Boliviako presidentetzarako hauteskundeen zenbaketa martxan, eskuineko bi hautagairen artean erabakitzeko
Presidentea eta presidenteordea aterako dira hauteskunde hauetatik. Ezkerraren 20 urteko botere zikloari amaiera emango zaio, Evo Moralesen MAS ez baita bigarren itzuli honetara iritsi. Quiroga kontserbadorea da faborito, Paz zentristaren aurretik.
La Paz. Argazkia: EFE
Boliviako Hauteskundeen Auzitegi Gorenak jakinarazi duenez, normaltasun osoz igaro da bigarren itzuli historiko honen hauteskunde eguna. Auzitegiak nabarmendu du herrialde osoan jarritako 34.000 mahaietan % 100ean funtzionatu dutela eta herritarren konpromisoa goraipatu du.
Hauteskunde eguna izan dute gaur, izan ere, Bolivian, presidentea eta presidenteordea hautatzeko. Faboritoak Rodrigo Paz senatari zentrista eta Jorge Quiroga agintari kontserbadore ohia dira.
20 urtean lehen aldiz, Evo Moralesen MAS alderdia ez da buruz burukora iritsi eta eskuineko bi hautagaien artean egin behar izan da aukera.
Bolivian bezala, munduko 22 herrialdetatik ere parte hartu ahal izan dute boliviarrek hauteskundeetan, eta dagoeneko 300 mahai baino gehiago itxi dituzte Europan eta Japonian.
Euskal Herrian 22:00ak zirenean itxi dituzte hauteslekuak eta kontaketaren emaitza ondorengo orduetan ezagutuko da. Lau hautagaiek La Pazen itxarongo dituzte emaitzak, Edman Lara presidenteorde izateko hautagaiak izan ezik.
Quiroga, faboritoa
Paz eta Quiroga izan ziren bi hautagai bozkatuenak abuztuaren 17an egindako hauteskunde orokorretan, eta Boliviako Parlamentua berritu zuten hurrengo bost urteetarako, baina inork ez zuen lortu lehen itzulian garaile izateko adina babes.
Abuztuko bozketan, Alderdi Demokrata Kristauak (PDC) aurkeztutako senatari zentristak botoen % 32,06 lortu zituen, eta presidente ohi kontserbadoreak, Aliantza Librea ordezkatuz, % 26,70.
Bigarren itzulia 2009tik indarrean dagoen Konstituzioan sartu zuten. Horren arabera, "Presidentetza eta Presidenteordetza aitortuko zaio hauteskunde zerrenda irabazleari", baldin eta baliozko botoen % 50 baino gehiago lortzen baditu, edo gutxienez botoen % 40 jaso eta hurrengoari gutxienez 10 puntuko aldea ateratzen badio.
Urriaren 19 honetan lehenengoz erabiliko da mekanismo hori presidentea eta presidenteordea hautatzeko, eta "botoen gehiengoa" lortzen duen binomioa izango da irabazle.
Inkestek Quiroga jotzen dute faborito, baina Pazek zalantzan jarri du galdeketa horien balioa, lehen itzulian azken tokietan utzi zutelako.
Bi hautagaiek premiazko neurriak iragarri dituzte Bolivia krisi ekonomikotik ateratzeko. Quirogak dolarrak sartuko ditu, Nazioarteko Diru Funtsaren (NDF) bitartez, eta Pazek hornidura arazoari konponbidea emateko erregaiak lortuko dituela hitzeman du.
Biak bat etorri dira esaten Estatua txikitu behar dela, eta horrek Sozialismorako Mugimenduak (MAS) 20 urtez mantendu duen eredu ekonomikoa aldatzea ekarriko du.
Bolivian botoa ematea derrigorrezkoa da, eta botoa emandakoan herritarrek ziurtagiri bat jasotzen dute, hauteskundeak izan eta hurrengo 90 egunetan erakunde publikoetan eta bankuetan edozein izapide egiteko aurkeztu beharrekoa.
Hauteskunde lasaiak
Europar Batasuneko Hauteskundeak Behatzeko Misioak jakitera eman duenez, "lasaia" izaten ari da presidentetzarako bigarren itzuliko bozketa-eguna.
Misioaren buruak, Davor Ivo Stier kroaziarrak, azaldu du "11:00ak arte (15:00 GMT) egun lasaia izan da" eta herritarrak "kopuru handian" bozkatzen ari dira.
"Espero dezagun horrela jarraitzea, egun osoa lasaia izatea eta Boliviako demokraziarentzat jaieguna izatea, lehen itzulia izan zen bezala", gaineratu du Stierrek.
