Eh, txo , hau ez da Marte
Ez dakit inoiz Misión a Marte film aldrebestuaz idatzi dizuedan. Ez badut egin, barkamendua eskatzen dizuet eta, zuen barkazioa lortzearren, abisu bazterrezina pasatuko: Donostiako Zinemaldian programaturik duzue Zinemira sailean, hilaren 24an eta 25ean, Berlingo Kritikaren Aste marjinal, kolosal, erradikaletik pasa eta gero, Gijongo jaialdian sari majo, bazterreko eta merezitutako bat eskuratu ostean.
Zuri-beltzean da filmatua. 16 milimetrotan. Benetako zeluloidean, bai. Elias Querejeta Zine Eskolako bitarteko teknikoekin eta bertako ikasle-irakasleen sostenguaz. 10.000 euro baino ez zuen gastatu Amat Villamajor del Pozok bere estreinako zine atrebimenduan. 10.000 mila baino gutxiago.
Bertan parte, kamera, esku, bolante, mobiola hartu izan zuten denek kobratuz gero, 300.000 ere erraz eta erruz behar izango zituen egileak. Baina ederki dakizue arte kontuetan, sorkuntza harrikada eta barrikadetan jarduten dutenek oso gutxitan kobratzen dutela…
Amat katalana da. Baina senideak ditu Eibarren. Amat okin dabil, eguneroko ogia zein eguneroko zine sarrerak erosi ahal izateko, Donostiako ospe handiko okindegi-gozotegi batean. Amat -ez zenekiten, ez al zenuten batere susmorik?- Elias Querejeta Zine Eskolako ikaslea da
Eta eta eta…Gerardo del Pozo maisuaren iloba. Zer inporta du horrek? Inporta handia, izan ere. Gerardo 'Gene' del Pozo Hertzainak taldearen hasiera-hasieretan izan zen, hastapen-hastapenetan. Hertzainak, bai. Entziklopedia birtualetan The Clashekin alderatzen dute, The Clash hemengoak, bertakoak, euskaldunak, The Clash Bitorixekoak.
1980ko hamarkadan juntatu zen Amaten pelikulan agertzen den Gerardo 'Gene' del Pozo gero Hertzainak osatuko zuen jendaiarekin. Hor zegoen, kasu, Xabier Montoia bera. 'Gamma' ezizena zerabilen orduan eta bazen Anfetamiña edo Likantropo izenburuko liburuak idatzi hurren. Seguru zuetako batzuek eta zuen guraso askok gogoan dituzuela Xabierrek gaztelaniaz idatziriko bertso zahar hauek: Batzuentzat Historia hasten da Jesu Kristo gurutzera igo zenean Besteentzat, ostera, Leninek, kapela eskuan 'Botere osoa sovietentzat!' aldarrikatu zuenean. Niretzat, David Bowiek ilea moztu zuenekoan.
Bada, bolada berean, Hertzainak taldeak bere lehen diskoa plazaratu aurretik, Gerardo del Pozo hor zegoen, abesti hainbaten letrak sortzen. Esaterako, Josu Zabalarekin batera idatziriko Ta zer ez da berdin.
Pasa ziren egunak. Etorri ziren gauak. Garaiak zeharkatu zituzten elkarrekin gitarra joaz aparte, abestuz gain, konpositorea zen Iñaki Garitaonaindia, Garik; Enrique Sáenz de Villaverde Kike gitarra-jotzaileak; baterian dena ematen zuen Luis Javier Saiz Txanpik; Tito Aldama saxofoiarenak; eta teklatuetan aritzen zen Bingen Mendizabalek .
Plazaratu ziren diskoak; beste askorentzat urratu eta markatu zuten xenda. Hertzainak! Hertzaink! Karra Elejaldek ere hartu zuen parte abentura horretan. 1985eko Hau dena aldatu nahi nuke diskoan, ska estiloaren eraginpean sortutako hartan, 'Eutsi gogor' kanta sinatzen aurkituko duzue aktore arabarra. Baita Gerardo del Pozo ere. Horra hor Josu Zabalarekin 'Aurkariari zorionak' abestiaren hitzen sortzaile.
