Armada 600.000 pertsonara mugatzea eta Donbasetik erretiratzea eskatzen dio Ukrainari Trumpen planak

AEBk Errusiarekin diseinatutako Ukrainarako bake planak Kievi eskatzen dio bere Armada gehienez ere 600.000 pertsonara mugatzea gerraren ondoren. Horrez gainera, Ukraina NATOn sartzea baztertzen du eta, gaur gaurkoz kontrolpean duen Donbas eskualdeko lurrak utzi ditzala eskatzen dio.

Kievek ostegunean jaso zuen dokumentua Pentagonoko ordezkarien eskutik eta, printzipioz, negoziatzeko prest dagoela esan du.

AEBk eta Errusiak adostu duten dokumentua Ukrainako hainbat hedabidek eta Washingtongo Gerra Aztertzeko Institutuak (gatazketan espezializatutako “thin thak” bat) eman dute argitara.

Ukrainako armadak 900.000 soldadu inguru ditu gaur egun. Kievek esana du, gerraren ostean, ongi armatutako indar armatu ugari mantendu nahi dituela Errusiari bere lurraldea berriz inbaditzeko asmoa kentzeko.

Donbaseko eskualdean, Ukraina ekialdean, bi unitate administratibo daude: Luhansk eta Donetskek. Errusiak ia Luhansk osoa eta Donetskeko % 75 kontrolatzen ditu. Azken bi urteetan lurrak irabazten joan da poliki baina etengabe. Akordio honen arabera, Donbas desmilitarizatutako eremu bezala geratuko litzateke, baina nazioartean errusiar bezala aitortuko litzateke.

Borrokak dirauten beste bi eskualdeak, Jerson eta Zaporiyia, aldiz, bi herrialdeen kontrolpean geratzea proposatu du Trumpen planak; liskarrak eteten diren momentuan frontearen lerroak markatzen duen zatiketaren arabera.  

Zaporiyian zentral nuklearra da puntu garrantzitsuenetakoa. Europako handiena da eta Errusiaren kontrolpean dago gatazkaren ia hasieratik. Planaren arabera, elektrizitatea erdibana banatuko luke bi herrialdeetan.

Etxe Zuriak eta Kremlinek isilpean eta Ukrainaren eta EBren bizkar negoziatu dute azken asteetan bake plan hau. Sinatuko balitz, Volodimir Zelenski presidenteak hauteskundeak egin beharko lituzke dokumentua indarrean sartu eta ehun eguneko epean.

Zelenskik 2024ko maiatzean amaitu zuen bere agintaldia, baina Ukrainako legeak debekatu egiten du botoa ematea herrialdea gerran dagoen bitartean, eta karguan jarraituko du, mugarik gabe, hauteskunde berriak egiteko aukera izan arte.

Bestetik, bake planak amnistia bermatzen die gerran inplikatutako eragile guztiei, eta aurreikusten du Mendebaldeak Errusiari izoztu zizkion aktiboen zati bat Ukraina berreraikitzeko erabiltzea.

Horrez gainera, erlijio askatasuna eta hezkuntzan errusiera hizkuntza aitortzea eta Ukrainan "ideologia eta jarduera naziak" debekatzea ere jasotzen du testuak.