Zohran Mamdani, New Yorkeko eraberritze aurrerakoia gorpuzteko prest dagoen gizona
34 urterekin, Mamdanik Alderdi Demokratako olatu aurrerakoi, kulturaniztun eta ezkertiar berria irudikatzen du, eta astearte honetako New Yorkeko Alkatetzarako hauteskundeak irabazteko faborito argia da. Bere alderdiko liderren babes argirik ez duen arren, ezkerrera biratu eta izaera sozialeko politika publikoen egarri diren gazteen babesa du.
Zohran Mamdani, kanpainako ekitaldi batean. EFE.
Momentuko gizona da, eta Donald Trumpek berak ere, fokuetatik at, esan du "garaiezina dirudiela". Zohran Mamdani da gizon hori, bere burua sozialdemokratatzat aurkeztu du, eta astearte honetako hauteskundeetan New Yorkeko alkate bihurtzeko faborito argia da, Alderdi Demokratako agintari nagusien babes garbirik gabe eta kontrako kanpaina gogorrari aurre eginda.
Ez Donald Trumpen kritikek ez Andrew Cuomo gobernadore ohi eta lehiakide nagusiarenek ere —Alderdi Demokratan ibilbidea luzea du Cuomok, nahiz eta orain independente gisa aurkezten den— ez dute lortu politikari gaztearen igoera oztopatzea. Izan ere, boto-emaile gazteen sostengua du, kanpainaren ardatza izan dena bandera hartuta: etxebizitzaren prezioak jaistea munduko hiririk garestienetako batean.
Inkesten arabera, Mamdanik 15 puntu ateratzen dizkio Cuomori. Hautagai gaztearen jarraitzaileek Alderdi Demokrata kaltetzen duten arazoen erakusle argia da Cuomo: egitura zaharkitua, eliteen gertukoa eta eskandaluz jositakoa (Cuomo gobernadore kargua uztera behartu zuten, sexu-eraso akusazioak zirela eta).
Berritze aurrerakoiaren ikur
34 urterekin, Mamdani alderdi barruko olatu aurrerakoi, multikultural eta ezkertiar berriaren ikur da, eta askok demokraten immobilismoari nahiz Trumpen MAGA mugimenduari aurre egiteko antidoto gisa ikusten dute. Demokraten primarioetan lortutako garaipenak, zeinetan Cuomo bera garaitu zuen, erakutsi du Mamdanik, musulmana eta aitaren aldetik ugandar jatorrikoa, dardara izpirik gabe aurre egin diola beste edonorentzat saihesteko zaila litzatekeen kritika-oldeari.
Fox Newsen egindako elkarrizketa batean, antisemitatzat jotzen zutenak isilarazi zituen, Israelek Gazan egindako erasoaldia “genozidiotzat” jo ondoren, Hamasen erasoak “Nazioarteko Zuzenbidearen aurkako krimen gisa” ere gaitzesten zituela ziurtatuta.
Nepotismoagatik egindako kritikek —Mira Nair zinemagile indiarraren semea da— eta Trumpen irainek ere —"komunista zorotzat" jo du hark— ez diote bere ospeari kalterik egin. Ultraeskuindarrek deportazioa eskatzeko egindako saiakerek ere (Andy Ogles kongresistak sustatutakoak, kasu) bere hautagaitzaren babesa indartu besterik ez dute egin, jarraitzaileek islamofobikotzat jotzen baitituzte eraso horiek.
Analista askoren ustez, Mamdanik AEBko ezkerraren berrikuntza irudikatzen du, Alderdi Demokrata zentrismo tradizionaletik aldentzea helburu duen lider gaztea. “Bere garaipenak mezu argia bidaliko dio Trumpi”, adierazi zuen kanpainan Alexandria Ocasio-Cortez biltzarkideak Bronxen egindako ekitaldi batean, eta gaineratu zuen “Izan zen (Trump) Presidentetzara iritsi aurreko egun bat, eta izango da (hark) Presidentetza utzi osteko egun bat ere".
Inork ez du orain arte komunitate musulmanarekin konektatu Mamdanik konektatzen duen bezala, bere sinismena aurretik baitoa: "Jada ez gara itzaletan ezkutatuko", adierazi zuen Bronxeko Kultur Zentro Islamikoan berriki emandako hitzaldian, bere hautagaitzaren dimentsio sinbolikoa azpimarratuz. Bere mezua, baina, New Yokertik harago doa, eta AEBko progresismoaren aurpegi berrietako bat bezala sendotzen du.
Joko-zelaiaren egoera eta barne-erresistentziak
Hauteskunde egunera haizea alde duela iritsi da Mamdani, izan ere, Cuomori ez ezik, Curtis Sliwa errepublikanoari ere ateratzen dio abantaila. Azken hori Guardian Angels taldearen sortzailea da eta errepublikanoa izanagatik, kontserbadore moderatu gisa aurkezten du bere burua eta kritikoa da Trumpekin. Estimurik eza elkarrekikoa dela dirudi, izan ere Trumpek Cuomoren aldeko botoa eskatu du, eta ez bere alderdikidearena.
Hala ere, Mamdamiren mendian ez da dena pagotxa eta agintari demokratek errezeloak dituzte hautagaia argi eta garbi babesteko. Hakeem Jeffries Ordezkarien Ganberako alderdiko buruak aipu epel bat egin zion etxebizitza eskuragarriaz alkategaiak aurkeztutako planari, eta Barack Obama bezalako figurek saihestu egin dute haren aldeko babes adierazpen publikorik egitea, nahiz eta alkate bihurtuz gero gero laguntzeko prest agertu diren.
Gobernu-erronkak
Mamdanik hauteskundeak irabazten baditu, munduko zentro ekonomiko eta kultural handienetako bateko alkate bihurtuko da, urtean 115.000 milioi euroko aurrekontuarekin eta 300.000 langile publiko baino gehiagorekin.
Hori bai, Mamdanik bere kanpainaren oinarri izan den etxebizitzaren kostuak murrizteko promesa bete beharko du, eta igo beharreko malda ez da xamurra. Mamdanik alokairua lau urtez izoztuko duela agindu du errenta egonkortua duten etxebizitzen maizter guztientzat, hau da, "merkatuko prezioan" (arautu gabeko alokairuekin) dauden apartamentuak.
Horretarako, ordea, Alokairuen Gidalerroen Batzordearen laguntza beharko du, zeinak alokairu egonkortua duten ia milioi bat apartamentu horietarako alokairu mailak finkatzen dituen. Bederatzi kideko organoa ezingo du, ordea, berehala berritu, txandaka, epeka, aldatzen baitira horiek.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.