Memoria Demokratikoaren legeko funtsezko hamar ezaugarri
Gerra Zibilean eta diktadura frankistan zehar desagertutako pertsonak bilatzeko Espainiako Estatuaren konpromisoa, eta 1978tik 1983ra egindako giza eskubideen urraketen ikerketa Memoria Demokratikoaren lege berriko ezaugarrietako bi dira. Hauek dira legearen funtsezko hamar ezaugarriak:
1. Desagertutako pertsonak bilatzeko ardura Espainiako Estatuak hartuko du
Gerra Zibilean eta diktaduran desagertutako 114.000 pertsonak bilatzea Estatuko Administrazio Orokorraren ardura izango dela dio legeak, gainerako administrazio publikoen eskumenei kalterik egin gabe.
Horretarako, Estatuak pertsona desagertuak aurkitzeko mapa bat egingo du, eta Gerra Zibileko zein diktadurako biktimen DNArekin banku bat sortuko du, gorpuzkien identifikazio lanean profil genetikoak alderatu ahal izateko.
2. Erregimen frankista legez kanpo utziko dute
Erregimen frankista zein epaimahai frankistak legez kanpo utziko ditu legeak, baita zigor guztiak baliogabe utzi ere. Horri esker, frankismoaren biktimek "aitortza eta erreparazio pertsonalaren adierazpen" bat lortzeko eskubidea izango dute.
3. Amnistiaren legearen aurrean, nazioarteko zuzenbidea nagusituko da
Arau berriak ez du 1977ko Amnistia Legea indargabetuko, baina giza eskubideen urraketa larrien edo nazioarteko zuzenbide humanitarioaren biktimen egiarako eskubidea bermatu" beharra dagoela azpimarratzen du, "baita aitortza eta erreparazioa ere".
4. 1978tik 1983ra egindako giza eskubideen urraketen ikerketa
Espainiako Gobernuak, EH Bilduk eta Mas Paisek adostutako zuzenketaren arabera, 1978tik 1983ko bukaerara arte "demokrazia sendotzearen alde" borroka egin zuten pertsonei egindako giza eskubideen urraketak ikertzeko batzordea sortzea aurreikusten du legeak, baita "aitortza eta erreparaziorako bideak aztertu" ere.
5. Areto fiskal batek giza eskubideen urraketak ikertuko ditu
Estatu kolpe, Gerra Zibil eta diktadura frankistan zehar giza eskubide eta nazioarteko zuzenbidearen urraketak ikertzeko Areto Fiskal bat sortzea aurreikusten du legeak.
6. Biktimaren definizioa
1936ko uztailaren 18ko Estatu kolpetik 1978ko Konstituzioa indarrean sartu arte kalte fisiko, moral edo psikologikoa, ondarean kaltea ala oinarrizko eskubideen murrizketa jasan zituzten pertsonak biktimatzat hartuko ditu legeak.
7. Erorien Harana Cuelgamuros harana izendatzera pasako da
Memoria demokratikoaren tokiekin inbentario bat sortuko dute; besteak beste, Erorien Harana Cuelgamuros harana izendatuko dute. Horrela, eraikuntzaren inguruabarrak eta esanahia azalduko dituzte, "balio konstituzional eta demokratikoak sendotzeko helburuarekin".
8. Artxiboak ikusteko eta aztertzeko bermea
1936ko estatu kolpetik, Trantsizioa igaro eta 1978ko Konstituzioa indarrean sartu arte jazotako gertakari guztien inguruko artxibo publiko zein pribatuak ikusteko eta aztertzeko eskubidea bermatuko du legeak.
9. Hezkuntzarako edukien eguneratzea
"Balio eta askatasun demokratikoen aldeko borrokaren" eta Espainiako historia eta memoria demokratikoaren ezagutza zabaltzeko xedearekin, DBH, Lanbide Heziketa eta Batxilergoko edukiak eguneratzeko asmoa du legeak, "gerran eta diktaduran zehar izan zen errepresioa" islatzeko.
10. Gerra eta diktadura garaiko noblezia-tituluak ezabatzea
Azkenik, legeak 1948 eta 1978 artean emandako 33 noblezia titulu ezabatuko ditu, besteak beste, Primo de Rivera dukea, Calvo Sotelo dukea eta Mola dukea.
