Mendebaldeko Sahara

Euskadin bizi diren sahararrek bilkura egin dute gaur Marokok Bilbon duen kontsulatuaren aurrean. Pozarren azaldu dira NBEk Mendebaldeko Sahararako zuen misioa amaitu delako. Izan ere, Errusiak AEBren proposamen bati betoa ezarri dio, Saharako erreferendumaren erreferentzia ezabatu eta Marokoren autonomia markoa ezarri nahi zuelako. Horrenbestez, bertan behera geratu da misioa, sortu eta 35 urtera. 

Saharar kolektiboen arabera, 80.000-120.000 pertsonak jaso dezakete nazionalitate hori.

Marokok Fronte Polisarioko hiru kide hil zituen joan den igandean, haien autoari droneekin eraso eginez. Horietako bat Lahbib Abdulaziz zen, Frontearen buruzagietako bat eta Mohamed Abdulaziz presidente sahararraren semea. Erasoa, gainera, NBEren Sahararako ordezkaria Tindufeko kokaguneak bisitatzen ari zen egun berean gertatu zen.

Sumarrek dozena erdi zuzenketa proposatuko die Kongresuko taldeei, akordioa lortzeko bidean, eta ponentziari onespena emateko helburuarekin. Zuzenketa horietan gainerako alderdiek egindako proposamenak laburbiltzen dira, PPrenak izan ezik. 

Dozenaka pertsonak, batez ere sahararrak, Bilboko kaleetara irten dira, Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoaren 50. urteurrenean. Bost hamarkadako gatazka eta erbestearen ondoren, Marokoren okupazioa salatu eta autodeterminazioa eskatu dute.

Oinarrizko produktuak daramatzan elkartasun karabana goizean abiatu da Donostiatik Saharara. 50 tona produktu eramango dituzte kamioiek. Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoaren Lagunen Elkarteak eskerrak eman dizkie bilketan parte hartu duten guztiei.

Eusko Legebiltzarreko ordezkaritza zabala izan da ekitaldian, eta, besteak beste, Fatma Mehdi Hassam Kooperazioko ministro sahararra, Fueila Mohamed Aali parlamentari sahararra eta Mojtar Fade Fronte Polisarioak Euskadin duen ordezkaria ere izan dira bertan. Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidenteak Euskal Herria eta saharar herria lotzen dituzten "adiskidetasun eta elkartasun lotura sakon eta zintzoak" azpimarratu ditu bere hitzaldian.

Euskal Herriko saharar diasporak elkarretaratzea egin du gaur Gasteizen, Mendebaldeko Sahararen autonomia plana gaitzetsi, eta Marokoren subiranotasunaren pean jarriko lukeen plana errefusatzeko. Sahararren hitzetan, Espainiako Estatua da "gure lurra abandonatu behar izatearen erantzulea", eta, hori dela eta, Espainiako Gobernuari exijitu diote autonomia plana publikoki baztertzeko, independentzia erreferenduma bat egin ahal izateko.

Mendebaldeko Sahararen nazio askapenerako mugimenduak salatu duenez, "Marokoren okupazioa legitimatu egiten du" autonomia proposamenak.

Marokoko erregeak Tindufen errefuxiatuta dauden sahararrei dei egin die "aukera historiko hau" aprobetxa dezaten "familiekin biltzeko", eta Aljeriako presidenteari "elkarrizketa zintzoa eta anaiartekoa" egiteko eskatu dio.

Marokoren plana "irtenbide justu eta iraunkor bakarra" dela uste du AEBko proposamenak, eta aurrera atera da, Aljeria, Txina eta Errusiaren abstentzioarekin.

Nafarroako Parlamentuak harrera familiekin uda igarotzen ari diren 100 bat haur saharar hartu ditu gaur. Ekitaldian, Foru Ganberako presidente Unai Hualdek ongietorria eman die haurrei, eta Tindufeko kanpalekuetako arazo burokratikoengatik haien etorreraren izandako atzerapena aipatu du.

Agiriak tramitatzeko izan dituzten arazoen ondorioz, 15 egun beranduago iritsi dira Euskal Herrira Saharako 213 neska-mutikoak. Orain bertako familietan edota aterpetxeetan igaroko dute uda abuztu bukaera arte. Behar dituzten osasun frogak egiteaz gainera, elikadura hobetzea eta basamortuko 50 graduko tenperaturak ekiditea da Oporrak Bakean ekimenaren helburua.

Saharatik uda igarotzera etortzen diren haurrak aste honetan ziren iristekoak Euskal Herrira. Baina pasaporteekin izandako arazoen ondorioz, ezin izan dute hegazkinik hartu.