Urteak joan, diskoak eta kontzertuak etorri. Gerardok (taldearen tresnak eta teknika kontuak ere izan ziren bere ardura eta kezka) utzi zuen musika (musika uzterik bada…) eta maisua izaten hasi.
Utzi/hasi baina, baina, baina, estreinako diskoa egin orduko landutako maketa bat… gorde. Bai, Gerardok gorde egin zuen 1982ko eta 1983ko kantak biltzen zituen maketa bat.
Maketa? Bai. Antigoalean musika grabatzeko, gordetzeko eta erakusteko erabiltzen zen gailu/tramankulua, uholde teknologiko guztien aurrekoa.
Zerk ote, zerk bide, zerk ei, zerk demontre lotzen ditu joan den mendeko grabaketa ziztrin horiek eta hilaren 24an eta 25ean Donostiako Zinemaldian ikusgai izango den film bat?
Ba justu, partekatzen duten harrikada markaz kanpokoak. Partekatzen duten artisau puntu horrek. Berdintzen dituen primitibismo sekulakoak….
Eta beste kontu batek: maketa hartan grabatu ziren kantek pelikularen soinu banda osatzen dute. Erreparatu, arren; belarriak tente izanez gero, honako harribitxi burrunbatsu eta amorruz bete hauek egingo dute eztanda eta ezten pantailan: Eh Txo, Ongi etorri Aita Santua, Hau ez da New York, Galtzailea, Rockanrola batzokian, Ta zer ez da berdin…
Filmaren musika kontu hori are eta malezia handiagoz biribiltzeko, hasierako gonbidatu gisa nor, nortzuk, eta Dead Kennedys beren Man with the dogs-ekin.
Bada ordua Misión a Marte pelikularako sarrera lortzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Musika proiektuei bideratuko diete Durangoko Azokaren Sormen Beka aurten
Euskarri fisiko zein digitalean bi lan baino gutxiago argitaratu dituztenek hartu ahalko dute parte deialdian, irailaren 21a baino lehen. 15.000 euroz lagundutako lana euskarazkoa izango da, hitzik badauka, eta 2027ko Durangoko Azokan aurkeztuko da emaitza.
"Fantasia eta arrazoia": Goyaren artelan handiak biltzen dituen erakusketa, Arte Ederren Gasteizko Museoan
Gerraren hondamenak, Tauromakia, Burugabekeriak eta Kapritxoak dira, besteak beste, Francisco de Goyaren lau sail nagusietakoak. Erakusketa 2027ko otsailera bitarte egongo da Arte Ederren Gasteizko Museoan. Bestetik, Donostiako San Telmo museoan Goya protagonista duen erakusketa bat dago.
Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azokak “arnas-unea eta sorkuntzaren plaza” irekiko ditu
Ekainaren 6an, Euskal Liburu eta Disko Azoka egingo da Lapurdiko udalerrian, zazpigarrenez, Baltsan elkartearen eta Argia komunikabidearen ekimenez. Beñat Oihartzabal hizkuntzalaria omenduko dute.
Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Humanitateak, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
Donostiar artistaren “nazioarteko proiekzioa eta arte garaikidearen berrikuntzan egindako ekarpen erabakigarriak” aitortu ditu sariaren epaimahaiak. Uztailean emango diote golardoa, Maddi Alberdi San Martin Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Gazte Sariaren irabazleari bezala.
Alejandro Gonzalez Iñarrituren hitzaldia astelehenean BBK Aretoan, 'Carne y Arena' erakusketaren inguruko jardueren barruan
Hitzaldia 19:00etan izango da, eta sarrerak eskuragarri daude jada, doan. Mexiko eta AEB arteko mugako migratzaileen eta errefuxiatuen esperientzia eta testigantzetan oinarritutako 'Carne y Arena' murgiltze esperientzia EITBko 5. platoan dago ikusgai martxoaren 16tik ekainaren 20ra arte.
2028rako Veneziako Biurtekoan espazio propioa izateko lanean ari da Euskadi
Hala iragarri du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariordeak eta Kultura sailburuak Venezian egindako ekitaldi instituzionalean. "Aurrera egin nahi dugu, eta gure helburua da euskal sorkuntza artistikoa nazioarteko erakusleiho horretan etengabe proiektatzea", gaineratu du.
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko du Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.