EBk 120 behatzaile zabaldu ditu Boliviako bederatzi eskualdeetan zehar.
Stierrek zehaztu duenez, asteartean bigarren itzuliari buruzko atariko txostena eskainiko dute, "etorkizunerako gomendioekin".
Zure interesekoa izan daiteke
AEBk 7 pertsona hil ditu gutxienez Iranen, erasoen zazpigarren gauean; Teheranek Kuwait eta Bareingo baseei eraso egin die
AEBk amaitutzat eman du 7 egun iraun duen eraso sorta hau.
Andy Burnham Erresuma Batuko Alderdi Laboristako buru izendatu dute, Starmerren ordez
Astelehenean hartuko du Erresuma Batuko lehen ministro kargua. Aurretik, ordea, Starmer Buckingham jauregira joango da, eta dimisioaren berri emango dio Karlos III.a erregeari.
Kanadako suteen keak AEBko hainbat hiri estali ditu
Kanadako baso-suteen ondoriozko ke-laino trinkoa iritsi da Estatu Batuetako iparraldera. Minnesota, Michigan, Ohio, Illinois eta New York estatuetan alertan daude airearen kutsaduragatik. Agintariek aire zabaleko jarduerak mugatzeko gomendatu dute, eta, kalera atera behar izanez gero, maskara erabiltzea. Ateak eta leihoak itxita edukitzea eta kaltetuen dauden eremuetan etxetik ez ateratzeko eskatu dute.
Trumpek zalantzan jarri du AEBko hauteskunde sistemaren zuzentasuna, eta Txinaren interferentziak salatu ditu
2020tik "inoizko hauteskunde-datu urraketarik handiena" izan zela eta Txinak 220 milioi boto-emaileren erregistroak "legez kanpo" eskuratu zituela frogatzen duten dokumentuak dituela ziurtatu du errepublikanoak. 2020ko hautesundeak galdu egin zituen Trumpek. Txinaren esanetan "erabat faltsuak" dira Trumpen akusazioak eta Txina "hauteskunde-kanpainako gai" gisa erabiltzea leporatu dio.
Iranek ohartarazi du Ekialde Hurbileko "azpiegitura guztiak" suntsituko dituela AEBk harenak erasotuz gero
AEBk hainbat egun daramatza Iranen aurkako erasoak egiten, elkar ulertzeko akordioa urratu izana egotzita. Teheranek, ordea, ukatu egin du akusazioa, su-etena behin eta berriz urratu dela salatu du, eta erasoekin erantzun du, AEBk eskualdean dituen interesen aurka.
Zelenskiren aurkako protesta ezohikoa Kieven
Zelenskik Defentsa ministro erreformazalea kargugabetu ostean piztu da protesta. Gobernuaren barruko tirabirek eta armadaren erreformen inguruko desadostasunek eragin dute krisia.
Mugarik Gabeko Medikuek Gazatik ebakuatutako paziente gehiago har ditzala eskatu diote EBri
Erakundeak salatu du EBko estatu kideek aurten ebakuatutako pertsonen %2 baino ez dituztela hartu. Horrekin batera, ohartarazi du 1.400 pertsona baino gehiago hil direla ebakuazioaren zain zeudela.
Iranek Ormuz itxi du eta Trumpek negoziazio-bideak bilatu nahi ditu
Testuinguru horretan, AEBk Iranen aurkako itsas setioa berrezarri du bart, eta laugarren egunez erasoak egiten jarraitu du. Trumpek Teheran itotzea du helburu eta Golkoan inbertsio akordio berriak egin nahi du.
Gibraltarren jada ez dago hesirik
Gauerdiaz geroztik Espainiatik Gibraltarrera eta Gibraltarretik Espainiara igaro daiteke pasaporterik aurkeztu beharrik gabe. Brexitaren ondoren Europar Batasunak eta Erresuma Batuak sinatutako ituna indarrean sartu da.
Tentsioa gora Persiar golkoan, AEBk Irani eraso egin eta Ormuzen itsas blokeoa berrezarri ondoren
Hirugarren egunez jarraian, AEBk eraso egin die helburu militarrei Iranen eta horrek, errepresalia gisa, base eta estatubatuarren kokalekuei eraso egin die Bahrainen eta Jordanian. Trumpek konpentsazioak eskatu dizkie golkoko herrialdeei emandako laguntzagatik, eta, bien bitartean, petrolioaren prezioa ekainaren erdialdeko balioetara igo da.