MEMORIA HISTORIKOA
Gorde
Kendu nire zerrendatik

40 urte igaro dira Baionako Monbar hoteleko atentatutik, GALek egindako odoltsuena

Lau pertsona hil zituzten, tirokatuta, eta bostgarren bat zauritu zuten. Urte batzuk geroago hilketaren autore materialak epaitu zituzten: Marseillako bi mertzenario. Epaiketan zehar, Espainiako Estatuko zerbitzu sekretuek kontratatu zituztela aitortu zuten, baina ikerketa itxi zuten, froga faltagatik.

Iragarkia
Hotel Monbar puerta el 26 de septiembre de 1985, un día después del atentado de los GAL donde murieron cuatro personas
18:00 - 20:00

Baionako Monbar hotela, atentatuaren biharamunean. Argazkia: EITB

Ostegun honetan, irailak 25, 40 urte bete dira Baionako Monbar hoteleko atentatua gertatu zenetik. GALek egindako odoltsuena izan zen: lau pertsona hil eta beste bat zauritu zuten.

1985eko irailaren 25ean hainbat lagun sartu ziren hoteleko jatetxean gaueko, 21:15ak aldera, eta elkarrekin bilduta zeuden biktimen aurka tiroka hasi diren. Agustin Irazustabarrena Urruzola, Inaxio Asteasuinzarra Pagola eta Jose Mari Etxaniz Maiztegi lekuan bertan hil ziren. Sabin Etxaide Ibarguren, berriz, handik ordu gutxira zendu zen, Baionako erietxean.

Atentatuan Jean Iriart ere zauritu zen. Poliziak 9 milimetroko 15 bala-zorro aurkitu zituen gertaeren lekuan.

Hiltzaileek korrika alde egin zuten, baina hainbat herritar atzetik joan zitzaizkien, eta haietako bi geldiarazi eta atxilotzea lortu zuten.

GALek atentatuaren egiletza onartu zuen. ETAk, bere aldetik, komunikatua igorri zuen, eta lau hildakoak taldeko kide zirela baieztatu.

Hurrengo egunak tentsio handikoak izan ziren. Poliziaren presentzia nabarmena izan zen bai hilotzak Gipuzkoara eramaten zituzten bitartean, baita sorterrietan (Astigarraga, Hernani, Urretxu eta Zestoa) egin ziren elizkizun eta hobiratzeetan ere.

Bi atxilotuak 1989an epaitu zituzten. Lucien Mattei eta Pierre Frugoli Marseillako mertzenarioak ziren, eta epaiketan aitortu zuten Espainiako zerbitzu sekretuak kontratatuta aritu zirela. Bizi arteko espetxe zigorra ezarri zieten.

Deklarazio horri lotuta, Jose Amedo eta Michel Dominguez polizia ohiak ikertu zituzten, baina 1991n kasua itxi zuten, froga nahikorik ez zegoela argudiatuta. 1995an Audientzia Nazionaleko Baltasar Garzon epaileak ikerketa berrabiaraztea erabaki zuen. Prozesu hura ere froga nahikorik aurkitu ez zutelako itxi zuen, 2001. urtean.

Gogoraren erakusketa

Urteurrena oroitzeko, Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Gogora Institutuak Monbar hoteleko atentatuari buruzko erakusketa bat zabalduko du hurrengo astelehenean, irailaren 29, Donostiako Ernst Lluch kultur etxean. Urriaren 20ra arte egongo da ikusgai.

Zure interesekoa izan daiteke

VITORIA, 17/06/2026.- El portavoz de EH Bildu, Pello Otxandiano, en el estrado durante un pleno del Parlamento Vasco monográfico, promovido por EH Bildu, para debatir sobre políticas que garanticen la seguridad vital en un contexto internacional de guerras y de grandes transformaciones mundiales, que requieren afrontar medidas para combatir el encarecimiento de la vida, mejorar los servicios públicos y responder a las "emergencias de cuidados y vivienda". EFE / L. Rico
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Justizia sailburuak botere publikoek eragindako torturaren biktimen egiaren, justiziaren eta duintasunaren alde lan egiteko deia egin du Legebiltzarrean

Maria Jesus San Jose Justizia sailburuak tortura botere gehiegikeria izan zela esan du, eta erabat gaitzetsi du. Horren hitzetan, Ebaluazio Batzordeak 183 biktima aitortu ditu ofizialki. Egiari Zor eta Berridatzi biktimen elkarteak ere izan dira Legebiltzarrean, eta biktimen aitortza eskaerak aurkezteko epeak zabaldu eta 1960tik gaurdainoko kasuak aitortzeko eskatu dute.

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Bengoetxeak, ETSri emandako laguntzari buruz: “Arrakasta kulturala lagundu behar da, eta ez zigortu”

Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuak ETS talde arabarrari emandako dirulaguntzak babestu ditu, ehundik gora musikarik zalantzan jarri ostean. Horren hitzetan, "arrakasta kulturala ez da zigortu behar, lagundu baizik". Horrela erantzun dio sailburuak Jon Hernandez Sumarreko legebiltzarkideak Eusko Legebiltzarreko kontrol saioan egin dion galderari.

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Estatutua bete eta "beste fase bat" irekitzeko eskatu dio Pradalesek Sanchezi

Pradales lehendakariak mezu argia igorri dio Espainiako Gobernuari eta Pedro Sanchez presidenteari Eusko Legebiltzarrean. Pradalesen esanetan, "asko dago oraindik egiteko", eta "maila handiko negoziazioa eta erritmoa" behar dira orain. Lehendakariaren arabera, "adostutako guztia bete behar da konfiantza politikoa mantentzeko". Pradalesek gogorarazi du Sanchez presidenteak "irmotasuna" erakutsi duela karguan jarraitzeko, eta horri lotuta eskatu dio "irmotasun bera" Gernikako Estatutua behin betiko betetzeko.

18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Diez Antxustegi: “Lortu dugun akordioaren arrazoi nagusia da euskara zentrala dela guretzat”

EAJk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramailea, Joseba Diez Antxustegi, Euskadi Irratiko "Faktoria" saioan izan da, eta euskarari Administrazioan segurtasun juridikoa emateko akordioren nondik norakoak azaldu ditu. Horren hitzetan, Enplegu Publikoaren Legea aldatzeko ados jarri dira EH Bildurekin, bere bazkidea den PSE-EE alde batera utzita, euskara “gai zentrala” delako EAJrentzat. Horrela, EH Bildurekin antzeko beste akordio batzuk adosteko aukeraz galdetuta esan duenez, "ez nuke aurreikuspenik elikatuko, euskara gai berezia delako”.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X