Garaikoetxea, euskal autogobernuaren oinarriak ezarri zituen lehendakaria
Trantsizioan ezinbesteko papera izan zuen politikaria, bere ardura nagusietako bat izan zen euskal erakundeen egitura marraztu eta eraikitzea. EAJrekin izandako desadostasunek eraman zuten Eusko Alkartasuna sortzera.
Carlos Garaikoetxea, artxiboko irudi batean.
"Ni politikan sartu nintzen min ematen zidalako Nafarroan euskarak atzera nola egiten zuen ikusteak". Hitzok erabili zituen Carlos Garaikoetxea Urrizak bere bokazioaren eta politikari ibilbidearen hastapenak azaltzeko, Garaikoetxea, una transición inacabada dokumentalean.
1938an Iruñean jaioa, trantsizioko lehendabiziko lehendakaria izan zen 1980an, Eusko Alderdi Jeltzaletik. Artean Frankoren diktaduraren arrastoak oso presente zeudela, ia hutsetik erakundeak martxan jartzea izan zen bere egiteko nagusia, hainbat iritzi politiko uztartuz. Bi aldiz hautatu zuten lehendakari kargurako (1980 eta 1984).
Nafarroako hiriburuko Eskolapioetan egin zituen lehen ikasketak, eta ondoren, Zuzenbidean eta Ekonomian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Londresen eta Parisen osatu zuen bere ibilbide akademikoa. Hain zuzen, abokatu zein ekonomialari gisa zuen begirada teknikoa giltzarri izan zen Gasteizko Gobernura iritsi zenean, jaio berria zen Gernikako Autonomia Estatutua (1979) garatzeko.
1975an eman zituen lehen urratsak politikan, EAJn afiliatuta, eta lau urte geroago, sektore pribatua utzi zuen, politikan buru belarri jarduteko. Euzkadi Buru Batzarraren (EBB) presidente izatera ere iritsi zen, 1977tik 1980ra, eta 1979ko udal eta foru hauteskundeetan, Nafarroko Foru Parlamentuan eserlekua eskuratu zuen. Urte hartako ekainean, Euskal Kontseilu Nagusiaren lehendakari izendatu zuten, eta Ramon Rubial ordezkatu zuen.
Lehendakari izan zen urteetan, Jaurlaritzak, besteak beste, Ertzaintza, Osakidetza eta EITB jarri zituen martxan. Halaber, langile publikoak sindikatzea ahalbidetzen zuen arauari haren agintaldian eman zioten hasiera, eta euskal gizartean inpaktu handia izan zuten hainbat gertakari kudeatzea egokitu zitzaion: tartean, 1983ko uholdeak, Oizko hegazkin istripua eta Ortuellako eskola batean izandako leherketa.
Lurralde Historikoen Legearen harira EAJren zuzendaritzarekin izandako desadostasunen ondorioz, lehendakari kargua utzi zuen 1985ean, eta Jose Antonio Ardanzak hartu zuen haren lekukoa. Alderdiaren barruan zatiketa eragin zuen horrek, eta hilabete batzuk geroago Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuten, Garaikoetxeak gidatuta. 1999. urtera arte izan zen EAren burua, eta, aldi horretan, Nafarroako parlamentari hautatu zuten hainbat alditan. Eurodiputatu ere izan zen.
1999an utzi zuen politika aktiboa, baina beti oso lotuta egon da EAren erabakietara. 2009an alderdi abertzaleen batasuna sustatzeko dokumentuaren aurkezpenean hartu zuen parte, eta hortik jaio zen, prozesu luze bat eta gero, EH Bildu.
Sagrario Minarekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten. Gaur arratsaldean zendu da, Iruñean.
Zure interesekoa izan daiteke
Itxasok Otxandianori erantzun dio EH Bildu "hirigintza garapenaren eta eraikitzearen aurka" agertu dela udaletan orain arte
Etxebizitzaren arazoari aurre egiteari dagokionez, azken hamar urteak "galdutzat" jo ditu EH Bilduk. Baieztapen horren aurrean, Etxebizitza sailburuak "bakoitzak bere erantzukizuna bere gain hartzeko" deia egin du astearte honetan. Denis Itxasok "proposamen zehatzak" eskatu dizkie indar politikoei.
Euskadik "bakearekin, demokraziarekin eta giza duintasunarekin" duen konpromisoa defendatuko du Pradalesek aita santuarekin izango duen bileran
Maria Ubarretxena Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak Gobernu Kontseiluaren osteko agerraldian azaldu duenez, Imanol Pradales lehendakaria Leon XIV.a aita santuarekin bilduko da asteazkenean Vatikanoan, eta, bertan, Euskadik "bakearekin, demokraziarekin, giza duintasunarekin eta justizia sozialarekin" duen konpromisoa defendatuko du.
Pello Otxandiano: “Orain arte ezagutu gabeko eskalan etxebizitza publikoa sustatzea proposatzen dugu”
EH Bilduk koalizioaren etxebizitza plana aurkeztu eta ordu gutxira, Pello Otxandiano, Eusko Legebiltzarreko koalizioaren bozeramailea, Radio Euskadiko Boulevard saioan izan da. Han, etxebizitza arloko bere alderdiaren proposamenak azaldu ditu, eta arreta berezia jarri du etxebizitza publikoko proposamenetan. “Badago ardatz bat bereziki garrantzitsua: herri honetan orain arte ezagutu gabeko eskalan etxebizitza publikoa sustatzea. Arazoari benetan heldu nahi bazaio, funtsezkoa da etxebizitza publikoaren parke handi bat sustatzea, azpiegitura sozial estrategiko gisa”, adierazi du.
Otxandiano: "Hemen ez da etxebizitza politikarik egin, politika inmobiliarioa egin da"
EH Bilduk "anbizio handiko" plan bat aurkeztu du, etxebizitza merkatuan esku-hartzearen aldeko apustua egiteko; Babes Ofizialeko Etxebizitzaren (BOE) "eskala handiko" sustapenaren alde egiteko, "ahalegin publikoa biderkatzeko"; eta etxebizitzaren "funtzio soziala babestearen" alde egiteko plana darabil koalizioak, beraien hitzetan.
Pedrosa: "Ikastetxeen integrazioak familiekin lan egitea eskatzen du; hausnartu egin behar da zergatik ari garen hori egiten, datuekin"
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak, Egun Onen, adierazi du Araban bost integrazio egin dituztela, eta "hamar ikastetxe" egon direla "inplikatuta". Bizkaian, ordea, ikastetxe batzuk beste batzuetan integratu direla jakinarazi du.
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.