Abian da XII. Legealdia Eusko Legebiltzarrean

XII. Legegintzaldiko Legebiltzarra astelehen honetan osatu dute, koronabirusaren aurka ezarritako prebentzio neurriek markatutako osoko bilkura batean; lau urtera begira, EAJk eta PSE-EEk gehiengoa izango dute Vox eserleku batekin sartzen den erakundean.

Osoko bilkura Diputazio Iraunkorreko Mahaiaren hautetsi guztiei banan-banan deituta hasi da, eta euren eserlekuak hartuz joan dira. Beren besaulkietan kokatu ondoren, manpara gardenez bereizita eta guztiak dagozkien maskarekin babestuta, Adineko Mahaia osatu dute, eta hori arduratu da osoko bilkuraren gainerakoa zuzentzeaz.

Legebiltzarkide zaharrenek eta gazteenek osatutako Mahaia zuzendu du Jose Antonio Suso (EAJ) legebiltzarkiderik zaharrenak, eta koronabirusaren biktimen alde minutu bateko isilunea egiteko deia egin die legebiltzarkideei.

Hautagaitzak aurkeztu ondoren, hiru bozketa egin dituzte datozen lau urteetan Eusko Legebiltzarreko gobernu-organoko 5 postuak beteko dituzten pertsonak aukeratzeko. EAJk eta PSE-EEk, gobernu-ituna berrargitaratzea negoziatzen ari direnek, gehiengoa dute, nazionalistek 31 eserleku baitituzte eta sozialistek 10, Ganberako 75 eserlekuetatik 41.

EAJk, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek akordioa lortu zuten ostiralean, eta, horren arabera, EAJk 5 postuetatik 2 ziurtatuta zituen, eta Elkarrekin Podemosek eta PSE-EEk, bana. Bosgarrena EH Bildurentzat geratu da, baina ez du akordioarekin bat egin, 21 eserlekurekin 2 eserleku zituela iritzita. Lehen bozketan, Bakartxo Tejeria berriro aukeratu dute, hirugarrenez jarraian, Eusko Legebiltzarreko presidente, bere taldearen eta PSE-EEren babesarekin, gehiengo osoa lortuta. Bigarrenean, presidenteordetzak izendatu dituzte, lehena Txarli Prieto Sozialistarentzat izan da, EAJren eta PSE-EEren botoei esker, eta bigarrena Eba Blancorentzat (EH Bildu); hirugarren batetik atera dira bi idazkaritzak, lehena Iñigo Iturraterentzat (EAJ) eta bigarrena Gustavo Angulorentzat (Elkarrekin Podemos).

Amaia Martinez Voxeko legebiltzarkideak Mahaiko postu guztietarako hautagaitza aurkeztu du, eta Laura Garrido PP+Cs alderdiko ordezkariak ere parte hartu du idazkaritzan. Bi kasuetan, bankuko kideen babesa baino ez dute lortu, eta Vox eta Carlos Iturgaiz buru duen koalizioa ez dira organo horretako kide.

Legegintzaldiaren hasierako saioan izandako gonbidatuen artean, Andoni Ortuzar eta Vox alderdietako buruzagi nagusia den Santiago Abascal izan dira. Halaber, Euskadiko erakundeetako ordezkariak egon dira, eta, aurrekoetan bezala, Tejeriaren alabak ere izan dira saioan.

Tejeriak Estatutuaren eguneratzearen alde egin du

Bajartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidente hautatu berriak osoko bilkura berriaren aurrean adierazi duenez, "Legegintzaldi honetan Gernikako Estatutuaren erreforma amaitzeko unea iritsi da, euskal herritarren eskubide politiko, ekonomiko, sozial, linguistiko eta kulturalak bermatu ahal izateko".

Presidenteak XII. legegintzaldiko ganbera eratu ostean hartu du hitza, eta "Estatuarekiko harreman eredu berri bat ezinbestekoa dela" aldarrikatu du, "berdintasunean, bilatelaritatean eta itunean" oinarrituta.

"Euskaldunok erabakitzen duguna errespetatzea behar dugu. Gure autogobernuaren eguneraketa amaitzeko unea iritsi da", esan du presidenteak, baina, hala ere, datozen lau urteetako lehentasuna covid-19aren pandemiak eragindako" ondorio larriei "aurre egiteko neurriak hartzea dela esan du, "ekonomia suspertzeko, enplegua sortzeko eta ahulenak artatzeko".

Egoera horretan lankidetza ezinbestekoa dela esan du, eta horrek esan nahi du legegintzaldi honetan "inoiz baino akordio zabalagoak" beharko direla, bai alderdien artean, bai erakundeen eta eragileen artean.

Minutuko isilune

Uztailaren 12ko hauteskundeetatik sortutako Eusko Legebiltzarrak minutu bateko isilunea egin du astelehen honetan koronabirusaren pandemiaren biktimen omenez, XII. Legegintzaldia osatzeko saioan 75 legebiltzarkideek eserlekuak hartu eta gero.

Legebiltzarreko Diputazio Iraunkorreko Mahaiak errefusatu egin du 75 legebiltzarkide berriek Konstituzioa bete behar izatea eserlekuak eskuratzeko. Organo hori osoko bilkura baino lehen bildu da, eta PP+Ck Ganberako ordezkariek Konstituzioa onartzeko aurkeztutako eskaera ezestea erabaki du.

Aurreko legegintzaldiaren hasieran ere atzera bota zen eskaera horri erantzutea "bidezkoa ez" zela iritzita; izan ere, "Hauteskunde Legeak eta aurrekariek" ez dute jasotzen Eusko Legebiltzarrean "formulismo" horren derrigortasuna.

Batzordekideak izendatu

Saioa amaitu aurretik, batzordekideak aukeratzeko saio monografikoaren data zehaztuko da, seguru asko ostegunerako, eta han aztertuko dituzte legebiltzarkideen balizko bateraezintasunak. Batzorde horrek 20 egun ditu gehienez jota txostena kaleratzeko, baina talde parlamentarioen asmoa da lana arintzea hilaren 13an onartu ahal izateko.

Saio horren amaieran, inbestidura-saioaren data iragarriko du Ganberako Presidentetzak. Ofiziala ez bada ere, Iñigo Urkullu lehendakari inbestituko duen saioa  irailaren 3an izan liteke.

Izan ere, legegintzaldi berriari ahalik eta lasterren ekiteko asmoa erakutsi du sarritan jarduneko lehendakariak, COVID-19ak eragindako erronkei aurre egin ahal izateko.