bada ere, datorren astean aurkeztuko dute, estatu kideek berehala aplika dezaten.
Azken hamarkadetako gatazka krudel eta bortitzenetako bat bizi dute Sudanen
Hiru urte bete dira Afrikako herrialde handienean gerra hasi zenetik, baina ezkutuan egon izan da. Ez dao¡go hildakoen kopuru zehatza jakiterik: 150.000 izan daitezke, baina kopurua askoz handiagoa izan liteke. Gosete latza dago han, eta milioika desplazatu eragin ditu. Urteurrenean, goi-bilera egin dute Berlinen laguntza humanitarioa bideratu eta irtenbide politikoa bilatzeko asmoz, baina borrokan ari diren bi aldeek ez dute parte hartu.