'Euskararen bidegurutzetik', Kike Amonarrizen obsesio eta ilusioen bilduma
Kike Amonarrizen (Tolosa, 1961) ustez, bidegurutze baten aurrean dago euskara. Normalizaziorako edo bazterkeriarako bideak ditu zabalik, eta erabileraren bilakaerak ebatziko ditu euskararen pausoak hurrengo urteetan, oro har gaitasunaren arloan ezin baita askoz gehiago aurreratu.
Tesi hori du abiapuntu “Euskararen bidegurutzetik” (Elkar, 2019) saiakerak, Amonarrizi azken urteotan han-hor-hemen emandako hitzaldietan esandakoak edota artikuluetan papereratutakoak ordenatu eta “modu koherentean” kaleratzeko aukera eman dion liburuak.
Kike Amonarrizek Xabier Mendiguren Elkarreko editorea lagun gaur Durangoko Azokako Areto Nagusian xehatu duenez, liburu dibulgatiboa da “Euskararen bidegurutzetik”, “mamitsua izanagatik edozein euskaltzale ez-espezializatuk erraz irakurtzeko modukoa”.
Amonarrizen esanetan, azalak berak erakusten duenez (Ekaitz Zilarmendi argazkilariak egin du), euskaldunon komunitatea geldirik da (“inpass moduko batean gaude egun, nora, nondik eta nola jo ebazten”, azaldu du Amonarrizek solasaldian), hiri inguru batean (“etorkizuna kalean dago, eta ez mendian”), aurrean, zeruan, laino eta ostarteak dituela, baina zeruertza garbi dakusala.
Urteotako “obsesio eta ilusioak” hamabi ataletan aletu ditu Amonarrizek Elkar argitaletxeak kaleratu duen lanean: euskararen lekua munduan (“txikitasunaren mitoa eroritakoan, jendea hobeto kokatzen da euskararen aurrean”), paradigma aldaketa (“ikuspegia hizkuntzaren galeran jarri beharrean, horren biziraupenean jar daiteke”), ohar autobiografikoak (“nork bere historia soziolinguistikoa du, eta hurrengo belaunaldiek ezagutu egin behar dute, gu hobeto ezagutzeko”)…
364 orriko lanean, umorea ere tartekatuta, euskarak, euskaldunok, aurrean ditugun demak errepasatu ditu Amonarrizek, aktibaziorako dei patxadatsu eta datuz betea izan nahi duen saiakeran.
Gogoratuko ote gara, atzera egiteko beranduegi denean, bidegurutze horretan geundela hartu genuen norabideaz?
Zure interesekoa izan daiteke
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.
Atletico San Sebastian danborradak Jose Ramon Soroiz omendu du
Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.
Labayruk bizkaieraren gramatika sareratu du
Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.
Otsailaren 7an hasiko da Arabako Bertsolari Txapelketa, 18 bertsolarirekin
Martxoaren 28an jokatuko den finalerako sei txartelak eskuratzeko, bi fasetan lehiatuko dira bertsolari arabarrak, eta guztira bost saio eta finala izango dira.
Igandean hasiko dira aurtengo maskaradak, Irurin eta Ozazen
Urtarrilaren 18tik apirilaren 26ra, 15 saio egingo dituzte Zalgize, Mendikota, Ozaze eta Iruriko gazteek.
Indarkeria matxista "normalizatuta" dago ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen euskal sektoreetan
(H)emen Elkarteak eta EAB Euskal Aktoreen Batasunak bultzatutako ikerketa batek agerian uzten du ikus-entzunezkoen eta arte eszenikoen sektoreetan "indarkeria matxista ez dela kasu isolatuen emaitza, baizik eta sektorearen egiturarekin lotutako errealitate sistemikoa".