Lulak irabazi ditu hauteskundeak Flavio Bolsonarorn aurka, atzetik aurrera eginda

Luiz Inacio Lula da Silva Brasilgo presidenteak laugarren agintaldia egingo du igande honetan, presidentetzarako hauteskundeen bigarren itzulian, Flavio Bolsonarori irabazi.

Langileen Alderdiko (PT) buruzagi historikoak botoen % 51,79 lortu ditu, eta eskuin muturreko hautagaiak, berriz, % 48,21. Horrek esan nahi du lau milioi bototik gorako aldea lortu duela dagoela: 64,2 milioi boto, Bolsonaroren 59,8 milioiren aurka.

Lulak buelta eman die horrela lehen itzuliko emaitzei, orduan Bolsonarok bi puntuko abantailarekin irabazi baitzuen.

Distantzia horrrek gaindiezina zirudien, eta horixe agertzen zuten inkestek eta giro politikoak, eskuinak hauteskunde legegileak irabazi ondoren.

Inkestek berdinketa teknikoa eman dute, ez dute inoiz Lula aurretik jarri bigarren itzuliari begira, eta ez dute ia lau puntuko aldea aurreikusi, duela lau urteko hauteskundeetan baino are alde handiagoa.

"Gezurraren eta negazionismoaren" aurkako garaipena

Agintari aurrerakoiak eredu demokratiko baten eta Bolsonaro familiaren autoritarismoaren mehatxuaren arteko borroka gisa planteatu zuen bigarren itzulia. Bolsonaro 27 urteko kartzela-zigorra betetzen ari da 2022an hauteskundeak galdu ondoren boterean jarraitzeko estatu-kolpea emateagatik.

Garaipen hitzaldian, ahotsa urratuta, Lulak eskerrak eman dizkie gazteei "demokrazia defendatzeko" kalera ateratzeagatik, baita adinekoei ere botoa ematera joateagatik, eta horrek lehen itzuliko abstentzio altua murriztea ahalbidetu du.

Buruzagi aurrerakoiak, halaber, aberriaren defentsaren edo Donald Trump AEBko presidentearen aurrean amore ematearen artean aukeratzeko dei gisa planteatu zuen bozketa. 

Hori dela eta, Lulak esan du emaitzek agerian uzten dutela Brasilek ez duela "inoren atzeko patioa izatea onartzen"; aitzitik, eztabaida globaletan "zentrala" izan nahi duela, eta ez "periferikoa".

Bolsonarok ez ditu emaitzak onartzen

Emaitzaren berri izan ostean, Bolsonarok uko egin dio Lularen garaipena aitortzeari, eta hauteskundeak "baliogabetzea" eskatuko duela aurreratu du.

Horren arrazoia, erabaki judizial polemiko bat, herrialde osoko bozketa-ordutegia bi orduz luzatzea eragin zuena, Lularen eskaera bati erantzunez.

Lularen PTk salatu zuen eskuinak kontrolatutako hainbat hiritan ez zela jarri doako autobus zerbitzu nahikorik boto-emaileak mobilizatzeko, Justiziak agintzen zuen bezala, eta horrek batez ere pobreenei eragiten zien.

Bozketa-ordutegia luzatzeko erabakia Lularen abokatu ohi Cristiano Zanin Auzitegi Goreneko magistratuak hartu zuen, eta hauteslekuak itxi eta minutu batera iragarri zen.

Hori dela eta, mahai askok ez zuten garaiz jaso agindua, eta ohiko orduan itxi zuten, nahasmena sortuz.

Kassio Nunes Marques Hauteskunde Auzitegi Nagusiko presidenteak adierazi zuen atzerapen horrek "zailtasun teknikoak, operatiboak eta segurtasunekoak" eragin zituela hauteskundeetan.

Bolsonarok "onartezintzat" eta "brasildarren berdintasun eskubidearen erabateko urraketatzat" jo zuen gertatutakoa.

Euforia kaleetan

Lularen garaipenak euforia eztanda eragin du herrialde osoko hainbat hiritan.

Horietako handiena São Paulon. Bertan, milaka pertsona bildu dira erdiguneko Paulista etorbidean, eta agintari hautatua bertaratu da jarraitzaileen babesa eskertzeko, "diktadura inoiz gehiago ez!" oihukatuz.

Duela lau urte Lulak Jair Bolsonarori irabazi zionean baino askoz handiagoa izan da São Pauloko jaiaren tamaina.

Gaurtik aurrera, Lulak lanak izango ditu sekula baino eskuinerago dagoen Kongresuarekin negoziatzeko. Gobernagarritasun erronka handia izango du.