Garaikoetxea, euskal autogobernuaren oinarriak ezarri zituen lehendakaria
Trantsizioan ezinbesteko papera izan zuen politikaria, bere ardura nagusietako bat izan zen euskal erakundeen egitura marraztu eta eraikitzea. EAJrekin izandako desadostasunek eraman zuten Eusko Alkartasuna sortzera.
Carlos Garaikoetxea, artxiboko irudi batean.
"Ni politikan sartu nintzen min ematen zidalako Nafarroan euskarak atzera nola egiten zuen ikusteak". Hitzok erabili zituen Carlos Garaikoetxea Urrizak bere bokazioaren eta politikari ibilbidearen hastapenak azaltzeko, Garaikoetxea, una transición inacabada dokumentalean.
1938an Iruñean jaioa, trantsizioko lehendabiziko lehendakaria izan zen 1980an, Eusko Alderdi Jeltzaletik. Artean Frankoren diktaduraren arrastoak oso presente zeudela, ia hutsetik erakundeak martxan jartzea izan zen bere egiteko nagusia, hainbat iritzi politiko uztartuz. Bi aldiz hautatu zuten lehendakari kargurako (1980 eta 1984).
Nafarroako hiriburuko Eskolapioetan egin zituen lehen ikasketak, eta ondoren, Zuzenbidean eta Ekonomian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Londresen eta Parisen osatu zuen bere ibilbide akademikoa. Hain zuzen, abokatu zein ekonomialari gisa zuen begirada teknikoa giltzarri izan zen Gasteizko Gobernura iritsi zenean, jaio berria zen Gernikako Autonomia Estatutua (1979) garatzeko.
1975an eman zituen lehen urratsak politikan, EAJn afiliatuta, eta lau urte geroago, sektore pribatua utzi zuen, politikan buru belarri jarduteko. Euzkadi Buru Batzarraren (EBB) presidente izatera ere iritsi zen, 1977tik 1980ra, eta 1979ko udal eta foru hauteskundeetan, Nafarroko Foru Parlamentuan eserlekua eskuratu zuen. Urte hartako ekainean, Euskal Kontseilu Nagusiaren lehendakari izendatu zuten, eta Ramon Rubial ordezkatu zuen.
Lehendakari izan zen urteetan, Jaurlaritzak, besteak beste, Ertzaintza, Osakidetza eta EITB jarri zituen martxan. Halaber, langile publikoak sindikatzea ahalbidetzen zuen arauari haren agintaldian eman zioten hasiera, eta euskal gizartean inpaktu handia izan zuten hainbat gertakari kudeatzea egokitu zitzaion: tartean, 1983ko uholdeak, Oizko hegazkin istripua eta Ortuellako eskola batean izandako leherketa.
Lurralde Historikoen Legearen harira EAJren zuzendaritzarekin izandako desadostasunen ondorioz, lehendakari kargua utzi zuen 1985ean, eta Jose Antonio Ardanzak hartu zuen haren lekukoa. Alderdiaren barruan zatiketa eragin zuen horrek, eta hilabete batzuk geroago Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuten, Garaikoetxeak gidatuta. 1999. urtera arte izan zen EAren burua, eta, aldi horretan, Nafarroako parlamentari hautatu zuten hainbat alditan. Eurodiputatu ere izan zen.
1999an utzi zuen politika aktiboa, baina beti oso lotuta egon da EAren erabakietara. 2009an alderdi abertzaleen batasuna sustatzeko dokumentuaren aurkezpenean hartu zuen parte, eta hortik jaio zen, prozesu luze bat eta gero, EH Bildu.
Sagrario Minarekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten. Gaur arratsaldean zendu da, Iruñean.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauteskunde orokorrak 2027an izango direla berretsi du Sanchezek, udal hauteskundeekin bat egin gabe
Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak berretsi du hauteskunde orokorrak 2027an izango direla. Ildo horretatik, ziurtatu du ez direla maiatzeko hauteskunde autonomikoekin eta udalekoekin bat etorriko, baina ez du zehaztu aurretik edo geroago izango diren.
