Garaikoetxea, euskal autogobernuaren oinarriak ezarri zituen lehendakaria

"Ni politikan sartu nintzen min ematen zidalako Nafarroan euskarak atzera nola egiten zuen ikusteak". Hitzok erabili zituen Carlos Garaikoetxea Urrizak bere bokazioaren eta politikari ibilbidearen hastapenak azaltzeko,  Garaikoetxea, una transición inacabada dokumentalean. 

1938an Iruñean jaioa, trantsizioko lehendabiziko lehendakaria izan zen 1980an, Eusko Alderdi Jeltzaletik. Artean Frankoren diktaduraren arrastoak oso presente zeudela, ia hutsetik erakundeak martxan jartzea izan zen bere egiteko nagusia, hainbat iritzi politiko uztartuz. Bi aldiz hautatu zuten lehendakari kargurako (1980 eta 1984).

Nafarroako hiriburuko Eskolapioetan egin zituen lehen ikasketak, eta ondoren, Zuzenbidean eta Ekonomian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Londresen eta Parisen osatu zuen bere ibilbide akademikoa. Hain zuzen, abokatu zein ekonomialari gisa zuen begirada teknikoa giltzarri izan zen Gasteizko Gobernura iritsi zenean, jaio berria zen Gernikako Autonomia Estatutua (1979) garatzeko. 

1975an eman zituen lehen urratsak politikan, EAJn afiliatuta, eta lau urte geroago, sektore pribatua utzi zuen, politikan buru belarri jarduteko. Euzkadi Buru Batzarraren (EBB) presidente izatera ere iritsi zen, 1977tik 1980ra, eta 1979ko udal eta foru hauteskundeetan, Nafarroko Foru Parlamentuan eserlekua eskuratu zuen. Urte hartako ekainean, Euskal Kontseilu Nagusiaren lehendakari izendatu zuten, eta Ramon Rubial ordezkatu zuen.

Lehendakari izan zen urteetan, Jaurlaritzak, besteak beste, Ertzaintza, Osakidetza eta EITB jarri zituen martxan. Halaber, langile publikoak sindikatzea ahalbidetzen zuen arauari haren agintaldian eman zioten hasiera, eta euskal gizartean inpaktu handia izan zuten hainbat gertakari kudeatzea egokitu zitzaion: tartean, 1983ko uholdeak, Oizko hegazkin istripua eta Ortuellako eskola batean izandako leherketa. 

Lurralde Historikoen Legearen harira EAJren zuzendaritzarekin izandako desadostasunen ondorioz, lehendakari kargua utzi zuen 1985ean, eta Jose Antonio Ardanzak hartu zuen haren lekukoa. Alderdiaren barruan zatiketa eragin zuen horrek, eta hilabete batzuk geroago Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuten, Garaikoetxeak gidatuta. 1999. urtera arte izan zen EAren burua, eta, aldi horretan, Nafarroako parlamentari hautatu zuten hainbat alditan. Eurodiputatu ere izan zen. 

1999an utzi zuen politika aktiboa, baina beti oso lotuta egon da EAren erabakietara. 2009an alderdi abertzaleen batasuna sustatzeko dokumentuaren aurkezpenean hartu zuen parte, eta hortik jaio zen, prozesu luze bat eta gero, EH Bildu. 

Sagrario Minarekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten. Gaur arratsaldean zendu da, Iruñean.