Zaramaga, langileen borrokaren ikur 40 urte geroago
Zaramaga auzoa Gasteizko langileen borrokaren ikurra da, eta atzotik memoriaren museoa ere. Ibilbide artistiko batek 1976ko martxoaren 3an hildako bost langileak gogoraraziko ditu. “Aldaketa sozial sakoneko amets gorriak eta amesgaizto grisak” deskribatzen ditu ibilbideak.
Juan Ibarrondo idazleak egin du ekimenaren gidoia, eta Txaro Arrazola, Irantzu Lekue, Sandra Santos, Veronica Werckmeister eta Marta Gil artisten obrek Zaramagako auzoaren balioak irudikatu dituzte: erresistentzia, elkartasuna eta langile borroka. Ibilbidea Martxoak 3 Biktimen Elkarteak bultzatu du.
Senitartekoek eta biktimek atzo aurkeztu zuten ibilbidea. Espainiako Poliziak sarraskia egin zuen duela 40 urte San Frantzisko elizaren inguruan, Gasteizen. Milaka langile batzarra egiten ari ziren hiru eguneko greba orokorrean.
Zoritxarreko egun hartako irudiak gogorarazten ditu etxebizitza baten horman pintatutako obrak. Bost langile hil eta 100 baino gehiago zauritu zituen Espainiako Poliziak.
Sarraskiaren egunean bertan norbaitek biktimen odolarekin lurrean idatzitakoa gogorarazten du “justizia” hitzak, gorriz.
“Historiako jipoirik handiena"
Eliza “gaseztatzeko” agindua eman zuen Poliziako buruzagi batek. Grabazioaren zati bat jasotzen du horma-pinturak. 2.000 tiro baino gehiago egin zituztela jakinarazi zioten poliziek buruzagiari. Gainera, “historiako jipoirik handiena emateko” lagundu zutela adierazi zuten.
“Hau erabateko gerra da, munizioa agortzen ari zaigu”, esan zuen ‘gris’ batek Zaramagan, duela 40 urteko martxoaren 3 hartan.
Forjas Alavesas enpresako lantegia auzoaren erdigunea bezala kokatzen du ibilbideak; orain merkataritza-gune bat dago bertan. Fenomenoa Gasteizko beste barruti batzuetan errepikatzen zen; izan ere, biztanle gehienak industriatik bizi ziren. Horregatik, beste erkidegoetako familia asko Arabako hiriburura etorri ziren, etorkizun hobeago baten bila.
Oso gertu Michelinen lantegia dago. Frankismoaren amaieran, lehen grebak bertan egin zituzten, 76 protesta-oldearen bezperan.
Gasteizko langileek sarraskian bukatu zen “matxinada” bat egin behar zutenik inork gutxik aurreikusi zezakeen, memoriako ibilbideak ohartarazten duenez. Espainian aldaketa politikoak eta sozialak eskatzen ari ziren.
Emakume langileen paper erabakigarria
Bestalde, Gasteizko grebetan emakumeek izan zuten papera goraipatzen du ibilbideak; izan ere, nesken futbol norgehiagoka bat antolatzera heldu ziren. Helburua erresistentzi kutxak zabaltzeko dirua biltzea zen, baina emakumeen futbola gauza berria zen garai hartan.
Egoerak okerrera egin zuenean eta Gobernua grebekin bukatzen saiatu zenean, “Gasteizko emakume langileek borroka eta erresistentzia gaitasun handia azaldu zuten”.
Ibilbidea larunbatetan eta beste bi egunean egiteko aukera izango dute bisitariek.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.