Ministroen Kontseiluak gainbalioaren zerga berria onartu du, Konstituzionalaren epaiari egokituta

Ministroen Kontseiluak Errege Lege Dekretu bat onartu du gaur, Hiri Lurren Balio Gehikuntzaren gaineko Zergan, udal-gainbalioaren zerga gisa ezagutzen den zergan, Konstituzioaren aurkakotzat jo diren artikuluak erreformatzeko.

Urriaren 26ko epaian, Konstituzionalak norbaitek etxebizitza bat saldu, dohaintzan eman edo herentzian jasotzen duenean ordaintzen den zergaren zenbait alderdi baliogabetu zituen, horien artean, zerga-ekarpena kalkulatzeko metodoa bera. Konstituzionaleko magistratuen arabera, zerga-oinarriaren egungo kalkulu-metodoak higiezinen merkatuko balio errealetatik "nabarmen" aldentzen den emaitzak ematen baititu.

Hala, gaur onartutako erreformak argi eta garbi ezartzen du gainbaliorik ez duten eragiketak zerga ordaintzetik salbuetsita egingo direla, eta zergadunak eskatuta egiaztatu beharko dela ez dela irabazirik lortu.

Irabazia izanez gero, kalkulu-metodoa aukerakoa izango da, eta, beraz, zergadunak bi aukera izango ditu: xede-sistema berriaren arabera ordaintzea (higiezinen merkatuaren bilakaerara egokituko da) edo gainbalio errealaren arabera ordaintzea. Horrela, zergadunak benetako gainbalioa aplikatzeko eskatu ahal izango du, baldin eta eskualdatze-balioaren eta eskuratze-balioaren arteko aldea estimazio objektiboaren emaitza baino txikiagoa bada.

Lursailaren katastro-balioari aplika dakizkiokeen urteko ehunekoen partez, eragiketa egin zenetik igarotako urte-kopuruaren araberakoak izango dire koefiziente maximo batzuekin ordeztuko dira aurrerantzean.

Udalek koefiziente horiek jaisteko eskumena izango dute, bai eta katastroko balioak ere, % 15eraino, jaitsi ere, zerga udalerri bakoitzaren higiezinen errealitatera egokitzen dela bermatzeko.

Metodo horren bidez, zerga-oinarria kalkulatzeko, sortzapenaren uneko katastro-balioa udalek onartutako koefizienteekin biderkatuko da.

Estatuko arauan ezarritako gehieneko koefizientea 0,13 izango da erosketa egin zenetik urtebete igaro denean, eta 0,45 20 urte edo gehiago igaro direnean.

Koefiziente horiek urtero eguneratuko dira Estatuko aurrekontu orokorretan, higiezinen merkatuaren bilakaeraren arabera.

Erreformak dakarren berritasunetako bat da, urtebete baino gutxiagoan sortutako gainbalioak zergapetu egingo direla, hau da, eskuratze- eta transmisio-dataren artean urtebete baino gutxiago igaro denean sortzen direnak, hau da, espekulazio-izaera handiagoa izan dezaketenak.

Zerga ezarrita duten udalek sei hilabeteko epea izango dute, lege-dekretua indarrean jartzen denetik, beren araudiak lege-esparru berrira egokitzeko.

Maria Jesus Montero Ogasun ministroak aste honetan aurreratu duenez, Ministroen Kontseilura "Konstituzioaren aurkakotzat jotako elementuak zuzentzeko lege-testu bat" eramatea zen armoa, zergadunei "lasaitasuna eta segurtasuna" emateko eta tokiko erakundeen finantzaketa bermatzeko, horiek baitira zerga horren baliabideak jasotzen dituztenak.