Zer da 11/13 auzia eta zer leporatzen diete auzipetuei?

2013ko irailaren 30ean Guardia Zibilak 18 pertsona atxilotu zituen, Auzitegi Nazionaleko 6. Instrukzio Epaitegi Zentralak aginduta. Era berean, Herrira mugimenduaren aurkako operazioan lau lokal miatzeko eta ixteko agindua eman zuen. Gainera, elkartearen jarduera bi urtez bertan behera uztea agindu zuen.

Atxilotuak epailearen esku jarri zituzten 2013ko urriaren 3an. Horietako lau bermepean espetxera bidali zituen epaitegiak, eta gainerakoak kautelazko neurriekin aske utzi zituen.

Herrira mugimendua 2012ko hasieran sortu zen, "pertsona preso eta erbesteratuen egoerari konponbideak emateko" helburuarekin, "Euskal Herrian bakea eraikitzeko markoan", kolektiboak berak dossier batean azaldu duenez.

Euskal Herri osoan 250 lantalde baino gehiago osatzera heldu ziren. Bere ibilbide laburrean, pertsonen ekarpenak jaso eta milaka herritarrek ekimenetan parte hartu zuten, besteak beste: dozenaka milaka pertsona bildu zituzten mobilizazioak Bilbon, 'Plazak bete' ekimena (250 plaza baino gehiago herrietan eta hiriburuetan), gaixotasun larriak dituzten presoak askatzea eskatzeko gau-ekitaldia, 'Azken Ziaboga' ekitaldia Donostian edo 'Herritarren Epaia' martxa 197/2006 doktrina (Parot doktrina) indargabetzea eskatzeko. Era berean, sakabanaketaren aurkako hainbat ekimen abian jarri zituen.

Bestalde, Guardia Zibilak beste zortzi pertsona atxilotu zituen 2014ko urtarrilaren 8an, Auzitegi Nazionaleko 6. Instrukzio Epaitegi Zentralak aginduta. Horien artean hiru abokatu atxilotu zituzten. Atxilotuak Euskal Preso Politikoen Kolektiboko (EPPK) bitartekari gisa publikoki aurkeztu ziren 2012ko ekainaren 2an.

Polizia operazio berdinean zenbait abokaturen bulegoak miatu zituzten, baita senatari baten bulegoa ere.

Guztiei gehienezko atxiloaldia (72 ordu) luzatu zieten. Bost egun atxilotuta eman ondotik, epailearen esku utzi eta espetxera bidali zituzten.

2012an, EPPK-ko kideek eztabaida batean parte hartu zuten, "ezker abertzaleak bide politiko eta demokratikoen alde abiatutako bidea bultzatzeko xedearekin".

EPPK-ko kideek ez zuten eragile politiko, sozial eta sindikalekin zuzenean biltzeko aukerarik. Ondorioz, agiri publiko baten bidez, pertsona presoen defentsan aritu izan diren pertsonek "zubi lana" egitea eskatu zuen EPPK-k.

Esan bezala, pertsona horietako askok, inputatuek barne, agerraldi publikoa egin zuten 2012ko ekainean, EPPK-k egindako eskaera onartuz.

11/13 auziko ikertuak. Argazkia: 47ak herrian.

2015eko urtarrilaren 12an, Eloy Velasco epaileak beste 12 abokatu atxilotzeko agindua eman zion Guardia Zibilari, baita haien bulegoak miatzeko ere. Era berean, Herrira elkartearekin lotuta, beste lau pertsona atxilotu zituzten, terrorismoa finantzatzea egotzita. Sei hilabete lehenago, ikertuak izaten ari zirela salatu zuten operazioan atxilotutako abokatuek, eta deitzen zituztenean epailearen aurrean agertzeko borondatea azaldu zuten.

Egun berean, Guardia Zibilak LAB sindikatuaren Bilboko egoitza miatu zuen, Herrira mugimenduarekin lotutako atxilotuetako batekin. Bi egun lehenago Bilbon egindako manifestazioan zehar bildutako dirua atzeman zuten guardia zibilek sindikatu abertzalearen bulegoetan. Manifestazioa Sare kolektiboak deitu zuen.

Polizia operazioan, sindikatuaren egoitzaz gain, abokatuen hiru bulego eta zenbait etxebizitza eta lokal miatu zituzten. Atxilotuen kontu korronte pertsonalak eta profesionalak blokeatu zituzten, baita ondasunak ere.

Urtarrilaren 14an epailearen esku jarri zituzten. Hiru pertsona espetxera bidali zituzten, eta gainerakoak kautelazko neurriekin aske geratu ziren. Era berean, Iñaki Goioaga Llano senatariaren kontrako ikerbidea hastea eskatu zion Eloy Velasco epaileak Auzitegi Gorenari.

Euskal presoen defentsan lan egin duten abokatu gehienak Auzitegi Nazionalean aritu izan dira, baina baita beste instantzia judizialetan ere (Auzitegi Gorena, Auzitegi Konstituzionala edo Giza Eskubideen Europako Auzitegia).

Atxiloketek eta auzipetzeek eragin dien "kalte pertsonal eta profesionala" salatu dute presoen abokatuek. "Euren lana aurrera eraman ahal izateko sekretu eta konfidentzialtasun berme guztiak hautsi dira", erantsi dutenez.

Abokatu auzipetuen ahotan, "baldintzapeko askatasunaren markoan inposatutako baldintzak euren lan juridikoa guztiz mugatu du, eta ondorioz, bezeroen defentsarako eskubideari kalte egin dio".

Azkenik, Guardia Zibilak lau pertsona atxilotu zituen 2015eko martxoaren 25ean: Etxerat presoen senideen elkarteko bi kide eta Jaiki-Hadi osasuneko profesionalen kolektiboko beste bi kide. Horietako hiru psikologoak dira. Haien zeregin profesionala pertsona presoak eta haien senitartekoak artatzea da. Atxilotuei Istanbuleko Protokoloa aplikatzen ote zaien egiaztatzeko orduan adituak ere badira.

2015eko martxoaren 27an epailearen esku jarri zituzten. Magistratuak espetxeratzeko agindua eman zuen, 15.000 euroko fidantzapean eta kautelazko neurriekin.

Guztira, 47 pertsona atxilotuei "erakunde terroristako kide izatea", "terrorismoa finantzatzea", "terrorismoa goratzea" eta "kautelazko neurriak urratzea" egotzi diete 11/13 auzian. Akusazio idatziaren arabera, 602,2 urteko espetxe-zigorra eskatu diete.

Fiskaltzak delitutzat jotzen dituen gertakariak "giza eskubideen defentsan" auzipetuek egindako lanean kokatzen dira: bileretan parte hartzea, adierazpen publikoak, prentsaurrekoetan agerraldiak, bilerak eragile politiko, sozial eta sindikalekin, eta pertsona presoei egindako bisitak.