Gogora Institutuak % 30 handituko du 2026an ikerketa historikoetarako aurrekontua

Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuaren Zuzendaritza Kontseiluak 2026ko ekitaldirako aurrekontuen aurreproiektua onartu du gaur, 5.283.000 eurokoa. Gogoraren zuzendari Alberto Alonsok azpimarratu duenez, ikerketa historikoetara bideratutako partida % 30 handiagoa izango da, hain zuzen, 385.000 eurokoa.

Izan ere, hainbat ikerketa-ildo jorratuko dituzte datorren urtean, besteak beste, Frankismo garaiko sexu- eta genero-aniztasunari buruzkoa; Emakumea babesteko Patronatuak EAEn izan zuen funtzionamendua aztertzekoa; eta lehen Eusko Jaurlaritzako kideei, kargu politikoei eta funtzionarioei buruzkoa, euskal gobernua sortu zenetik 90 urte beteko direlako.

Alonsoren arabera, ikerketaren lan-ildoa indartzea da Gogora Institutuaren berezko helburuari erantzuteko bidea: “Eragile aktibo izatea, alegia, iraganeko gertaerak ezagutzeko eta ulertzeko; herritarrei baliabideak emango dizkiena memoria kritikoa eta gogoetatsua eraikitzeko, zorroztasun historikoan eta gure iraganarekiko etengabeko eztabaidan oinarrituta”.

Jarduera-plana

Era berean, datorren urtean martxan jartzeko jarduerak onartu dituzte, hala nola Bakearen Aldeko Koordinakundearen sorreraren 40. urteurrenari begirako erakusketa, lehen Eusko Jaurlaritzaren sorreraren 90. urteurrena eta Martxoaren 3an Gasteizen izandako gertakarien 50. urteurrena.

Alberto Alonsok, halaber, Gerra Zibilean Desagertutako Pertsonak Bilatu eta Identifikatzeko proiektua indartzen duten kontuetan eta astearte honetan onartutako planean islatutako hainbat jarduera aipatu ditu, baita pertsona horiek duintzeko jarduerak ere.

Memoriaren Eguna

Azaroaren 10ean, Eusko Jaurlaritzak Memoriaren Eguna ospatuko du berriro ere, terrorismoaren eta indarkeriaren biktima guztiak oroitzeko ekitaldi instituzional batean. Aurten Gasteizko Europa Jauregian izango da, 12:00etan.

Gogora Institutuko zuzendariak adierazi duenez, aurtengoan, biktimen aitortza publiko eta sozialak gizarteari ematen diona azpimarratu nahi dute, “bizikidetzaren aldeko aktiboak batuz”.

Alberto Alonsok, halaber, Gogora Institutuaren hurrengo jardueren berri eman du; besteak beste, abenduaren 1ean Barakaldoko BECen egingo duten ikasle gazteen, biktimen, espezialisten eta gizartearen arteko topaketa.

Oraingo honetan, Francisco Franco diktadorearen heriotzaren 50. urteurrenean, Gogorak "diktaduraren azken urteak desmitifikatzeko" jarduera bat proposatuko du, gertatu ziren “giza eskubideen urraketa larriak eta urte horietan iraun zuten eskubide eta askatasun falta" azpimarratzeko.