Zure interesekoa izan daiteke
Poliziaren torturaren zazpi biktimak ekimen judizial bateratu bat abiatu dute, Espainiako Justiziari eskatzeko haien kasuak ikertu ditzala
Espainiako Estatua zazpi kasu horiek ez ikertzeagatik zigortu zuen Estrasburgoko Giza Eskubideen Europako Auzitegiak. Horietako bat Martxelo Otamendi da, Egunkariaren auzian atxilotu zuten, eta torturak salatu zituen kazetariak.
Alkatetzak argituta, Euskal Hirigune Elkargorako lehia irekitzen da orain
Apirilean erabakiko da zein izango den Ipar Euskal Herriko erakunde administratiboaren lehendakari berria. Jean Rene Etchegaray Baionako alkatea izan da 2017tik karguan, baina Iriart zein Etxeleku ere hautagai izan daitezke.
Baionako auzapez izaten jarraituko du Etchegarayk, Blanco estreinatuko da Biarritzen, Etxeleku Kanbon, eta EH Baik babesten duen Horn Bokalen
Orain arteko auzapezek errepikatuko dute Hendaian, Donibane Lohizunen, Azkainen, Maulen eta Beskoitzen. EH Baik Urruña galdu du.
Chivitek, UPNk eta PPk gogor gaitzetsi dute Korrikan ETAren aldeko ikurrak erakustea
Korrika Txantreatik (Iruñea) igaro denean, lekukoa zeramaten bi lagunek ETAko bi presoren argazkiak erakutsi dituzte, eta horrek UPNren, PPren eta Maria Chivite Nafarroako presidentearen haserrea eragin du.
Egiari Zor Fundazioak Pasaiako sarraskiko biktimak omendu ditu, hil zituztenetik 42 urte bete direnean
Estatuko Segurtasun Indarrek Komando Autonomo Antikapitalistetako lau kide hil zituztela 42 urte bete dira gaur, eta horren kariaz Egiari Zor Fundazioak ekitaldia egin du Azpeitian, biktimen jaioterrian, haien lagun eta senideekin batera.
Otxandianok "bakearen ekonomiaren aldeko lidergo politiko sendo baten falta" leporatu dio Pradalesi
Eusko Legebiltzarreko EH Bilduren bozeramaileak kritikatu egin du Mikel Torres Ekonomia sailburuak "armagintza-industria babestu eta garatzearen alde" egin zuela.
Pradalesek Agirreren ondarea aldarrikatu du haren heriotzaren urteurrenean: "Bake gizona, letra larriz"
Lehendakariak Jose Antonio Agirre ekarri du gogora, haren heriotzaren 66. urteurrenean, eta haren balioek nazioarteko egungo testuinguruan duten indarra azpimarratu du.
Abian da udal hauteskundeen bigarren itzulia Ipar Euskal Herriko 11 herritan
Baionan eta Biarritzen aliantzak lortu dituzte aste honetan bigarren itzulirako txartela lortu duten zerrendetako batzuek. Kanbon, Donibane Lohizunen, Hendaian, Urruñan, Maulen, Bokalen, Beskoitzen eta Azkainen, ordea, ez dute adostasunik lortu, eta hautagaitza bakoitzak bere bidea egingo du.
Ione Belarrak "zitala" deitu dio Josu Jon Imazi
Irango gerraren harira, deigarria izan da gaur Ione Belarra Podemoseko idazkari nagusiak Josu Jon Imaz Repsoleko kontseilari delegatuaren kontra erabili dituen hitzak: "Gerra hau Josu Jon Imazek ordaindu dezala, zitalki joan zen-eta Donald Trumpengana".
PSNko zinegotzi batek eraman du Korrikako lekukoa Milagron, eta ikusleen artean Santos Cerdan izan da
Erriberan ibili da larunbat honetan Korrika eta Milagron, PSNko zinegotzi sozialista batek eraman du lekukoa Udalaren izenean (UPNk eta PSNk osatzen dute udalbatza). Euskadin ez bezala, alderdi sozialista normaltasunez ari da Korrikan parte hartzen Nafarroan. Milagro, bestalde, Santos Cerdan PSOEren antolakuntzako idazkari ohiaren herria da eta ETBk jaso duenez, terraza batean harrapatu du Korrika. Handik, irribarretsu agurtu ditu korrikalariak.