Tentsioa gora Persiar golkoan, AEBk Irani eraso egin eta Ormuzen itsas blokeoa berrezarri ondoren

AEBk Iranen aurkako kanpaina militarra gogortu egin du, eta hirugarren gauez jarraian egin dio eraso herrialdeari, Irango gaitasun militarra murriztea, Israelen aurkako mehatxuak saihestea eta Ormuzko itsasarteko garraioaren gaineko kontrola indartzea helburu duten operazioetan.

Joan den astetik ari da tentsioa goraka, Errepublika Islamikoarekin ekainaren 17an sinatutako su-eten akordioa amaitutzat eman zuenetik Trumpek, elkarri akordioa urratu izana leporatu ostean. 

Donald Trump AEBko presidenteak Errepublika Islamikoaren aurkako itsas blokeoa berriro martxan jarri eta herrialdea "oso gogor" kolpatuko zutela ziurtatu eta ordu batzuetara iritsi da eraso egun hau.

AEBko Komando Zentralaren arabera (Centcom), indar estatubatuarrek Buxehr, Txabahar, Jask, Konarak, Abu Musa eta Bandar Abbasen kokatutako helburuei egin die eraso, kostaldea defendatzeko sistemak eta misil eta droneak eta doitasunezko munizioa erabiliz, Teheranek itsas garraio komertzialari eraso egiteko duen gaitasuna murrizten jarraitzeko helburuarekin.

Irango Guardia Iraultzaileak bere gain hartu ditu bart goizaldean AEBren Al Jufairko itsas basearen (Bahrain) aurka egindako erasoa —Armadaren Komando Zentralaren eta AEBren Bosgarren Flotaren egoitza da hori—, bai eta AEBk Jordanian dituen posizioen aurka egindakoak ere. Washingtonek Irango lurraldearen hegoaldeko kostaldean eta kokagune militar estrategikoen aurka egindako azken erasoei erantzun gisa egin ditu erasoak. 

Bestalde, Arabiar Emirerri Batuetako (EAU) agintariek Mombasa eta Al Bahia petrolio-ontzi emiratiarrei gurutzontzi-misilekin erasotzea leporatu diote Irani, Ormuzko itsasartean. Adierazi dutenez, erasoan Mombasako tripulatzaile indiar bat hil egin da, eta zortzi pertsona (sei indiar eta bi ukrainar) zauritu dira; horietako lau, larri.

Trumpek konpentsazioak eskatu ditu

AEBk itsas blokeoa ezarriko du atzera gaurtik Ormuzen, Donald Trumpen aginduz. Armadak azpimarratu duenez, Centcomeko indarrek "blokeoa betearaziko dute Irango portuetara zein kostaldeetara doazen itsasontzien aurka", baina "blokeoa urratzen ez duten eta Washingtonen baldintzak betetzen dituzten ontziak eskualdeko uretan ibil daitezen babesten" jarraituko duela agindu du.

Hala ere, keinu altruista izatetik urrun, Trumpek % 20ko konpentsazioa eskatu du Ormuzko itsasartean ibiltzen diren ontziak babestearen truke; zehazki, Saudi Arabiari, Arabiar Emirerri Batuei, Qatarri, Bahraini, Kuwaiti eta Israeli eskatu die konpentsazioa, AEBko Armadak Asia mendebaldean emandako laguntzagatik.

Petrolioa 85 dolarretik gora dago

Persiar golkoan AEBren eta Iranen arteko tentsio gorakadak eta Ormuzko itsasartea berriro blokeatzeko aurreikuspenen aurrean, Brent petrolio upelaren kotizazioa 85 dolarretik gora igo da, eta, beraz, ekainaren erdialdetik izan duen preziorik altuenera iritsi da.

Zehazki, Europarako erreferentziazko petrolio upelaren kostua 85,66 dolarrera iritsi da astearte honetan, atzoko itxieran markatutako prezioa baino % 2,8 garestiago, eta azken hilabetean izan den handiena.