Euskararen lurgunea gero eta zabalagoa da Nafarroan, baina estuturik dauka Euskararen Legeak berak
Euskararen Foru Legeak 40 urte betetzen ditu aurten eta euskara lekua irabazten joan den arren legeak bere horretan dirau, lurraldea hiru eremutan banatzen, bai eta nafarren hizkuntza eskubideak mugatzen ere. Euskararen ofizialtasuna lurralde osora hedatzea askoren aspaldiko eskakizuna da, baina tramite administartiboaz harago, borondate politiko argia eta negoziazio gaitasuna eskatzen ditu prozesuak.
Hauek dira Zapaterok Plus Ultra auziko epailearen aurrean egindako deklarazioaren pasarte nabarmenenak
Espainiako Gobernuko presidente ohiak ukatu egin zuen Plus Ultra aire konpainiaren erreskatean inolako esku hartzerik izan zuela eta bere bulegoan egindako miaketan aurkitutako bitxien inguruan erantzutea saihestu zuen.
Iraolak EAJren eta EH Bilduren "inkoherentzia" salatu du Eibarko sokamuturraren auzian
Eibarko sanjuanetan sokamuturra berreskuratzea herritarren eskaria izan dela esan du Jon Iraola Eibarko alkateak (PSE-EE). Gaiak eragin duen polemika dela eta, EAJren eta EH Bilduren "inkoherentzia" salatu du, eurek gobernatzen duten udaletan beste jarrera bat omen dutelako. Hauteskunde interesen arabera jokatzea egotzi die biei.
Euskararen alorrean harago joateko eskatu dio Barkosek Chiviteri eta zonifikazioa kentzeko
Nafarroako presidente ohiaren ustez, euskara berezko hizkuntza gisa aitortzeak "ez luke ezer aldatuko", eta hizkuntza lurralde osoan ofizial egitea aldarrikatu du.
Getxoko Irurak Bat jauregia eraistearen inguruko ikerketarekin jarraitzea zalantzan jarri du epaileak
Epaitegiak bertan behera utzi ditu hainbat eginbide, eta EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak duela gutxi emandako epai bati buruzko iritzia eskatu die aldeei, ikertutako gertakarien balorazio penalean eragina izan dezakeelakoan.
Peinado epaileak pieza berri bat ireki du Begoña Gomez auzian, eta beste bi delitu egotzi dizkio Sanchezen emazteari
Sumarioaren zati nagusiari buruzko atariko entzunaldia astelehenean egin zuen magistratuak, eta pieza berri bat zabaltzea erabaki du orain, prebarikazioa eta EBri iruzur egitea egotzita.
Diez Antxustegik espero du enplegu publikoaren legea onartzea eta gerora "ebaluazio bateratua" egitea proposatu dio EH Bilduri
EAJk Legebiltzarrean duen bozeramailearen hitzetan, jeltzaleek egindako proposamena "zuhurragoa" da eta segurtasun juridiko handiagoa ematen du. Behin onartuta, "ebaluazio bateratua" egitea proposatu dio EH Bilduri, "nahikoa ez bada" hartu beharreko neurriak aztertzeko.
Otxandiano, Enplegu Publikoaren Legeaz: "Akordiorik ez badago, lehendakariarekin bilera bat eskatuko dut egoera desblokeatzeko"
"Akordioaren parametroak argi daude", Otxandianoren ustez, eta "akordiorik eza ez da aukera bat eta arduraz jokatzeko momentua da", erantsi du. "Lirika eta erretorikaren gainetik, Agirre lehendakariaren izpiritua eta ondare politikoa hiru herrialde hauetan benetan praktikan jartzeko borondatea dago", EH Bilduko bozeramailearen arabera.
18 pertsona hil dira Israelgo Armadak Libano hegoaldearen aurka egindako bonbardaketetan
AEBrekin lortutako akordio-memorandumari eutsiz, Iranek eskatu du Israelek atzera egiteko eta erasoak bertan behera uzteko. Israelgo Gobernuak, bere aldetik, behin baino gehiagotan adierazi du akordio horrek ez duela bera lotzen.